Αυξημένα τα ευρήματα υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων στο παρθένο ελαιόλαδο σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Ευρωπαϊκής Αρχής Ασφάλειας Τροφίμων
Σημαντική αύξηση των ανιχνεύσεων υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων στο παρθένο ελαιόλαδο καταγράφει η ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), με την Ελλάδα και τη Γαλλία να συγκαταλέγονται στις χώρες από τις οποίες προήλθαν δείγματα με ανιχνεύσιμα υπολείμματα. Στο πλαίσιο των επίσημων ελέγχων που πραγματοποιήθηκαν στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και στην Ισλανδία και τη Νορβηγία, αναλύθηκαν συνολικά 487 δείγματα παρθένου ελαιολάδου. Από αυτά, στο 75,4% των δειγμάτων δεν ανιχνεύθηκαν ποσοτικοποιήσιμα υπολείμματα φυτοφαρμάκων, ενώ στο υπόλοιπο 24,6% εντοπίστηκαν μία ή περισσότερες δραστικές ουσίες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γέμισαν λαϊκές και σούπερ μάρκετ με βερίκοκα: Τι αποκαλύπτουν οι μελέτες για ένα από τα πιο δημοφιλή φρούτα του καλοκαιριού
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δημοφιλές συμπλήρωμα διατροφής ενισχύει την άμυνα του οργανισμού απέναντι στον καρκίνο σύμφωνα με μελέτη του UCLA
Τα τελευταία στοιχεία της EFSA που αφορούν ελέγχους του 2024, δείχνουν ότι το ποσοστό των δειγμάτων με ανιχνεύσιμα υπολείμματα έχει αυξηθεί αισθητά σε σύγκριση με προηγούμενες δειγματοληψίες. Το 2018 τα υπολείμματα εντός των επιτρεπόμενων ορίων καταγράφηκαν περίπου στο 12% των δειγμάτων, το 2021 στο 16%, ενώ το 2024 το αντίστοιχο ποσοστό ξεπέρασε το 22%. Παράλληλα, το ποσοστό των δειγμάτων που υπερέβησαν τα ανώτατα όρια καταλοίπων (MRL) ανήλθε στο 2,5%, το υψηλότερο μεταξύ των τριών ετών που παρουσιάζονται στην έκθεση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Ποιος φταίει για την ακρίβεια στα τρόφιμα; Τι απαντούν οι εκπρόσωποι του κλάδου
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς να διαλέγετε φρέσκο σολομό – Αυτά είναι τα σημάδια που κανείς δεν σας είπε να προσέχετε
Ο χάρτης της EFSA για τις χώρες προέλευσης των δειγμάτων με ανιχνεύσεις υπολειμμάτων δείχνει ότι μεταξύ των χωρών που καταγράφηκαν ευρήματα περιλαμβάνονται η Ελλάδα και η Γαλλία. Στην ίδια κατηγορία εμφανίζονται επίσης η Τουρκία και η Αίγυπτος. Η απεικόνιση δεν συνοδεύεται από αναλυτικά στοιχεία για τον αριθμό των θετικών δειγμάτων ανά χώρα ούτε για το είδος των ουσιών που εντοπίστηκαν σε καθεμία από αυτές. Από τα 487 δείγματα, 75 περιείχαν ένα μόνο ποσοτικοποιημένο υπόλειμμα φυτοφαρμάκου, 24 δείγματα περιείχαν δύο υπολείμματα, 18 δείγματα τρία, δύο δείγματα τέσσερα και ένα δείγμα πέντε διαφορετικές δραστικές ουσίες. Συνολικά, πολλαπλά υπολείμματα καταγράφηκαν στο 9,2% των δειγμάτων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση φασολάδας λόγω αστοχίας στην παραγωγική διαδικασία
Η EFSA διευκρινίζει ότι η παρουσία πολλαπλών υπολειμμάτων σε ένα προϊόν δεν συνιστά αυτόματα παράβαση της νομοθεσίας, εφόσον κάθε επιμέρους ουσία βρίσκεται κάτω από το αντίστοιχο ανώτατο όριο καταλοίπων. Παράλληλα, επισημαίνει όμως, ότι τα προϊόντα με πολλαπλά υπολείμματα θα πρέπει να εξετάζονται από τις αρμόδιες εθνικές αρχές, προκειμένου να αξιολογείται εάν η ταυτόχρονη χρήση διαφορετικών φυτοπροστατευτικών ουσιών συνδέεται με πρακτικές που επηρεάζουν τη συμμόρφωση με τα ισχύοντα όρια.
Η EFSA αναφέρει ότι σε ένα δείγμα παρθένου ελαιολάδου προέλευσης ΕΕ ανιχνεύθηκαν πέντε διαφορετικές δραστικές ουσίες: τεβουκοναζόλη, κυπερμεθρίνη, διφενοκοναζόλη, λάμδα-κυαλοθρίνη και δελταμεθρίνη. Παρότι όλες οι συγκεντρώσεις βρίσκονταν εντός των νόμιμων ορίων, το εύρημα καταγράφηκε ως το δείγμα με τον μεγαλύτερο αριθμό διαφορετικών υπολειμμάτων. Συνολικά 12 δείγματα, ποσοστό 2,5%, υπερέβησαν τα ανώτατα όρια καταλοίπων. Από αυτά, τέσσερα δείγματα, που αντιστοιχούν στο 0,8% του συνόλου, χαρακτηρίστηκαν ως μη συμμορφούμενα μετά την αξιολόγηση της αβεβαιότητας μέτρησης.
Μεταξύ των ουσιών που ανιχνεύθηκαν συχνότερα περιλαμβάνονται η χλωρπυριφός, η κυπερμεθρίνη και η φοσμέτη. Σε ορισμένα δείγματα οι συγκεντρώσεις προσέγγισαν ή ξεπέρασαν τα αντίστοιχα ανώτατα όρια καταλοίπων. Η χλωρπυριφός, η οποία δεν είναι πλέον εγκεκριμένη για χρήση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ήταν η ουσία που εμφάνισε τη μεγαλύτερη υπέρβαση σε σχέση με το ισχύον όριο.
Η έκθεση περιλαμβάνει επίσης στοιχεία για μια σειρά δραστικών ουσιών που αναζητήθηκαν συστηματικά στα δείγματα ελαιολάδου, όπως η φλουπυραδιφουρόνη και η θειακλοπρίδη, οι οποίες είναι εγκεκριμένες στην ΕΕ, καθώς και οι τεφλουβενζουρόνη, εξυθειαζόξ, θειοφανικό-μεθυλικό, φλουοπικολίδη και φεναζακίνη, οι οποίες καταγράφονται ως μη εγκεκριμένες. Για τις συγκεκριμένες ουσίες δεν αναφέρθηκαν υπερβάσεις των ανώτατων ορίων καταλοίπων ούτε μη συμμορφούμενα δείγματα. Τα ευρήματα της έκθεσης θα αξιοποιηθούν για τον σχεδιασμό των επόμενων προγραμμάτων παρακολούθησης και ελέγχου υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων στην ευρωπαϊκή αγορά τροφίμων.
