Νέα μελέτη συνδέει την έλλειψη των βιταμινών με χρόνια κόπωση ακόμα και σε υγιείς ανθρώπους
Η κόπωση που δεν φεύγει με τον ύπνο είναι ένα από τα πιο κοινά παράπονα στον σύγχρονο τρόπο ζωής και συνήθως την αποδίδουμε στο στρες ή στις πολλές ώρες δουλειάς. Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Osaka Metropolitan της Ιαπωνίας όμως βρήκαν ότι η διατροφή μπορεί να παίζει πολύ σημαντικότερο ρόλο από ό,τι νομίζουμε. Η μελέτη τους, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nutrients, επικεντρώθηκε σε δύο βιταμίνες που πολλοί αγνοούν ότι τους λείπουν: Tη βιταμίνη Β12 και το φολικό οξύ (βιταμίνη Β9).
Οι ερευνητές μέτρησαν τα επίπεδα ομοκυστεΐνης, φολικού οξέος και βιταμίνης Β12 σε περίπου 600 υγιείς Ιάπωνες ενήλικες. Η ομοκυστεΐνη είναι ένα αμινοξύ στο αίμα που ανεβαίνει όταν ο οργανισμός δεν έχει αρκετή Β12 και φολικό οξύ, οπότε χρησιμεύει ως έμμεσος δείκτης διατροφικής ανεπάρκειας. Στη συνέχεια αξιολόγησαν την κόπωση και τα κίνητρα των συμμετεχόντων μέσω της κλίμακας κόπωσης Chalder και οπτικής αναλογικής κλίμακας, λαμβάνοντας υπόψη και άλλους παράγοντες που επηρεάζουν την κόπωση, όπως η ηλικία, η διάρκεια ύπνου, ο φόρτος εργασίας και οι διατροφικές συνήθειες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι είχαν υψηλότερα επίπεδα ομοκυστεΐνης είχαν αντίστοιχα χαμηλότερα επίπεδα Β12 και φολικού οξέος, ανεξάρτητα από το φύλο.
Διαφορετικά αποτελέσματα σε άνδρες και γυναίκες
Όταν οι ερευνητές εξέτασαν τα δεδομένα ξεχωριστά για άνδρες και γυναίκες, εμφανίστηκε μια ενδιαφέρουσα διαφορά. Στους άνδρες, τα υψηλότερα επίπεδα ομοκυστεΐνης συνδέθηκαν με μεγαλύτερη σωματική κόπωση, ενώ στις γυναίκες η σύνδεση ήταν κυρίως με μειωμένα κίνητρα και χαμηλότερη ψυχική ενέργεια. Ο επικεφαλής ερευνητής, καθηγητής Hiroaki Kanouchi, χαρακτήρισε αυτό το εύρημα ως πιθανά πρωτότυπο στη βιβλιογραφία: μέχρι τώρα τα υψηλά επίπεδα ομοκυστεΐνης συνδέονταν κυρίως με κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου, άνοιας και οστεοπόρωσης, αλλά η σχέση τους με την κόπωση και τα κίνητρα σε υγιείς ενήλικες δεν είχε τεκμηριωθεί με αυτόν τον τρόπο. Αξίζει να σημειωθεί ότι πρόκειται για παρατηρητική μελέτη, που σημαίνει ότι δεν αποδεικνύει αιτιώδη σχέση. Δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα αν η έλλειψη αυτών των βιταμινών προκαλεί κόπωση ή αν η κόπωση και ο τρόπος ζωής που τη συνοδεύει επηρεάζουν τις διατροφικές συνήθειες.
Η βιταμίνη Β12 βρίσκεται σχεδόν αποκλειστικά σε ζωικά προϊόντα, κρέας, ψάρι, αυγά και γαλακτοκομικά, γεγονός που καθιστά τους αυστηρούς vegan ιδιαίτερα ευάλωτους σε έλλειψη. Το φολικό οξύ βρίσκεται σε σκούρα φυλλώδη λαχανικά, όσπρια, εσπεριδοειδή και εμπλουτισμένα δημητριακά. Και οι δύο βιταμίνες είναι απαραίτητες για τη σύνθεση DNA, τη λειτουργία του νευρικού συστήματος και την παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων. Ο καθηγητής Kanouchi τόνισε ότι η πρόληψη αύξησης της ομοκυστεΐνης απαιτεί ισορροπημένη καθημερινή διατροφή και ότι τα ευρήματα της μελέτης δικαιολογούν μεγαλύτερη προσοχή σε αυτές τις βιταμίνες σε σχέση με την κόπωση, πέρα από τους παραδοσιακούς δείκτες υγείας που παρακολουθούνται συνήθως.
