Η απόφαση της CJEU δίνει σημαντική νίκη στη βιομηχανία, αλλά δεν αναιρεί τους κινδύνους του TiO₂ σε τρόφιμα.
Η Ευρωπαϊκή Δικαστική Αρχή (CJEU) εξέδωσε στις 1 Αυγούστου 2025 σημαντική απόφαση σχετικά με τον διοξείδιο του τιτανίου (TiO₂) σε μορφή σκόνης, κρίνοντας ότι η ουσία δεν μπορεί πλέον να θεωρείται καρκινογόνος όταν εισπνέεται. Η απόφαση αυτή έρχεται να επικυρώσει προηγούμενη απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου του 2022, που είχε αναγνωρίσει το αίτημα της βιομηχανίας να μην κατατάσσεται η ουσία αυτή στις επικίνδυνες για τον άνθρωπο, σε μορφή νανοσωματιδίων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | “Διαδώστε την είδηση”: Νέα ανάκληση προϊόντος από τη LIDL ΕΛΛΑΣ – Κίνδυνος οφθαλμικής βλάβης
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κόκκινα μανό: Άκρως τοξικά τα 10 από τα 12 δείγματα – Γνωστές μάρκες στο μικροσκόπιο
Ωστόσο, το διεθνές εμπάργκο για τη χρήση του διοξειδίου του τιτανίου ως πρόσθετο τροφίμων (E171) παραμένει σε ισχύ, καθώς η ουσία εξακολουθεί να θεωρείται αμφισβητήσιμη ως προς την ασφάλεια και υπάρχει πιθανός κίνδυνος γενετοξικότητας (ικανότητα μιας ουσίας να προκαλεί βλάβες στο γενετικό υλικό (DNA) των κυττάρων), σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA). Το E171 είχε απαγορευθεί σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση το 2022 μετά από αξιολόγηση κινδύνου, λόγω αδυναμίας εξασφάλισης της πλήρους ασφάλειάς του.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται φρέσκο ψάρι λόγω επικίνδυνων επιπέδων ισταμίνης
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μολυσμένος μπακλαβάς προκάλεσε 62 δηλητηριάσεις – 10 άνθρωποι στο νοσοκομείο
Η ιστορία της ταξινόμησης του διοξειδίου του τιτανίου χρονολογείται από το 2016, όταν η γαλλική ANSES πρότεινε στην Ευρωπαϊκή Χημική Υπηρεσία (ECHA) την καρκινογόνο ταξινόμηση του TiO₂ σε μορφή σκόνης. Το 2017, η ECHA με το RAC (Committee for Risk Assessment) επικύρωσε την πρόταση, ενώ το 2019 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε στην επίσημη ταξινόμηση και σήμανση. Η σχετική κανονιστική πράξη είναι ο Κανονισμός (ΕΕ) 2020/217, ο οποίος δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 4 Μαρτίου 2020. Αυτός ο κανονισμός καθόρισε την υποχρέωση σήμανσης των προϊόντων που περιέχουν διοξείδιο του τιτανίου, προκειμένου να ενημερώνονται οι χρήστες για τους κινδύνους εισπνοής.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σπάνιο παθογόνο σε ρύζι υπεύθυνο για την ασθένεια πελατών εστιατορίου – Ακατάλληλες πρακτικές οδήγησαν σε δηλητηρίαση
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επικίνδυνα λουκάνικα στην αγορά – Η ελαττωματική σφράγιση της συσκευασίας επιτρέπει την ανάπτυξη βακτηρίων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Στυτική δυσλειτουργία: Γιατί εμφανίζεται όλο και περισσότερο σε μικρότερες ηλικίες και πώς θα την προλάβετε
Αρκετές βιομηχανίες και προμηθευτές αμφισβήτησαν τη νομιμότητα της ταξινόμησης, οδηγώντας στη δικαστική διαμάχη. Μετά την απόφαση της CJEU, η μη κυβερνητική οργάνωση Foodwatch εξέφρασε έντονη ανησυχία, τονίζοντας ότι η απόφαση ανοίγει επικίνδυνα προηγούμενα για μελλοντικές νομικές προσφυγές ενάντια σε κανονισμούς ασφάλειας χημικών ουσιών. Όπως αναφέρουν, οι βιομηχανίες έχουν ιστορικά αποφεύγει να παρέχουν πλήρη στοιχεία για τις νανομορφές του TiO₂, περιορίζοντας έτσι την αξιοπιστία των εκτιμήσεων των αρχών.
Η CJEU, από την πλευρά της, τόνισε ότι η ανατροπή της ταξινόμησης ήταν δικαιολογημένη, δεδομένου ότι το RAC δεν είχε λάβει υπόψη όλα τα κρίσιμα στοιχεία του επιστημονικού ελέγχου. Παρά τη δικαστική αυτή νίκη της βιομηχανίας, η προστασία της δημόσιας υγείας παραμένει ζητούμενο, καθώς η ουσία εξακολουθεί να θεωρείται δυνητικά επικίνδυνη σε άλλες χρήσεις, ιδίως ως πρόσθετο τροφίμων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εμμηνόπαυση: Η διατροφή που μειώνει κατακόρυφα τις εξάψεις
Η απόφαση της CJEU δίνει σημαντική νίκη στη βιομηχανία, αλλά δεν αναιρεί τους κινδύνους του TiO₂ σε τρόφιμα. Η αντιπαράθεση μεταξύ ρυθμιστικών αρχών και βιομηχανικών λόμπι συνεχίζεται, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για αυστηρή παρακολούθηση και ενημέρωση των καταναλωτών.
Πού χρησιμοποιείται το διοξείδιο του τιτανίου
Το διοξείδιο του τιτανίου (TiO₂) είναι ένα από τα πιο ευρέως χρησιμοποιούμενα ανόργανα χημικά, κυρίως λόγω του έντονου λευκού χρώματος και της αδυναμίας του να είναι διαλυτό στο νερό. Χρησιμοποιείται σε πολλούς τομείς:
1. Τροφές:
- Ως πρόσθετο (E171) για να λευκάνει ή να ομογενοποιεί προϊόντα όπως γλυκά, σοκολάτες, ζαχαρωτά, γαλακτοκομικά προϊόντα, σάλτσες και μαργαρίνες.
- Προσφέρει αισθητική εμφάνιση, αλλά δεν προσθέτει θρεπτική αξία.
2. Καλλυντικά και προϊόντα προσωπικής φροντίδας:
- Σε αντηλιακά, για την ανάκλαση και προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία (UV filter).
- Σε προϊόντα μακιγιάζ όπως πούδρες, σκιές ματιών, και βερνίκια νυχιών για λευκό ή έντονο χρώμα.
3. Βιομηχανία και βιοτεχνία:
- Σε χρώματα και βερνίκια, για έντονο λευκό χρώμα και αντοχή στο φως.
- Σε πλαστικά, χαρτί, μελάνια, καουτσούκ, κεραμικά για βελτίωση της λευκότητας και της ανθεκτικότητας.
4. Φαρμακευτικά προϊόντα και συμπληρώματα:
- Ως συστατικό σε χάπια και δισκία, για λευκή χρωματική επίστρωση ή ως φορέας δραστικών ουσιών.
5. Εφαρμογές τεχνολογίας:
- Σε φωτοκαταλυτικά υλικά, ηλιακά κύτταρα, και ηλεκτρονικά εξαρτήματα.
