Η μείωση νατρίου δεν είναι μόνο θέμα αρτηριακής πίεσης. Νεφροί, οστά και ουρανίσκος επωφελούνται εξίσου
Οι περισσότεροι άνθρωποι που σκέφτονται να μειώσουν το αλάτι στη διατροφή τους φαντάζονται ότι το πρόβλημα βρίσκεται στην αλατιέρα. Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο πολύπλοκη. Ο μέσος Αμερικανός καταναλώνει πάνω από 3.300 mg νατρίου ημερησίως, σχεδόν τριπλάσια ποσότητα από το όριο των 1.500 mg που συνιστάται για μια δίαιτα χαμηλού νατρίου. Η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία ορίζει ως γενικό ανώτατο όριο τα 2.300 mg ημερησίως, περίπου ένα κουταλάκι αλάτι, αλλά για άτομα με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο η σύσταση πέφτει στα 1.500 mg. Το μεγαλύτερο μέρος αυτής της υπερβολικής κατανάλωσης δεν προέρχεται από το αλάτι που βάζουμε μόνοι μας στο φαγητό, αλλά από επεξεργασμένες τροφές που το νάτριο βρίσκεται κρυμμένο σε ποσότητες που κανείς δεν θα περίμενε.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κολλαγόνο σε σκόνη: Πώς επηρεάζει τον μεταβολισμό; Του Νίκου Ζορζοβίλη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αυγά ή γιαούρτι για πρωινό; Τι λέει η επιστήμη για το ποιο χορταίνει περισσότερο και γιατί
Μια μερίδα δημητριακών βρώμης που διαφημίζεται ως «φιλική προς την καρδιά» περιέχει 190 mg νατρίου. Τα κονσερβαρισμένα φασόλια μπορούν να ξεπερνούν τα 1.000 mg ανά συσκευασία, αν και ένα απλό ξέπλυμα με τρεχούμενο νερό μειώνει το νάτριο κατά 40%. Τα αλλαντικά γαλοπούλας έτοιμα προς κατανάλωση περιέχουν συχνά 800 mg ανά 100 γραμμάρια. Ο πρακτικός κανόνας που συνιστούν διατροφολόγοι για να πλοηγείται κανείς στα ράφια των σούπερ μάρκετ είναι σαφής, καθώς κάθε συσκευασμένο τρόφιμο με περισσότερα από 140 mg νατρίου ανά μερίδα είναι προβληματικό για όσους επιχειρούν να κρατήσουν χαμηλά την ημερήσια πρόσληψη.
Τι συμβαίνει στον οργανισμό όταν το νάτριο μειωθεί
Η πιο γνωστή επίδραση της μείωσης νατρίου είναι η βελτίωση της αρτηριακής πίεσης. Το αλάτι κάνει τον οργανισμό να συγκρατεί υγρά, αυξάνοντας τον όγκο αίματος και την πίεση στα αγγεία, με συνέπεια αυξημένο κίνδυνο καρδιακής προσβολής, καρδιακής ανεπάρκειας και εγκεφαλικού. Λιγότερο γνωστές όμως είναι οι επιπτώσεις σε άλλα συστήματα του οργανισμού. Οι νεφροί ωφελούνται άμεσα από τη μειωμένη κατακράτηση υγρών, έρευνες δείχνουν ότι η μείωση νατρίου επιβραδύνει την εξέλιξη της χρόνιας νεφρικής νόσου και μειώνει τον κίνδυνο σχηματισμού νεφρικών λίθων. Εξίσου σημαντικός είναι ο ρόλος του νατρίου στην υγεία των οστών, καθώς το νάτριο εμποδίζει την απορρόφηση ασβεστίου και αυξάνει την απέκκρισή του μέσω των ούρων, αυξάνοντας τον κίνδυνο οστεοπόρωσης. Αυτό σημαίνει ότι μια δίαιτα χαμηλή σε νάτριο και ταυτόχρονα πλούσια σε τροφές με ασβέστιο, οι οποίες είναι φυσικά χαμηλές σε νάτριο, προσφέρει διπλό προστατευτικό αποτέλεσμα για την οστική πυκνότητα. Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι η μείωση επεξεργασμένων τροφίμων, που είναι αναπόφευκτα συνδεδεμένη με τη μείωση νατρίου, συνδέεται και με χαμηλότερο κίνδυνο λιπώδους ήπατος, αν και σε αυτή την περίπτωση ρόλο παίζει και η αύξηση φυτικών ινών που συνοδεύει συνήθως τις ίδιες διατροφικές επιλογές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ένας νεκρός και επτά νοσηλείες από μολυσμένο τυρί – Αναστέλλεται η άδεια του τυροκομείου
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κωνσταντίνος Αντωνίου – Γευσήνους: «Η οργανωμένη εστίαση αποτελεί στρατηγικό εργαλείο φιλοξενίας»
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά φαινόμενα που παρατηρείται σε όσους μειώνουν δραστικά το αλάτι είναι η επανεκπαίδευση του ουρανίσκου. Μέσα σε λίγες ημέρες αφαίρεσης του νατρίου από τη διατροφή, η αίσθηση γεύσης γίνεται εξαιρετικά ευαίσθητη στο αλάτι, και τρόφιμα που φαίνονταν κανονικά αρχίζουν να γεύονται υπερβολικά αλμυρά. Αυτή η αλλαγή κάνει τη μαγειρική χωρίς αλάτι πολύ πιο εύκολη από ό,τι φαίνεται αρχικά. Σκόρδο και κρεμμύδι σε φρέσκια ή ξηρή μορφή, μαρινάδες με λεμόνι και ελαιόλαδο, φρέσκα βότανα και μείγματα μπαχαρικών χωρίς αλάτι μπορούν να δώσουν πλούσια γεύση σε κρέατα, ψάρια και λαχανικά χωρίς καμία ανάγκη για νάτριο. Το τυρί γκούντα, με μόλις 53 mg νατρίου ανά 30 γραμμάρια, αποτελεί εξαιρετική εναλλακτική για τυριά υψηλής περιεκτικότητας σε νάτριο, ενώ φρούτα εποχής και ανάλατοι ξηροί καρποί αντικαθιστούν αποτελεσματικά τα αλμυρά σνακ. Πριν από οποιαδήποτε μόνιμη αλλαγή στη διατροφή που αφορά το νάτριο, η συνεννόηση με γιατρό παραμένει απαραίτητη, ιδίως για άτομα που ήδη λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή ή έχουν υποκείμενες παθήσεις.
