Η Επιστημονική Εταιρεία Εγκυκλοπαιδιστών Ελαιοκομίας (4Ε) διοργάνωσε συζήτηση με αφορμή τον πόλεμο στην Ουκρανία, για τις διατροφικές και οικονομικές σχέσεις ελαιολάδου/πυρηνελαίου/σπορελαίων
Του Γιάννη Ζαμπετάκη*
Οι αγορές των φυτικών ελαίων είχαν αποσταθεροποιηθεί εδώ και μήνες και ο πόλεμος στην Ουκρανία έφερε ένα ακόμη σεισμό πολλών ρίχτερ.
Η Επιστημονική Εταιρεία Εγκυκλοπαιδιστών Ελαιοκομίας (4Ε) διοργάνωσε στις 5/4/2022 μια ανοιχτή συζήτηση με αφορμή τον πόλεμο στην Ουκρανία για τις διατροφικές και οικονομικές σχέσεις ελαιολάδου/πυρηνελαίου/σπορελαίων της οποίας εδώ μπορείτε να βρείτε τα συμπεράσματα και εδώ όλο το βίντεο της εκδήλωσης.
Αξίζει να δούμε και τις απόψεις δύο συναδέλφων σχετικά με το ελαιόλαδο. Δύο μέλη της 4Ε ο ομότιμος καθηγητής Βιοχημείας & Χημείας Τροφίμων του ΕΚΠΑ, Κωνσταντίνος Δημόπουλος και ο αναπληρωτής καθηγητής Διαιτολογίας & Διατροφής του Χαροκόπειου, Γεώργιος Μπόσκου, καταθέτουν τις απόψεις τους σχετικά με τις νέες ευκαιρίες προώθησης των προϊόντων της ελιάς.
Ο κ. Δημόπουλος προτείνει τα εξής:
«Ένας τρόπος βέλτιστης – κατά το δυνατόν – αντιμετώπισης στην αναδιάταξη των χρήσεων των φυτικών ελαίων, που ενδιαφέρει τις ελαιοπαραγωγικές χώρες για αξιοποίηση των παραπροϊόντων της ελαιουργίας, με σύγχρονη αναβάθμιση της διατροφικής αξίας των φυτικών ελαίων, ώστε να πλησιάσουν την διατροφική αξία του παρθένου ελαιολάδου θα μπορούσε να είναι ο ακόλουθος: Να γίνεται αρχικά η παραλαβή από τον ελαιοπυρήνα του κλάσματος των δραστικών πολικών λιποειδών και φαινολικών ενώσεων (ενώσεις με προστιθέμενη αξία από τα παραπροϊόντα της ελαιουργίας) που υπάρχουν σε μεγαλύτερα ποσοστά από ότι στο ελαιόλαδο και μετά να γίνεται από τον εν λόγω ελαιοπυρήνα η παραγωγή του πυρηνελαίου. Στο πυρηνέλαιο αυτό να γίνεται προσθήκη, όχι παρθένου ελαιολάδου, αλλά κατάλληλης ποσότητας των δραστικών συστατικών του ελαιολάδου που έχουν παραληφθεί από τον ελαιοπυρήνα.
Έτσι θα υπάρχει διαθέσιμο σε μεγαλύτερες ποσότητες παρθένο ελαιόλαδο και θα υπάρχει και ένα “ελαιόλαδο” που θα περιέχει τα τριγλυκερίδια που περιέχει το πυρηνέλαιο, μαζί με τα δραστικά συστατικά του παρθένου ελαιολάδου, τα οποία θα έχουν παραληφθεί από τα παραπροϊόντα της ελαιουργίας. Θέμα που έχει θίξει το Olivenews σε σχετικό άρθρο (Εμπλουτισμός ραφινέ) πριν αυτήν την απρόσμενη εξέλιξη των γεγονότων. Η προσθήκη αυτών των δραστικών συστατικών θα μπορούσε να γίνει και στα διαθέσιμα σπορέλαια ώστε να αναβαθμιστούν και αυτά και να πλησιάσουν την διατροφική αξία του παρθένου ελαιολάδου.
Επιπλέον, τόσο στην Ελλάδα όσο και σε άλλες χώρες σε περιοχές που είναι μολυσμένες με βαρέα μέταλλα και τα φυτικά προϊόντα έχουν αυξημένα ποσά βαρέων μετάλλων, θα μπορούσε να γίνει καλλιέργεια ηλιάνθου (φυτού με λίγες απαιτήσεις στην καλλιέργειά του) και παραγωγή ηλιελαίου στο οποίο – όπως προτάθηκε ανωτέρω – να προστίθενται και τα εν λόγω δραστικά συστατικά του ελαιολάδου από τα παραπροϊόντα της ελαιουργίας. Επισημαίνεται ότι σε μελέτες του Εργαστηρίου Χημείας Τροφίμων του Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών έχει δειχθεί ότι τα βαρέα μέταλλα πηγαίνουν στα διάφορα μέρη του φυτού, αλλά όχι στο έλαιο του σπόρου, διότι τα βαρέα μέταλλα είναι υδατοδιαλυτά και όχι λιποδιαλυτά. Έτσι θα παράγεται ασφαλές ηλιέλαιο με αναβαθμισμένη διατροφική αξία και συγχρόνως θα γίνεται και απομάκρυνση βαρέων μετάλλων από το έδαφος».
Η μελέτη μας για την καλλιέργεια ηλιελαίου σε περιοχές που έχουν ρυπασμένο νερό ή χώματα με βαρέα μέταλλα είναι εδώ.
