Μπορεί το “τίναγμα” στα πόδια να προειδοποιεί για σοβαρό κίνδυνο;
Το “σύνδρομο ανήσυχων ποδιών” (RLS) είναι μια συχνή νευρολογική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από έντονη ανάγκη για κίνηση των ποδιών, συνήθως συνοδευόμενη από δυσάρεστες αισθήσεις που επιδεινώνονται κατά την ανάπαυση και ανακουφίζονται με την κίνηση και που περιλαμβάνει και το γνωστό μας ακούσιο τίναγμα. Αν και μπορεί να είναι ιδιοπαθές, συνδέεται επίσης με άλλες παθήσεις όπως αναιμία από έλλειψη σιδήρου, νεφρική ανεπάρκεια, διαβήτη, σκλήρυνση κατά πλάκας και καρδιαγγειακά νοσήματα. Η ακριβής αιτιολογία του παραμένει ασαφής, αλλά οι θεραπείες με αγωνιστές ντοπαμίνης έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικές στην ανακούφιση των συμπτωμάτων.
Μια μεγάλη εθνική μελέτη στην οποία συμμετείχαν 9919 ασθενείς με σύνδρομο ανήσυχων ποδιών και συγκρίθηκαν με ισάριθμα άτομα χωρίς τη διαταραχή, αποκάλυψε μια σημαντική σύνδεση ανάμεσα στο σύνδρομο ανήσυχων ποδιών (Restless Leg Syndrome – RLS) και τη νόσο του Πάρκινσον (Parkinson’s Disease – PD), δείχνοντας ότι όσοι πάσχουν από RLS έχουν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν αργότερα Πάρκινσον.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το 1,6% των ασθενών με RLS ανέπτυξαν νόσο Πάρκινσον, έναντι 1,0% στην ομάδα ελέγχου. Αν και η διαφορά μπορεί να φαίνεται μικρή, είναι στατιστικά σημαντική και υποδηλώνει ότι η ύπαρξη RLS μπορεί να αποτελεί παράγοντα κινδύνου για PD. Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι ότι οι ασθενείς με RLS που δεν λάμβαναν αγωνιστές ντοπαμίνης (dopamine agonists – DAs), δηλαδή φάρμακα που διεγείρουν τους υποδοχείς της ντοπαμίνης, εμφάνισαν Πάρκινσον νωρίτερα και σε υψηλότερα ποσοστά. Αντίθετα, όσοι λάμβαναν DAs είχαν χαμηλότερη συχνότητα και καθυστέρηση στη διάγνωση της νόσου.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι αυτά τα ευρήματα δείχνουν πως η σύνδεση ανάμεσα στις δύο ασθένειες δεν εξηγείται αποκλειστικά μέσω του ντοπαμινεργικού μηχανισμού, δηλαδή της λειτουργίας της ντοπαμίνης στον εγκέφαλο, αλλά πιθανόν εμπλέκονται και άλλοι βιολογικοί δρόμοι. Όπως σημειώνουν, το σύνδρομο ανήσυχων ποδιών ίσως δεν είναι απλώς ένα πρώιμο σύμπτωμα του Πάρκινσον, αλλά ένας ανεξάρτητος παράγοντας που αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισής του.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί τα μανιτάρια εμπορίου είναι κυρίως λευκά;
Οι συγγραφείς της μελέτης επισημαίνουν ότι, παρότι οι χρονικές διαφορές μεταξύ των ομάδων ήταν σχετικά μικρές, έχουν κλινική σημασία. Επίσης, η ανάλυση έδειξε ότι οι ασθενείς με RLS που έλαβαν θεραπεία με αγωνιστές ντοπαμίνης είχαν μειωμένο κίνδυνο να εμφανίσουν Πάρκινσον, γεγονός που ενισχύει την άποψη ότι η φαρμακευτική παρέμβαση μπορεί να επιβραδύνει την εξέλιξη ή την εμφάνιση της νόσου.
Οι ερευνητές αναγνωρίζουν ορισμένους περιορισμούς, όπως την πιθανότητα εσφαλμένης διάγνωσης λόγω κωδικοποίησης, ή τη δυσκολία διάκρισης μεταξύ ιδιοπαθούς και δευτερογενούς RLS. Παρ’ όλα αυτά, τονίζουν ότι η μεγάλη έκταση του δείγματος και η ανάλυση κατά υποομάδες δίνουν βαρύτητα στα αποτελέσματα.
Συνολικά, η μελέτη υποδεικνύει ότι το σύνδρομο ανήσυχων ποδιών μπορεί να αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση της νόσου του Πάρκινσον. Οι μηχανισμοί που συνδέουν τις δύο παθήσεις φαίνεται να εκτείνονται πέρα από τη ντοπαμινεργική λειτουργία, ανοίγοντας τον δρόμο για νέες ερευνητικές προσεγγίσεις και πιθανώς για πρώιμες προληπτικές παρεμβάσεις.
Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση https://jamanetwork.com/journals/jamanetworkopen/fullarticle/2839651?guestAccessKey=404a21fb-3294-4213-9245-2957f474b1d2&utm_source=for_the_media&utm_medium=referral&utm_campaign=ftm_links&utm_content=tfl&utm_term=100625
