Πώς η σωστή απελευθέρωση αυξάνει την επιβίωση και ποιο είναι το καθεστώς σε Ιόνιο και Αιγαίο
Το 2026 τίθεται σε εφαρμογή νέα ρύθμιση, έπειτα από συμφωνία Ηνωμένου Βασιλείου και Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία προβλέπει όριο τριών μπακαλιάρων ανά ψαρά ημερησίως στην ερασιτεχνική αλιεία. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι θα αυξηθούν οι υποχρεωτικές απελευθερώσεις ψαριών. Το ζήτημα, όμως, δεν είναι απλώς αν θα επιστρέφονται ψάρια στη θάλασσα, αλλά με ποιον τρόπο γίνεται αυτό.
Τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι όταν ο μπακαλιάρος επαναφέρεται κοντά στο βάθος αλίευσής του και όχι στην επιφάνεια, η πιθανότητα επιβίωσής του αυξάνεται σχεδόν κατά 25%. Σε βάθη άνω των 20 μέτρων, η απότομη ανάσυρση προκαλεί βαροτραύμα, καθώς τα αέρια στο σώμα του ψαριού διαστέλλονται, δημιουργώντας εσωτερικές βλάβες. Πολλά άτομα που φαίνονται ζωντανά κατά την απελευθέρωση στην επιφάνεια τελικά δεν επιβιώνουν. Αντίθετα, η άμεση επανασυμπίεση σε μεγαλύτερο βάθος μειώνει σημαντικά τις επιπτώσεις.
Σε δοκιμές, τα ποσοστά επιβίωσης αυξήθηκαν από περίπου 56% σε πάνω από 80% όταν η απελευθέρωση γινόταν σε βάθος. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Pollack Fisheries Industry Science Partnership, με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο του Πλύμουθ και τη συμμετοχή του Πανεπιστημίου της Υόρκης, του Marine Biological Association, του Centre for Environment, Fisheries and Aquaculture Science, του Πανεπιστημίου της Ανατολικής Αγγλίας και εκπροσώπων του Angling Trust και του επαγγελματικού κλάδου, με χρηματοδότηση από το UK Seafood Fund.
Στις δοκιμές χρησιμοποιήθηκε βαρύ κλουβί επαναφοράς σε ελεγχόμενο βάθος, ενώ η παρακολούθηση με ηλεκτρονικές ετικέτες έδειξε ότι τα ψάρια μπορούσαν να μετακινηθούν έως 25 χιλιόμετρα και να παραμείνουν ενεργά για μήνες. Στην πράξη, η εφαρμογή μπορεί να γίνει με εμπορικές συσκευές καθόδου, όπως οι Seaqualizer, που επιτρέπουν επανασυμπίεση χωρίς ιδιαίτερο κόστος ή καθυστέρηση στη διαδικασία αλιείας. Ο μπακαλιάρος αποτελεί σημαντικό πόρο για τα μικρά επαγγελματικά και ναυλωμένα σκάφη και βασικό κρίκο του θαλάσσιου οικοσυστήματος, ενώ τα αποθέματα στη Μάγχη, την Κελτική και την Ιρλανδική Θάλασσα έχουν μειωθεί πάνω από 70% τα τελευταία είκοσι χρόνια. Αν δεν βελτιωθεί η επιβίωση μετά την απελευθέρωση, είναι αναπόφευκτο να ενταθούν οι περιορισμοί. Συνεπώς η ορθή απελευθέρωση είναι ουσιαστικό εργαλείο διαχείρισης του αποθέματος και προϋπόθεση για τη βιωσιμότητα του κλάδου.
Σε ό,τι αφορά τα ελληνικά νερά, δηλαδή το Ιόνιο και το Αιγαίο εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων, το καθεστώς είναι διαφορετικό. Δεν ισχύει αριθμητικό όριο ψαριών ανά άτομο και ημέρα για όλα τα είδη. Η ερασιτεχνική και αναψυχική αλιεία ρυθμίζεται με βάση το συνολικό βάρος των αλιευμάτων. Κάθε ερασιτέχνης ψαράς μπορεί να διατηρεί έως πέντε κιλά ψάρια ή κεφαλόποδα συνολικά ανά εικοσιτετράωρο, ανεξαρτήτως είδους, όταν αλιεύει με τα επιτρεπόμενα εργαλεία, ενώ με χρήση παραγαδιού το όριο ανέρχεται στα δέκα κιλά. Αν ένα μεμονωμένο ψάρι υπερβαίνει τα παραπάνω όρια, επιτρέπεται η διατήρησή του.
αράλληλα, ισχύουν ελάχιστα επιτρεπόμενα μεγέθη για συγκεκριμένα είδη, τα οποία πρέπει να τηρούνται, και απαγορεύεται ρητά η εμπορία των ερασιτεχνικών αλιευμάτων. Οι κανόνες αυτοί εφαρμόζονται ομοιόμορφα σε όλη την ελληνική επικράτεια, τόσο στο Ιόνιο όσο και στο Αιγαίο. Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι είτε πρόκειται για μπακαλιάρο είτε για συναγρίδα, λαβράκι ή άλλο είδος, το κρίσιμο μέγεθος είναι το συνολικό βάρος των αλιευμάτων και όχι ο αριθμός των ψαριών.
Φωτογραφία άρθρου shutterstock
