Αυστηρότερα κριτήρια για τα πρόσθετα και τις νέες τροφές
Η διασφάλιση της ποιότητας των όσων φτάνουν στο πιάτο μας βασίζεται σε μια σύνθετη διαδικασία αξιολόγησης που ονομάζεται Τεκμήριο Πιστοποιημένης Ασφάλειας (QPS). Αυτή η προσέγγιση επιτρέπει στους επιστήμονες να εξετάζουν την ταυτότητα, τη βιολογική γνώση και τους πιθανούς κινδύνους από μικροοργανισμούς που προστίθενται σκόπιμα στην τροφική αλυσίδα. Σύμφωνα με την πρόσφατη έκθεση που δημοσιεύθηκε στο EFSA Journal, κατά την περίοδο από τον Οκτώβριο του 2022 έως τον Σεπτέμβριο του 2025 εξετάστηκαν συνολικά 340 κοινοποιήσεις, οι οποίες αφορούσαν ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών, από ζωοτροφές και ένζυμα τροφίμων μέχρι νέες τροφές (novel foods).
Μια από τις σημαντικότερες αλλαγές στην τρέχουσα αξιολόγηση είναι η ένταξη των βακτηριοφάγων στη διαδικασία QPS σε επίπεδο ειδών, κάτι που προηγουμένως δεν ήταν εφικτό. Παράλληλα, η επιστημονική επιτροπή BIOHAZ προχώρησε σε συστάσεις για την ένταξη νέων μικροοργανισμών, όπως τα μικροφύκη Chlamydomonas reinhardtii και Microchloropsis gaditana, με τον περιορισμό ότι η χρήση τους αφορά αποκλειστικά σκοπούς παραγωγής. Αυτό σημαίνει ότι οι συγκεκριμένοι οργανισμοί κρίνονται ασφαλείς όταν λειτουργούν ως βάση για την παραγωγή ουσιών, αλλά απαιτούν επιπλέον έλεγχο αν πρόκειται να καταναλωθούν ως ενεργοί παράγοντες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση φθηνού δημοφιλούς κατεψυγμένου ψαριού – Το μισό ήταν… νερό! Δείτε φωτογραφία
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελαιόλαδο: Τι συμβαίνει στην υγεία σας αν το προσθέτετε σε κάθε πιάτο – Του Νίκου Ζορζοβίλη
Επιπλέον, η λίστα εμπλουτίστηκε με είδη όπως το Clostridium tyrobutyricum, υπό την αυστηρή προϋπόθεση της απουσίας γενετικών παραγόντων που ευθύνονται για την παραγωγή τοξινών. Αντίστοιχα, το Bacillus sonorensis έλαβε έγκριση με την επιφύλαξη ότι δεν διαθέτει την ικανότητα παραγωγής βακιτρακίνης ούτε παρουσιάζει τοξικογόνο δράση. Αυτές οι λεπτομερείς «πιστοποιήσεις» επιτρέπουν στους παραγωγούς τροφίμων να χρησιμοποιούν καινοτόμες λύσεις, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα ότι η δημόσια υγεία δεν τίθεται σε κίνδυνο.
Αυστηροί περιορισμοί
Παρά τις νέες προσθήκες, η EFSA παραμένει ιδιαίτερα προσεκτική με μικροοργανισμούς που εγείρουν ανησυχίες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο Bacillus thuringiensis, ο οποίος δεν προτάθηκε για τη λίστα QPS λόγω σοβαρών ζητημάτων ασφάλειας που εντοπίστηκαν κατά τη διαδικασία αξιολόγησης. Η απόρριψη αυτή υπογραμμίζει την αυστηρότητα των ελέγχων, καθώς οποιαδήποτε αμφιβολία για την τοξικογόνο δράση ενός στελέχους οδηγεί σε αποκλεισμό από το καθεστώς πιστοποιημένης ασφάλειας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται αλεύρι λόγω παρουσίας εντόμων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επιμόλυνση ελληνικής φέτας – Κατεπείγουσα ειδοποίηση των ευρωπαϊκών αρχών
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε επίσης στον τρόπο ερμηνείας της ανθεκτικότητας στα αντιβιοτικά. Η επιστημονική ομάδα επικαιροποίησε τις οδηγίες για τα γονίδια επίκτητης ανθεκτικότητας, διασφαλίζοντας ότι μικροοργανισμοί που φέρουν τέτοια χαρακτηριστικά δεν θα εισέρχονται στην τροφική αλυσίδα χωρίς τον απαραίτητο έλεγχο σε επίπεδο στελέχους. Η συγκεκριμένη προσέγγιση είναι κρίσιμη για την πρόληψη της διασποράς ανθεκτικών μικροβίων, ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα υγείας παγκοσμίως.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μαρμελάδα φράουλα: Μήπως δεν είναι τόσο “αθώα” όσο πιστεύουμε; Τι δείχνουν οι εργαστηριακές αναλύσεις
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποια πολύ γνωστή σοκολάτα «κέρδισε» την πρώτη θέση (και με διαφορά) για τη «Μειωμένη Συσκευασία της Χρονιάς 2025»;
Η αναθεώρηση του 2023 επέκτεινε επίσης τους κανόνες που αφορούν τους γενετικά τροποποιημένους μικροοργανισμούς (GMMs). Πλέον οι κανόνες καλύπτουν τόσο τα στελέχη παραγωγής όσο και τη βιομάζα, όταν τα γονίδια που προκαλούν ανησυχία έχουν αφαιρεθεί επιτυχώς. Αυτή η εξέλιξη διευκολύνει τη βιομηχανία να υιοθετήσει πιο αποδοτικές μεθόδους παραγωγής ενζύμων και αρωματικών υλών, χωρίς να υποχωρεί στο ελάχιστο το επίπεδο προστασίας του καταναλωτή.
