Το πιο συχνά χρησιμοποιούμενο ενεργό συστατικό στα απωθητικά κουνουπιών, μπορεί να εκληφθεί από τα κουνούπια ως πρόσκληση για ένα πλούσιο γεύμα.
Το DEET, το δραστικό συστατικό που χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες στα περισσότερα αντικουνουπικά προϊόντα παγκοσμίως, παραμένει ένα από τα αποτελεσματικότερα μέσα προστασίας από τα τσιμπήματα των κουνουπιών. Ωστόσο, μια νέα επιστημονική μελέτη φέρνει στο προσκήνιο ένα απρόσμενο εύρημα: υπό συγκεκριμένες συνθήκες, ορισμένα κουνούπια μπορεί να μάθουν να συνδέουν τη μυρωδιά του DEET με την παρουσία αίματος και να έλκονται από αυτήν.
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Experimental Biology και πραγματοποιήθηκε από τον Ιταλό φυσιολόγο Κλαούντιο Λατσάρι του Πανεπιστημίου της Τουρ στη Γαλλία και τον Γάλλο βιολόγο Κλεμάν Βινοζέ του Virginia Tech στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι επιστήμονες επικεντρώθηκαν στο είδος κουνουπιού Aedes aegypti, το οποίο θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους φορείς ασθενειών παγκοσμίως, καθώς μεταδίδει λοιμώξεις όπως ο δάγκειος πυρετός, ο ιός Ζίκα, ο κίτρινος πυρετός και η chikungunya.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση πιάτων που πωλούνται και στην Ελλάδα λόγω υπέρβασης ορίων χημικών ουσιών (φωτογραφία)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καλλυντικά με πεπτίδια: Η νέα εμμονή με την ομορφιά και οι κρυφοί κίνδυνοι
Για να διερευνήσουν τον τρόπο με τον οποίο τα κουνούπια αντιδρούν στο DEET, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τις αρχές της παβλοφικής μάθησης, γνωστής και ως κλασικής εξάρτησης. Στο πείραμα, τα έντομα τοποθετήθηκαν πίσω από ένα λεπτό ύφασμα, ενώ σε πολύ μικρή απόσταση βρισκόταν μια σακούλα με ζεστό αίμα, στην οποία δεν μπορούσαν να φτάσουν. Τη στιγμή που τα κουνούπια επιχειρούσαν να τραφούν, οι επιστήμονες απελευθέρωναν τη χαρακτηριστική οσμή του DEET.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα – Σχολικά κυλικεία: Τέλος τα τσιπς, τα κρουασάν και οι σοκολάτες – Τι θα μπορούν να αγοράζουν οι μαθητές από Σεπτέμβριο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Συναγερμός για κίνδυνο λιστερίωσης από έτοιμα γεύματα και κρουασάν σε αλυσίδα
Η διαδικασία επαναλήφθηκε τέσσερις φορές. Μετά την ολοκλήρωση της εκπαίδευσης, περισσότερο από το 60% των κουνουπιών επιχείρησε να τραφεί μόνο και μόνο επειδή αντιλήφθηκε τη μυρωδιά του αντικουνουπικού, ακόμη και χωρίς την παρουσία αίματος. Σε επόμενο στάδιο, τα έντομα κλήθηκαν να επιλέξουν ανάμεσα σε δύο ανθρώπινα χέρια, εκ των οποίων το ένα ήταν καλυμμένο με DEET και το άλλο όχι. Τα κουνούπια που δεν είχαν προηγουμένως «εκπαιδευτεί» απέφυγαν το χέρι με το αντικουνουπικό. Αντίθετα, εκείνα που είχαν συσχετίσει τη μυρωδιά του DEET με την τροφή έδειξαν προτίμηση προς το χέρι που έφερε το προϊόν.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | ΟΠΕΚΕΠΕ: Νέο αποκαλυπτικό βίντεο της ΕΛ.ΑΣ. Πώς «δένουν» τα ναρκωτικά με το κύκλωμα παράνομων επιδοτήσεων σε Αγρίνιο και Κοζάνη
Σύμφωνα με τον Κλαούντιο Λατσάρι, τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι εάν ένα κουνούπι τσιμπήσει κάποιο άτομο αρκετές ώρες μετά την εφαρμογή του αντικουνουπικού, όταν η συγκέντρωση του DEET έχει μειωθεί σημαντικά, είναι πιθανό να μπορεί ακόμη να αντιλαμβάνεται τη μυρωδιά του χωρίς όμως να απωθείται αποτελεσματικά από αυτήν. Σε μια τέτοια περίπτωση, το έντομο ενδέχεται να είναι περισσότερο διατεθειμένο να πλησιάσει άτομα που φέρουν την οσμή του προϊόντος.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | E. coli: Mπορεί να αφήσει εγκεφαλικές βλάβες που εμφανίζονται μήνες μετά την ανάρρωση
Οι επιστήμονες επισημαίνουν πάντως ότι τα ευρήματα δεν αμφισβητούν τη συνολική αποτελεσματικότητα του DEET ούτε συνιστούν τη διακοπή της χρήσης του. Αντιθέτως, τονίζουν ότι το συγκεκριμένο δραστικό συστατικό εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις πιο αξιόπιστες μορφές προστασίας απέναντι στα κουνούπια. Η μελέτη αναδεικνύει κυρίως τη σημασία της σωστής εφαρμογής του προϊόντος και της διατήρησης επαρκούς συγκέντρωσης στην επιφάνεια του δέρματος.
Ο Κλεμάν Βινόζερ υποστηρίζει ότι, αντί της εφάπαξ εφαρμογής μεγάλης ποσότητας αντικουνουπικού, ίσως είναι προτιμότερη η τακτική επαναχρησιμοποίησή του σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή. Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται ότι το DEET παραμένει σε επίπεδα ικανά να απωθούν τα κουνούπια και να προσφέρουν συνεχή προστασία.
Η νέα έρευνα ανοίγει ένα ενδιαφέρον πεδίο μελέτης γύρω από την ικανότητα των κουνουπιών να μαθαίνουν και να προσαρμόζουν τη συμπεριφορά τους. Παράλληλα, υπενθυμίζει ότι ακόμη και τα πιο αποτελεσματικά μέσα προστασίας απαιτούν ορθή χρήση, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου τα κουνούπια αποτελούν φορείς σοβαρών μεταδοτικών νοσημάτων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 60 κρούσματα καμπυλοβακτηριδίωσης από γάλα
