Οι Πρωτοχρονιάτικες αποφάσεις που πρέπει να πάρουν οι οικιακοί μάγειρες για να κρατήσουν τα μικρόβια μακριά από το οικογενειακό τραπέζι
Η μικροβιολογική ασφάλεια των τροφίμων παραμένει ένα από τα πιο παρεξηγημένα αλλά κρίσιμα ζητήματα της καθημερινής μας ζωής. Παρότι συχνά θεωρούμε ότι ο κίνδυνος προέρχεται κυρίως από τη βιομηχανία τροφίμων ή την εστίαση, τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι το σπίτι και η κουζίνα μας αποτελούν βασική εστία τροφιμογενών ασθενειών. Λανθασμένοι χειρισμοί, κακές συνήθειες και υποτίμηση των μικροβιακών κινδύνων μπορούν εύκολα να μετατρέψουν το καθημερινό γεύμα από απόλαυση σε πρόβλημα υγείας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το Cibum επιβεβαιώνεται (πάλι) – Ευρήματα νέων αναλύσεων για τοξικές ουσίες σε κρύσταλλα και σκεύη αντίκες
Στο άρθρο που ακολουθεί, ο Δρ. Φραγκίσκος Γαΐτης, βιολόγος–μικροβιολόγος τροφίμων, προσεγγίζει το ζήτημα με επιστημονική ακρίβεια αλλά και ευρηματικό τρόπο, προτείνοντας πρακτικές «πρωτοχρονιάτικες αποφάσεις» για την κουζίνα, για μερικές από τις οποίες πρέπει να ορκιστούμε, για άλλες να δεσμευτούμε, ή να υποσχεθούμε, να βάλουμε τα δυνατά μας και για άλλες να προσπαθήσουμε. Με χιούμορ, αλλά χωρίς να χάνει τη σοβαρότητα του θέματος, υπενθυμίζει ότι η πρόληψη των τροφιμογενών ασθενειών ξεκινά από απλές, καθημερινές επιλογές, οι οποίες μπορούν να κάνουν τη διαφορά ανάμεσα σε ένα ασφαλές τραπέζι και μια δυσάρεστη εμπειρία.
Πρωτοχρονιάτικες αποφάσεις για την μικροβιολογική ασφάλεια των τροφίμων (New Year’s Resolution for microbial food safety). Του Δρ. Φραγκίσκου Γαΐτη* Βιολόγου-Μικροβιολόγου τροφίμων
Είθισται σε κάθε αλλαγή έτους να κάνουμε μια ανασκόπηση για τα καλά και τα κακά της χρονιάς που πέρασε και να λαμβάνουμε αποφάσεις για τη νέα χρονιά υπό τη μορφή προσωπικών δεσμεύσεων για βελτίωση του εαυτού μας, εστιάζοντας σε στόχους όπως, καλύτερη υγεία (άσκηση, σωστή διατροφή, ύπνος), οικονομική ευημερία (αποταμίευση, προϋπολογισμός), εκμάθηση νέων δεξιοτήτων (χόμπι, γλώσσες) και προσωπική ανάπτυξη (σχέσεις, μείωση του στρες, δοκιμή νέων πραγμάτων).
Στον τομέα της καλύτερης υγείας, εντάσσονται και οι πρακτικές μας στην κουζίνα και στο πώς οι ενδεχόμενοι λανθασμένοι χειρισμοί μας θα επιτρέψουν στα μικρόβια, όχι μόνο να μας χαλάσουν μια από τις απολαύσεις της ζωής, αλλά και να τη μετατρέψουν σε μια μικρή Οδύσσεια με ενδιάμεσες στάσεις την τουαλέτα ή/και το νοσοκομείο.
Σύμφωνα με παλαιότερη έρευνα του Food Standard Agency (FSA) έως και 64% των τροφιμογενών ασθενειών στην ΕΕ προέρχονται από το οικιακό περιβάλλον. Κι όμως μερικές απλές, καθημερινές συνήθειες μπορούν να μειώσουν σε πολύ μεγάλο βαθμό αυτό το ποσοστό.
Στον πίνακα που ακολουθεί, διαλέξτε οποιονδήποτε συνδυασμό από Στήλη Α, Β, Γ και Δ (με τη Β να αποτελεί την ουσία της προτροπής) και θα έχετε μερικές απλές, χιουμοριστικά αποδοσμένες, συμβουλές καθημερινής πρακτικής στη κουζίνα ως «Πρωτοχρονιάτικες αποφάσεις σας για το νέο έτος στον τομέα της μικροβιολογικής ασφάλειας στην κουζίνα».
| α/α | Στήλη Α | Στήλη Β | Στήλη Γ | Στήλη Δ |
| 1 | Φέτος υπόσχομαι | να μην πιάνω φαγητό χωρίς να έχω πλύνει τα χέρια μου | γιατί έτσι αποφεύγω μικρόβια που νομίζουν ότι είναι σε διακοπές | και δεν θα καταλήξω με στομάχι που παίζει heavy metal |
| 2 | Φέτος δεσμεύομαι | να μην χρησιμοποιώ την ίδια επιφάνεια κοπής για όλα | γιατί έτσι αποφεύγω διασταυρούμενες επιμολύνσεις | και δεν θα καταλήξω με κουζίνα που χρειάζεται εξορκισμό |
| 3 | Φέτος ορκίζομαι | να μην πλένω το κοτόπουλο | γιατί έτσι αποφεύγω τη διασπορά παθογόνων σε κοντινές αποστάσεις | και δεν θα καταλήξω με γευστικές εμπειρίες τύπου ρώσικη ρουλέτα |
| 4 | Φέτος θα προσπαθήσω | να μην αγνοώ τις ημερομηνίες λήξης επειδή το τρόφιμο φαίνεται καλό | γιατί έτσι αποφεύγω τον μαραθώνιο ανάπτυξης των βακτηρίων | και δεν θα καταλήξω με τρόφιμα με προσωπικότητα |
| 5 | Φέτος θα θυμάμαι | να μη βάζω ωμά τρόφιμα πάνω από μαγειρεμένα στο ψυγείο | γιατί έτσι αποφεύγω τη διοργάνωση after πάρτι από παθογόνα βακτήρια | και δεν θα καταλήξω με σαλάτα με έξτρα υλικά |
| 6 | Φέτος θα βάλω τα δυνατά μου | να μην χρησιμοποιώ το ίδιο σφουγγάρι για περισσότερο από τρείς μήνες | γιατί έτσι δεν επιτρέπω την επιμόλυνση σκευών και τροφίμων | και δεν θα εγκατασταθώ στην τουαλέτα ή σε κάποιο κρεβάτι νοσοκομείου διακινδυνεύοντας την μετεγκατάσταση «εις τας αιωνίους μονάς» |
| 7 | Φέτος αποφασίζω συνειδητά | να μην αφήνω το ψυγείο μου να λειτουργεί πάνω από τους 5oC | γιατί έτσι αποφεύγω την αύξηση του μικροβιακού φορτίου | και δεν θα χρειάζεται να κάνω την προσευχή μου πριν από κάθε γεύμα |
Ευτυχισμένο το 2026, με ασφαλείς επιλογές, χωρίς φόβο αλλά πάντα με πάθος!
* Ο Δρ. Φραγκίσκος Γαΐτης εργάζεται στον ΕΦΕΤ και στο παρόν κείμενο εκφράζει προσωπικές απόψεις.
