Η κρατική υπηρεσία Ασφάλειας Τροφίμων εξέφρασε τη λύπη της για την αναστάτωση, καθώς η… ανάκληση της ανάκλησης, δικαιώνει μεν τις εταιρείες αλλά έχει πραγματικές οικονομικές και επικοινωνιακές συνέπειες
Η συχνότητα των λανθασμένων εργαστηριακών αναλύσεων στην ασφάλεια των τροφίμων αναδεικνύει ένα δομικό πρόβλημα στους ελεγκτικούς μηχανισμούς, με τις αδικαιολόγητες ανακλήσεις προϊόντων να πληθαίνουν διεθνώς. Από τις σαλάτες lēf Farms που αποσύρθηκαν λόγω μόλυνσης από E. coli η οποία τελικά βρισκόταν στον εξοπλισμό του εργαστηρίου, μέχρι τις πρόσφατες περιπτώσεις ανάκλησης κρεμμυδιών αλλά και το περιστατικό με τις κοτομπουκιές που «μπλοκαρίστηκαν» άδικα λόγω ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων ή μόλυνσης από μόλυβδο στα ίδια τα εργαστηριακά όργανα, αποδεικνύεται ότι τα σφάλματα δεν είναι μεμονωμένα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σκουμπρί: Ανακαλούνται δύο προϊόντα του ίδιου σούπερ μάρκετ λόγω κινδύνου δηλητηρίασης από ισταμίνη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Παρθένο ελαιόλαδο: Ελλάδα και Γαλλία στις χώρες με ευρήματα φυτοφαρμάκων, σύμφωνα με την EFSA
Πρόσφατη έρευνα του Πανεπιστημίου Cornell επιβεβαιώνει αυτό το κενό, αποκαλύπτοντας ότι πολλά εργαστήρια τροποποιούν τις επίσημες μεθοδολογίες χωρίς έγκυρη επικύρωση ή βιάζονται να βαφτίσουν «πιθανώς θετικά» ευρήματα ως οριστικά. Ο κίνδυνος είναι διπλός: ένα ψευδώς αρνητικό αποτέλεσμα αφήνει μολυσμένα τρόφιμα να φτάσουν στο πιάτο του καταναλωτή, ενώ ένα ψευδώς θετικό προκαλεί τεράστιες οικονομικές απώλειες και καταστροφή προϊόντων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της εργαστηριακής αστοχίας αποτελεί η πρόσφατη περιπέτεια με τις μαζικές ανακλήσεις αλκοολούχων ποτών στη Σλοβενία, η οποία οδήγησε σε μια αλυσίδα λανθασμένων αποφάσεων προτού αποκαλυφθεί η αλήθεια.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γέμισαν λαϊκές και σούπερ μάρκετ με βερίκοκα: Τι αποκαλύπτουν οι μελέτες για ένα από τα πιο δημοφιλή φρούτα του καλοκαιριού
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δημοφιλές συμπλήρωμα διατροφής ενισχύει την άμυνα του οργανισμού απέναντι στον καρκίνο σύμφωνα με μελέτη του UCLA
Στα τέλη Απριλίου, η Υπηρεσία Ασφάλειας Τροφίμων, Κτηνιατρικής και Προστασίας Φυτών της Σλοβενίας έλαβε δείγματα από 25 φυτικά αλκοολούχα ποτά για να ελέγξει τη συμμόρφωση με τη νομοθεσία για τα αρώματα και βάση των ευρημάτων προχώρησε στην επείγουσα απόσυρση 4 γνωστών αλκοολούχων ποτών από την αγορά. Ανάμεσά τους βρισκόταν το φυτικό λικέρ Jagdstolz, το οποίο παρασκευάζεται από τη γερμανική εταιρεία Eckerts Wacholder Brennerei και διανέμεται μέσω των καταστημάτων Lidl, καθώς και άλλα προϊόντα όπως τα λικέρ Fazan, Marshal, Eurospin, Selekcija και το Petovia Pelinkovec Sladki.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση φασολάδας λόγω αστοχίας στην παραγωγική διαδικασία
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς να διαλέγετε φρέσκο σολομό – Αυτά είναι τα σημάδια που κανείς δεν σας είπε να προσέχετε
Αιτία για την κινητοποίηση των ελεγκτικών μηχανισμών ήταν τα αποτελέσματα των εξετάσεων του Εθνικού Εργαστηρίου Υγείας, Περιβάλλοντος και Τροφίμων της χώρας. Οι αρχικές μετρήσεις έδειξαν ότι τα συγκεκριμένα ποτά περιείχαν επίπεδα βήτα-ασαρόνης που ξεπερνούσαν το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο του ενός χιλιοστού του γραμμαρίου ανά κιλό, το οποίο ορίζει ο ευρωπαϊκός Κανονισμός 1334/2008. Η βήτα-ασαρόνη είναι μια χημική ένωση που συναντάται φυσικά σε φυτά όπως ο άκορος ή κάλαμος, που χρησιμοποιούνται παραδοσιακά στην ποτοποιία για τα αρωματικά τους χαρακτηριστικά. Επειδή η επιστημονική κοινότητα έχει συνδέσει τη χρόνια έκθεση σε υψηλές συγκεντρώσεις της ουσίας με γονιδιοτοξικές και καρκινογόνες επιδράσεις σε πειραματόζωα, η νομοθεσία επιβάλλει αυστηρούς περιορισμούς.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Ποιος φταίει για την ακρίβεια στα τρόφιμα; Τι απαντούν οι εκπρόσωποι του κλάδου
Η ανακοίνωση της ανάκλησης προκάλεσε την άμεση αντίδραση των παραγωγών και των δικτύων διανομής, οι οποίοι απέσυραν τα προϊόντα από τα ράφια, ενώ οι καταναλωτές κλήθηκαν να μην τα καταναλώσουν. Η κατάσταση ανατράπηκε πλήρως στα τέλη Μαΐου, ύστερα από τη διαδικασία αίτησης για δεύτερη εμπειρογνωμοσύνη. Το σλοβενικό εθνικό εργαστήριο επανεξέτασε όλη την τεκμηρίωση, τα χρωματογραφήματα και τις διαδικασίες που εφαρμόστηκαν στις πρώτες αναλύσεις. Η έρευνα αποκάλυψε ότι υπήρξε εσφαλμένη αξιολόγηση της συγκέντρωσης της βήτα-ασαρόνης λόγω τεχνικού προβλήματος με το χημικό πρότυπο αναφοράς που χρησιμοποιήθηκε στο εργαστήριο.
Οι επαναληπτικές αναλύσεις που πραγματοποιήθηκαν με νέο, έγκυρο πρότυπο έδειξαν ότι και τα τέσσερα δείγματα που είχαν κριθεί αρχικά ακατάλληλα, ήταν απολύτως συμμορφωμένα με τα ευρωπαϊκά όρια ασφαλείας. Στις 29 Μαΐου, η κρατική υπηρεσία της Σλοβενίας προχώρησε στην επίσημη ακύρωση των προειδοποιήσεων, ξεκαθαρίζοντας ότι τα λικέρ είναι ασφαλή, κατάλληλα για κατανάλωση και μπορούν να επιστρέψουν στην ελεύθερη κυκλοφορία. Παράλληλα, η υπηρεσία εξέφρασε τη λύπη της για την αναστάτωση που προκλήθηκε.
Το συγκεκριμένο περιστατικό φέρνει στο προσκήνιο τη σημασία της θεσμικής πρόβλεψης για δεύτερη επιστημονική γνώμη, η οποία λειτουργεί ως δικλείδα ασφαλείας απέναντι σε εργαστηριακές αστοχίες. Ενώ η άμεση αντίδραση των αρχών δείχνει εγρήγορση για την προστασία της δημόσιας υγείας, η λανθασμένη πρώτη εκτίμηση επιβαρύνει οικονομικά τις επιχειρήσεις και κλονίζει την εμπιστοσύνη του κοινού, αποδεικνύοντας ότι η ακρίβεια των μεθόδων ανάλυσης είναι εξίσου κρίσιμη με την ταχύτητα λήψης αποφάσεων.
