Ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων (Ε.Φ.Ε.Τ.) ανακοίνωσε την ανάκληση οικιακού σκεύους, καθώς μετά από εργαστηριακές αναλύσεις διαπιστώθηκε η μετανάστευση στα τρόφιμα ουσίας, που έχεις ταξινομηθεί ως πιθανώς καρκινογόνος. Πρόκειται για πρωτοταγείς αρωματικές αμίνες για τις οποίες έχουν θεσπιστεί ειδικά όρια μετανάστευσης, καθώς ορισμένες από αυτές παρουσιάζουν τοξικολογικό ενδιαφέρον. Ορισμένες πρωτοταγείς αμίνες έχουν αξιολογηθεί από διεθνείς επιστημονικούς οργανισμούς λόγω πιθανών τοξικών, μεταλλαξιογόνων ή καρκινογόνων ιδιοτήτων, ανάλογα με τη χημική τους δομή. Για τον λόγο αυτό η ευρωπαϊκή νομοθεσία ακολουθεί την αρχή της πρόληψης και επιβάλλει αυστηρούς περιορισμούς στη μετανάστευσή τους από υλικά που χρησιμοποιούνται σε επαφή με τρόφιμα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέα μεγάλη απάτη στα ψάρια της Ευρώπης: Η EFSA προειδοποιεί για χημικό που τα κάνει να φαίνονται φρέσκα
Το προϊόν που βρέθηκε μη συμμορφούμενο με τη νομοθεσία, είναι βαθιά κουτάλα σούπας «casa mania», με κωδικό είδους (Item No) 15351, προέλευσης Κίνας. Στην ανακοίνωση του ΕΦΕΤ αναφέρεται ότι, το προϊόν δεν συμμορφώνεται με τη νομοθεσία για τα υλικά που προορίζονται να έρχονται σε επαφή με τρόφιμα. Η ανάκληση αφορά συγκεκριμένη παρτίδα του προϊόντος, η οποία εισάγεται στην Ελλάδα από την εταιρεία ΤΣΑΚΩΝΑΣ Δ. ΜΟΝΟΣ Κ.Α.Ε. και διανέμεται από την εταιρεία DEDEMAN HELLAS ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε. (πρώην PRAKTIKER HELLAS).
Η μη συμμόρφωση διαπιστώθηκε κατά τη διάρκεια επίσημων ελέγχων που πραγματοποίησε η Περιφερειακή Διεύθυνση Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης του Ε.Φ.Ε.Τ., στο πλαίσιο του προγράμματος παρακολούθησης της συμμόρφωσης των υλικών και αντικειμένων που προορίζονται να έρθουν σε επαφή με τρόφιμα για το έτος 2026. Το δείγμα εξετάστηκε από το Β’ Τμήμα της Β’ Χημικής Υπηρεσίας Αθηνών του Γενικού Χημείου του Κράτους, όπου διαπιστώθηκε υπέρβαση του επιτρεπόμενου ορίου μετανάστευσης πρωτοταγών αμινών. Ο Ε.Φ.Ε.Τ. απαίτησε την άμεση ανάκληση της συγκεκριμένης παρτίδας από την ελληνική αγορά και κάλεσε τους καταναλωτές να μην χρησιμοποιήσουν το προϊόν.
Οι πρωτοταγείς αμίνες αποτελούν οργανικές ενώσεις που χρησιμοποιούνται ως πρώτες ύλες ή ενδιάμεσα προϊόντα στην παραγωγή ορισμένων πολυμερών, ρητινών, συγκολλητικών ουσιών και χρωστικών. Σε ορισμένα πλαστικά ή συνθετικά υλικά που προορίζονται για επαφή με τρόφιμα, μικρές ποσότητες αυτών των ενώσεων μπορεί να παραμένουν στο τελικό προϊόν όταν η παραγωγική διαδικασία δεν ολοκληρώνεται σωστά ή όταν δεν τηρούνται οι απαιτούμενες προδιαγραφές ποιότητας. Κατά τη χρήση ενός αντικειμένου που έρχεται σε επαφή με τρόφιμα, οι πρωτοταγείς αμίνες μπορούν να μεταναστεύσουν από το υλικό στο τρόφιμο. Η μετανάστευση αυτή επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες, όπως η θερμοκρασία, ο χρόνος επαφής, η σύσταση του τροφίμου, η παρουσία λιπαρών ουσιών και η χημική σταθερότητα του υλικού.
Οι βαθιές κουτάλες χρησιμοποιούνται κυρίως για τη μεταφορά ζεστών υγρών τροφίμων, όπως σούπες, ζωμοί και σάλτσες. Οι υψηλές θερμοκρασίες αυξάνουν τη δυνατότητα μεταφοράς χημικών ουσιών από το υλικό προς το τρόφιμο, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα σημαντική τη συμμόρφωση των προϊόντων αυτών με τις απαιτήσεις της ευρωπαϊκής και εθνικής νομοθεσίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση εφαρμόζει αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο για τα υλικά και αντικείμενα που προορίζονται να έρχονται σε επαφή με τρόφιμα. Τα προϊόντα αυτά πρέπει να κατασκευάζονται σύμφωνα με ορθές πρακτικές παραγωγής και να μην μεταφέρουν στα τρόφιμα ουσίες σε ποσότητες που ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο την ανθρώπινη υγεία, να μεταβάλουν τη σύσταση των τροφίμων ή να επηρεάσουν τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά τους.
Η παρουσία πρωτοταγών αμινών πάνω από τα επιτρεπόμενα επίπεδα δεν συνεπάγεται απαραίτητα ότι θα εμφανιστούν άμεσα προβλήματα υγείας μετά από μία μόνο χρήση του προϊόντος. Ωστόσο, η υπέρβαση των νομοθετικών ορίων αποτελεί ένδειξη ότι το αντικείμενο δεν πληροί τις απαιτήσεις ασφάλειας και δεν μπορεί να θεωρείται κατάλληλο για επαφή με τρόφιμα. Η εκτίμηση του κινδύνου βασίζεται σε πολλούς παράγοντες, όπως η συγκέντρωση της ουσίας που μεταναστεύει, η συχνότητα χρήσης του αντικειμένου, η διάρκεια της έκθεσης, η ηλικία του καταναλωτή και η συνολική διατροφική έκθεση από διαφορετικές πηγές. Τα μικρά παιδιά, οι έγκυες γυναίκες και τα άτομα με αυξημένη ευαισθησία αποτελούν ομάδες για τις οποίες η πρόληψη αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Οι επιχειρήσεις που εισάγουν ή διαθέτουν στην αγορά αντικείμενα που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα οφείλουν να εφαρμόζουν συστήματα ιχνηλασιμότητας, να διαθέτουν κατάλληλη τεχνική τεκμηρίωση και δηλώσεις συμμόρφωσης όπου απαιτείται, να συνεργάζονται με διαπιστευμένα εργαστήρια και να αξιολογούν συστηματικά την ασφάλεια των προϊόντων πριν από τη διάθεσή τους στην αγορά.
Οι καταναλωτές καλό είναι να εάν έχουν αγοράσει την κουτάλα να διακόπτουν άμεσα τη χρήση της. Σε περίπτωση κατοχής της συγκεκριμένης βαθιάς κουτάλας σούπας «casa mania» με κωδικό 15351, το προϊόν δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί για την παρασκευή ή το σερβίρισμα τροφίμων. Συνιστάται η επιστροφή του στο σημείο αγοράς, σύμφωνα με τις οδηγίες του προμηθευτή ή του δικτύου λιανικής.
Η ασφαλής χρήση σκευών κουζίνας περιλαμβάνει επίσης την επιλογή προϊόντων που φέρουν τις απαιτούμενες ενδείξεις καταλληλότητας για επαφή με τρόφιμα, την τήρηση των οδηγιών χρήσης του κατασκευαστή και την αποφυγή χρήσης αντικειμένων που εμφανίζουν φθορές, ρωγμές, αλλοιώσεις ή σημάδια θερμικής καταπόνησης, καθώς οι μεταβολές αυτές μπορεί να επηρεάσουν τη σταθερότητα των υλικών.
Οι ανακλήσεις προϊόντων που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα αποτελούν μέρος του συστήματος συνεχούς εποπτείας της αγοράς και συμβάλλουν στην έγκαιρη απομάκρυνση μη συμμορφούμενων προϊόντων. Η συνεργασία των αρμόδιων αρχών, των εργαστηρίων, των επιχειρήσεων και των καταναλωτών αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση υψηλού επιπέδου προστασίας της δημόσιας υγείας και για τη διασφάλιση ότι τα αντικείμενα καθημερινής χρήσης πληρούν τις απαιτήσεις ασφάλειας που προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία.
