«Το ηλεκτρικό αυτοκίνητο δεν ρυπαίνει». Πόσες φορές το έχουμε ακούσει; Η υπόσχεση για μια αμιγώς πράσινη μετακίνηση χωρίς εκπομπές ρύπων αποτελεί τον κεντρικό πυλώνα της παγκόσμιας στρατηγικής για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Ωστόσο, η οικολογική μετάβαση εμπεριέχει τις δικές της σοβαρές αντιφάσεις. Παρότι τα ηλεκτρικά οχήματα επιβαρύνουν λιγότερο το κλίμα σε σύγκριση με τα συμβατικά οχήματα εσωτερικής καύσης, η αλματώδης αύξηση της ζήτησης για πρώτες ύλες μπαταριών απειλεί να αφανίσει πολύτιμα οικοσυστήματα και παρθένες δασικές εκτάσεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανατροπή: Τα μικροπλαστικά δεν είναι αδρανή – Νέα μελέτη αποκαλύπτει τον μηχανισμό που προκαλεί εμφράγματα, εγκεφαλικά και όγκους
Volkswagen, Ford, Tesla, Volvo, BMW, Stellantis, Hyundai και General Motors βρίσκονται στο επίκεντρο μιας σοκαριστικής αποκαλυπτικής έρευνας του Guardian σε συνεργασία με το Voxeurop και άλλα ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης, η οποία φέρνει στο φως τη σκοτεινή πλευρά της «πράσινης» μετάβασης. Σύμφωνα με τα στοιχεία, το νικέλιο που χρησιμοποιείται στους συσσωρευτές των οχημάτων τους συνδέεται άμεσα με την παράνομη και καταστροφική αποψiλωση των τροπικών δασών και την καταπάτηση των εδαφών των ιθαγενών πληθυσμών Τολάκι στην Ινδονησία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Στήθος κοτόπουλου στα ψυγεία των σούπερ μάρκετ: Ελβετική δοκιμή εντόπισε E. coli και Campylobacter σε πάνω από τις μισές μάρκες
Η υπόθεση εκτυλίσσεται στα ορυχεία Cahaya και Hengjaya, στη νήσο Sulawesi της Ινδονησίας, μια περιοχή απαράμιλλης βιοποικιλότητας. Οι δορυφορικές αναλύσεις αποκαλύπτουν ότι η εξόρυξη μετάλλου ευθύνεται για τα δύο τρίτα της απώλειας δασικής έκτασης από το 2001 στο ορυχείο Cahaya και για πάνω από τη μισή στο ορυχείο Hengjaya. Μάλιστα, η εταιρεία Sulawesi Cahaya Mineral (SCM), διαχειρίστρια του ορυχείου Cahaya, κατηγορείται ότι κατέστρεψε επιπλέον 330 εκτάρια δάσους μόνο μέσα στο 2024, έχοντας ήδη δεχτεί διοικητικές κυρώσεις για την παράνομη αποψίλωση πάνω από 450 εκταρίων εκτός των αδειοδοτημένων ορίων.
Η αλυσίδα τροφοδοσίας ακολουθεί μια μακρά και αδιαφανή διαδρομή: το ορυκτό εξάγεται στην Ινδονησία, μεταφέρεται για επεξεργασία στις εγκαταστάσεις του κινεζικού ομίλου Huayou (βασικού προμηθευτή της CATL, της μεγαλύτερης εταιρείας μπαταριών παγκοσμίως, και συνδεδεμένου με τη νοτιοκορεατική LG), για να καταλήξει τελικά στα εργοστάσια συναρμολόγησης των αυτοκινητοβιομηχανιών σε Ευρώπη και Ηνωμένες Πολιτείες. Αν και οι συντάκτες της έρευνας επισημαίνουν ότι δεν κατέστη δυνατόν να αποδειχθεί με απόλυτη βεβαιότητα αν συγκεκριμένες παρτίδες νικελίου από τα εν λόγω ορυχεία κατέληξαν σε συγκεκριμένα αυτοκίνητα, οι εταιρείες αντιμετωπίζουν σοβαρά ερωτήματα για τους ελέγχους της εφοδιαστικής τους αλυσίδας.
Οι περιβαλλοντικές συνέπειες είναι ανυπολόγιστες. Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature Communications, εάν συνυπολογιστεί η καταστροφή των δασών, το ανθρακικό αποτύπωμα του νικελίου από τις πιο επιβλαβείς εξορυκτικές δραστηριότητες μπορεί να είναι έως και 500 φορές μεγαλύτερο από τις προηγούμενες εκτιμήσεις. Με τη διεθνή ζήτηση για νικέλιο να προβλέπεται να διπλασιαστεί έως το 2040, φτάνοντας τα 5,5 εκατομμύρια τόνοι σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η λύση δεν βρίσκεται μόνο στα ηλεκτρικά οχήματα μεγάλου μεγέθους, αλλά στη μείωση της ζήτησης μέσω μικρότερων αυτοκινήτων, της ενίσχυσης των δημόσιων συγκοινωνιών και της αύξησης της ανακύκλωσης των μπαταριών.
Η απάντηση των εταιρειών
Μπροστά σε αυτές τις αποκαλύψεις, οι εμπλεκόμενες αυτοκινητοβιομηχανίες τοποθετήθηκαν με διαφορετικές προσεγγίσεις:
Η Volkswagen δήλωσε ότι λαμβάνει πολύ σοβαρά υπόψη τους πιθανούς κινδύνους στην αλυσίδα εφοδιασμού, αλλά εξαιτίας συμβατικών υποχρεώσεων δεν μπορεί να αποκαλύψει λεπτομέρειες σχετικά με τους εμπορικούς της εταίρους.
Η Ford ανέφερε ότι δεσμεύεται για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του περιβάλλοντος, υπογραμμίζοντας ότι εξετάζει τις κατηγορίες προκειμένου να καθορίσει τα επόμενα βήματα.
Η Mercedes-Benz επισήμανε ότι αξιολογεί τις αναφορές για περιβαλλοντική και κοινωνική ζημία στο πλαίσιο των διαδικασιών δέουσας επιμέλειας βάσει κινδύνου.
Ο Όμιλος Renault παραδέχτηκε ότι έχει εντοπίσει το εν λόγω εργοστάσιο εξόρυξης στο Sulawesi ως έμμεσο προμηθευτή στην αλυσίδα μπαταριών του και έχει ήδη ξεκινήσει διάλογο με τους εταίρους για τον έλεγχο των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και εταιρικών κριτηρίων διακυβέρνησης.
Η Volvo τόνισε ότι πραγματοποίησε ελέγχους επί τόπου το 2025 σε προμηθευτές μπαταριών στην Ινδονησία, σχεδιάζοντας νέους ελέγχους για το 2026 και τα επόμενα χρόνια.
Η General Motors δήλωσε πλήρως ενήμερη για τους σοβαρούς κινδύνους που εγκυμονεί η εξόρυξη νικελίου στην Ινδονησία για το περιβάλλον και τις τοπικές κοινότητες.
Η Stellantis αναγνώρισε τις προκλήσεις που σχετίζονται με την απώλεια βιοποικιλότητας και την υποβάθμιση των οικοσυστημάτων.
Η Hyundai σημείωσε ότι παρακολουθεί και αξιολογεί τακτικά τους προμηθευτές της για τη διασφάλιση των κανόνων προστασίας.
Την ίδια στιγμή, οι εταιρείες Tesla, CATL, Huayou και SCM επέλεξαν να μην απαντήσουν στα ερωτήματα που τους απηύθυναν οι δημοσιογράφοι της έρευνας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Νέος συναγερμός για το ταχίνι με σαλμονέλα – Βρίσκεται ακόμη σε ράφια της ευρωπαϊκής αγοράς παρά τις προειδοποιήσεις
- Ανακαλούνται δημοφιλή γυναικεία παπούτσια με τοξική αγκράφα – Γιατί το νικέλιο θεωρείται επικίνδυνο σε επαφή με το δέρμα (φωτογραφία)
- Γιατί κιτρινίζει το μπρόκολο;
- Σκεύη καθημερινής χρήσης που δεν πρέπει ποτέ να βάζετε στο πλυντήριο πιάτων