Ο υγρός και δροσερός καιρός «ξυπνά» μύκητες και βακτήρια στην ελιά
Η απότομη αλλαγή του καιρού με βροχές, υγρασία, ανέμους και πτώση θερμοκρασίας ανοίγει την περίοδο υψηλού κινδύνου για τις ασθένειες της ελιάς σύμφωνα με σημερινή Γεωργική προειδοποίηση από το ΥΠΑΑΤ. Μετά την παρατεταμένη ανομβρία και ζέστη, οι συνθήκες έγιναν ιδανικές για ενεργοποίηση και ταχεία μετάδοση παθογόνων που κοστίζουν παραγωγή και ποιότητα. Οι παραγωγοί καλούνται να κινηθούν προληπτικά και άμεσα, γιατί σε αυτές τις θερμοκρασίες και υγρασίες οι μολύνσεις «τρέχουν».
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αυστηρή προειδοποίηση για συγκεκριμένη μάρκα Πατατάκια προς τους καταναλωτές στη Βρετανία
Το κυκλοκόνιο είναι ήδη στο προσκήνιο. Προσβάλλει κυρίως τα ώριμα φύλλα στα χαμηλά μέρη, αφήνει χαρακτηριστικές κηλίδες και, αν δεν προληφθεί, οδηγεί σε έντονη φυλλόπτωση, πτώση παραγωγής και εξασθένηση δέντρων. Την εποχή αυτή μπορεί να χτυπήσει και τον ποδίσκο, ρίχνοντας καρπό. Ενδημεί σε πεδινές, υγρές ζώνες με συνεχόμενες βροχές ή ομίχλες και αναπτύσσεται όταν η υγρασία παραμένει πολύ υψηλή για 2–3 μέρες και η θερμοκρασία είναι χαμηλή έως δροσερή. Ευαίσθητες ποικιλίες, όπως η Κονσερβολιά, χρειάζονται προληπτικό ψεκασμό πριν «ανοίξει» η βροχερή περίοδος και επανάληψη μετά από ευνοϊκά επεισόδια καιρού. Συστηματικό κλάδεμα που «αερίζει» την κόμη μειώνει δραστικά την υγρασία και άρα την ένταση της προσβολής.
Το γλοιοσπόριο (anthracnose) προσβάλλει κυρίως ώριμους και υπερώριμους καρπούς, εμφανίζεται με την αλλαγή χρώματος και «σκίζει» παραγωγές μέσα σε λίγες ημέρες όταν επικρατεί συνεχής υγρασία και 15–25°C, με άριστο γύρω στους 25°C. Τα κονίδια «κολλάνε» εύκολα σε βρεγμένους καρπούς και η εξέλιξη επιταχύνεται όταν υπάρχουν πληγές από νύγματα δάκου. Μόλυσμα μένει σε καρπούς της προηγούμενης χρονιάς πάνω στο δέντρο ή στο έδαφος. Η αντιμετώπιση στηρίζεται σε προληπτικούς ψεκασμούς όταν οι συνθήκες γίνουν ευνοϊκές και σε έναν κρίσιμο ψεκασμό στην έναρξη ωρίμανσης. Ο έλεγχος του δάκου ρίχνει παράλληλα και την πίεση της ασθένειας. Το καλό κλάδεμα βοηθά όπως και στο κυκλοκόνιο.
Η λεκανθοσπόρωση/ξηροβούλα–σαπιοβούλα είναι μύκητας «ευκαιρίας». Χτυπά άωρους καρπούς το καλοκαίρι–αρχές φθινοπώρου (ξηροβούλα) και ώριμους αργότερα (σαπιοβούλα), με καιρικό προφίλ παρόμοιο με κυκλοκόνιο/γλοιοσπόριο. Είναι τυπικό παράσιτο πληγών: περνά κυρίως από τα νύγματα του δάκου. Άρα πρώτη γραμμή άμυνας είναι ο έγκαιρος και σταθερός έλεγχος του εντόμου, μαζί με αερισμό κόμης για μείωση υγρασίας.
Η καπνιά/μυκητιάσεις φύλλων του φθινοπώρου εμφανίζονται σε υγρές περιόδους και προσβάλλουν φύλλα και καρπούς. Οι χαλκούχες προληπτικές εφαρμογές που γίνονται για το κυκλοκόνιο καλύπτουν σε μεγάλο βαθμό και αυτές τις προσβολές, ενώ το κλάδεμα συνεχίζει να είναι κρίσιμο για φως και αέρα μέσα στο δέντρο.
Η καρκίνωση (φυμάτωση) είναι βακτηρίωση με τυπικούς σπογγώδεις όγκους σε κλαδίσκους, κλαδιά, κορμό, ακόμη και ρίζες. Οι μολύνσεις συνδέονται με πληγές από ράβδισμα, κλάδεμα, χαλάζι, παγετό, ακόμη και ουλές πτώσης φύλλων, και «εκκινούν» με βροχερό, ανεμώδη, δροσερό καιρό. Η αντιμετώπιση είναι αυστηρά καλλιεργητική και προληπτική: κοπή και καύση προσβεβλημένων τμημάτων σε ξηρό καιρό, σχολαστική αφαίρεση όγκων από κορμούς/βραχίονες και επάλειψη της πληγής με βορδιγάλιο πάστα σε δύο στρώσεις, απολύμανση εργαλείων (π.χ. διάλυμα χλωρίνης 10%), άμεσοι χαλκούχοι ψεκασμοί μετά από χαλάζι ή παγετό και αποφυγή ραβδίσματος/κλαδέματος σε υγρές, ανεμώδεις μέρες. Σε εστίες με διασπορά συνιστάται επέμβαση με κατάλληλα, επιτρεπόμενα σκευάσματα μετά από επεισόδια βροχής και ανέμου. Για νέες φυτεύσεις, δενδρύλλια μόνο από φυτώρια χωρίς ιστορικό της ασθένειας.
Με τον φθινοπωρινό καιρό οι λοιμώξεις δεν προλαβαίνονται «εκ των υστέρων». Προλάβετε με ψεκασμούς όταν οι συνθήκες γίνουν ευνοϊκές, κρατήστε τον ελαιώνα αερισμένο με σωστό κλάδεμα, μειώστε την υγρασία στο εσωτερικό της κόμης και ελέγξτε σταθερά τον δάκο. Σε κάθε επέμβαση τηρείτε αυστηρά τις οδηγίες χρήσης για δόσεις, μίξεις, διαστήματα πριν τη συγκομιδή και μέτρα προστασίας. Αποφύγετε μελισσοτοξικά σκευάσματα στην άνθηση και, όταν είναι αναγκαίο, δουλέψτε μόνο απογευματινές ώρες. Οι φωτογραφίες με συμπτώματα είναι απλώς ενδεικτικές και δεν υποκαθιστούν διάγνωση· για βεβαίωση ασθένειας και σχέδιο αντιμετώπισης απευθυνθείτε άμεσα σε εξειδικευμένο γεωπόνο.
