Αυξημένα επίπεδα της τοξικολογικά επιβαρυντικής ουσίας βήτα-ασαρόνη εντοπίστηκαν σε φυτικό λικέρ που διακινήθηκε μέσω της Lidl Σλοβενίας, οδηγώντας τις αρχές σε άμεση ανάκληση και προειδοποίηση προς τους καταναλωτές
Η παρουσία της βήτα ασαρόνης (ή αζαρόνη) σε αλκοολούχα ποτά αποτελεί ένα κρίσιμο ζήτημα ασφάλειας τροφίμων που κινητοποιεί τις ελεγκτικές αρχές και απαιτεί την άμεση συμμόρφωση της βιομηχανίας ποτοποιίας. Η συγκεκριμένη χημική ένωση αποτελεί συστατικό των αιθέριων ελαίων ορισμένων φυτών, με κυριότερο τον άκορο ή κάλαμο (Acorus calamus) αλλά και από το Acorus tatarinowii (σπαθόχορτο) και χρησιμοποιείται παραδοσιακά στην παραγωγή αρωματικών λικέρ, πικρών ποτών τύπου μπίτερ και ορισμένων τύπων βερμούτ λόγω των ιδιαίτερων οργανοληπτικών του χαρακτηριστικών. Παρά τη φυσική της προέλευση, η βήτα ασαρόνη έχει ταξινομηθεί ως ουσία με τοξικολογικό ενδιαφέρον, καθώς επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι έχει γονιδιοτοξικές και καρκινογόνες επιδράσεις σε πειραματόζωα, οδηγώντας στη θέσπιση αυστηρών ανώτατων ορίων για την προστασία της δημόσιας υγείας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέος θάνατος σε κρουαζιερόπλοιο – Σε καραντίνα πάνω από 1.700 επιβάτες και πλήρωμα μετά και τα ύποπτα κρούσματα γαστρεντερίτιδας
Σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό Κανονισμό 1334/2008 για τις αρωματικές ύλες, η βήτα-ασαρόνη θεωρείται ουσία με τοξικολογικό ενδιαφέρον και απαγορεύεται να προστίθεται αυτούσια στα τρόφιμα, ενώ η παρουσία της επιτρέπεται μόνο σε πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις όταν προέρχεται φυσικά από φυτικά εκχυλίσματα και αρωματικές ύλες. Η Επιστημονική Επιτροπή Τροφίμων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (SCF) έχει επισημάνει ότι η βήτα-ασαρόνη είναι «σαφώς καρκινογόνος σε τρωκτικά» και δυνητικά γονιδιοτοξική, γεγονός που οδήγησε στη θέσπιση αυστηρών ορίων παρουσίας της σε τρόφιμα και αλκοολούχα ποτά, στα οποία το ανώτατο επιτρεπτό όριο έχει οριστεί στο ένα χιλιοστό του γραμμαρίου ανά κιλό προϊόντος, μια ποσότητα εξαιρετικά μικρή που απαιτεί ακριβή έλεγχο των πρώτων υλών και της διαδικασίας εκχύλισης. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Φαρμάκων (EMA) αναφέρει ότι η ουσία απαντάται φυσικά κυρίως σε φυτά του γένους Acorus και ότι τόσο η α- όσο και η β-ασαρόνη έχουν αποδειχθεί ηπατοκαρκινογόνες και γονιδιοτοξικές σε πειραματόζωα, γι’ αυτό και συνιστάται η χρήση φυτικών ποικιλιών με όσο το δυνατόν χαμηλότερη περιεκτικότητα σε αζαρόνη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πάνω από 50 προϊόντα κοτόπουλου και πολλαπλές παρτίδες αποσύρονται από Lidl, Aldi, Tesco, SuperValu, Centra και Dunnes Stores
Η υπέρβαση των ορίων αυτών εκθέτει τους καταναλωτές σε κινδύνους που συνδέονται με τη μακροχρόνια συσσώρευση της ουσίας στον οργανισμό. Αν και η βραχυπρόθεσμη κατανάλωση μιας μικρής ποσότητας δεν προκαλεί άμεσα συμπτώματα οξείας δηλητηρίασης, η χρόνια έκθεση έχει συσχετιστεί σε εργαστηριακό επίπεδο με την ανάπτυξη όγκων στο ήπαρ και τον εντερικό σωλήνα. Η τοξική δράση της ουσίας ενισχύεται από τη φύση των αλκοολούχων ποτών, καθώς το οινόπνευμα διευκολύνει την απορρόφηση τέτοιων λιποδιαλυτών ενώσεων από το πεπτικό σύστημα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πατατάκια: Ο φόβος της σαλμονέλας από τη μολυσμένη πρώτη ύλη αδειάζει τα ράφια – Ανακαλείται κι άλλη μάρκα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 17χρονες στην Ηλιούπολη: Η δύσκολη πραγματικότητα του άγχους σε παιδιά και εφήβους – Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί;
Στο πλαίσιο επίσημων ελέγχων, η Υπηρεσία Ασφάλειας Τροφίμων, Κτηνιατρικής και Προστασίας Φυτών της Σλοβενίας (UVHVVR) προχώρησε στην ανάκληση του φυτικού λικέρ JAGDSTOLZ, το οποίο διακινούνταν μέσω της Lidl Slovenija d.o.o. (δείτε παρακάτω φωτογραφία). Οι αναλύσεις έδειξαν υπέρβαση της μέγιστης επιτρεπτής συγκέντρωσης βήτα αζαρόνης στο προϊόν. Πρόκειται για το αλκοολούχο ποτό “Žgana pijača: zeliščni liker JAGDSTOLZ”, παρτίδας L0664L3, σε συσκευασία 0,7 λίτρων, παραγωγής της γερμανικής εταιρείας Eckerts Wacholder Brennerei GmbH. Οι αρχές ανακοίνωσαν άμεση απόσυρση του προϊόντος από την αγορά και κάλεσαν τους καταναλωτές να μην το καταναλώσουν αλλά να το επιστρέψουν στα σημεία πώλησης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κίνδυνος για τη Δημόσια Υγεία από καρκινογόνες αφλατοξίνες σε σουσάμι – Ανακοινώθηκε ανάκληση
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ζυμαρικά: Γιατί γίνονται πιο υγιεινά όταν τα βάλουμε πρώτα στο ψυγείο και τα φάμε αργότερα;
Σύμφωνα με την UVHVVR, η βήτα αζαρόνη μπορεί να υπάρχει φυσικά σε συγκεκριμένα βότανα που χρησιμοποιούνται σε αλκοολούχα εκχυλίσματα, ωστόσο η ανίχνευση συγκεντρώσεων πάνω από τα επιτρεπόμενα όρια καθιστά το προϊόν μη ασφαλές και μη συμμορφούμενο με τη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ουσία δεν μπορεί να ανιχνευθεί από τον καταναλωτή μέσω της γεύσης, της οσμής ή της εμφάνισης του ποτού, γεγονός που καθιστά καθοριστικούς τους εργαστηριακούς ελέγχους.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κομμάτια γυαλιού σε δημοφιλές γλυκό με σοκολάτα – Άμεση απόσυρση από τα ψυγεία
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Συναγερμός για ηπατίτιδα Ε σε σαλάμι
Παράλληλα, οι σλοβενικές αρχές ανακοίνωσαν και άλλες ανακλήσεις ποτών λόγω αυξημένης περιεκτικότητας σε βήτα αζαρόνη. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται τα φυτικά λικέρ Fazan και MARSHAL της εταιρείας BIO-SAD d.o.o., καθώς και προϊόντα που διακινήθηκαν μέσω των Eurospin και Hofer, όπως τα ZELIŠČNI LIKER EUROSPIN και ZELIŠČNI LIKER SELEKCIJA. Αντίστοιχη ανάκληση πραγματοποιήθηκε και για το προϊόν PETOVIA PELINKOVEC SLADKI της εταιρείας Ptujska klet vinarstvo d.o.o.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Οι καθημερινές τροφές που επηρεάζουν την ικανότητα συγκέντρωσης, ακόμα κι όταν η υπόλοιπη διατροφή μας είναι υγιεινή
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Tο πλυντήριό σας «χορεύει» στο στύψιμο; Οι αιτίες και οι απλές λύσεις που προτείνουν οι ειδικοί
Οι επαγγελματίες του κλάδου οφείλουν να εφαρμόζουν συστήματα διασφάλισης ποιότητας που περιλαμβάνουν την πιστοποίηση των προμηθευτών βοτάνων, τη χρήση ποικιλιών άκορου με χαμηλή ή μηδενική περιεκτικότητα σε αζαρόνη και τη διενέργεια εργαστηριακών αναλύσεων στο τελικό προϊόν πριν αυτό διατεθεί στην κατανάλωση. Οι μέθοδοι αποτροπής για τις επιχειρήσεις περιλαμβάνουν την τροποποίηση των συνταγών και την αντικατάσταση των επίμαχων βοτάνων με εναλλακτικές αρωματικές ύλες που δεν περιέχουν απαγορευμένες ενώσεις. Η ιχνηλασιμότητα των παρτίδων παραγωγής είναι καθοριστική, καθώς μια αστοχία σε μία παρτίδα μπορεί να οδηγήσει σε ολική ανάκληση διαφορετικών εμπορικών σημάτων που χρησιμοποιούν την ίδια βάση εκχυλίσματος.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
