Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2025/854 θέτει νέους στόχους δειγματοληψίας και επεκτείνει τις ουσίες υπό παρακολούθηση
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε τον Μάιο του 2025 τον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 2025/854, που καθορίζει το συντονισμένο πολυετές πρόγραμμα ελέγχου για την περίοδο 2026-2028, αντικαθιστώντας τον προηγούμενο κανονισμό 2024/989. Το πρόγραμμα υποχρεώνει τα κράτη μέλη να δειγματολογούν και να αναλύουν συνδυασμούς φυτοφαρμάκων και τροφίμων σε ετήσια βάση, ώστε να διαπιστώνεται αν τηρούνται τα ανώτατα όρια υπολειμμάτων (MRLs) και να αξιολογείται η έκθεση του καταναλωτή.
Τα πιο πρόσφατα δεδομένα από το πρόγραμμα δείχνουν βελτίωση της συμμόρφωσης. Στο ευρωπαϊκό συντονισμένο πρόγραμμα ελέγχου, το 99% των δειγμάτων ήταν εντός των ορίων, έναντι 98,4% το προηγούμενο έτος. Στα εθνικά πολυετή προγράμματα ελέγχου, η συμμόρφωση ανήλθε επίσης στο 98%, συνεχίζοντας την ανοδική τάση των τελευταίων ετών. Ωστόσο, το 1% μη συμμόρφωσης αντιστοιχεί σε δεκάδες χιλιάδες δείγματα και η ανάλυσή του παραμένει κρίσιμη για τον εντοπισμό προβληματικών αγορών προέλευσης.
Τι αλλάζει στην περίοδο 2026-2028
Το νέο πρόγραμμα δίνει ιδιαίτερη έμφαση σε δύο κατηγορίες τροφίμων. Πρώτον, τα βρεφικά τρόφιμα: το 2026, κάθε κράτος μέλος πρέπει να αναλύσει πέντε δείγματα βρεφικής φόρμουλας και πέντε δείγματα τροφών συνέχισης για ίχνη φυτοφαρμάκων. Δεύτερον, τα βιολογικά προϊόντα: δείγματα από βιολογική γεωργία πρέπει να λαμβάνονται σε αναλογία με το μερίδιο αγοράς τους σε κάθε κράτος, με ελάχιστο ένα δείγμα, προκειμένου να αξιολογηθεί κατά πόσον τα βιολογικά τρόφιμα εμφανίζουν χαμηλότερα επίπεδα υπολειμμάτων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Kayla Boner: Το 14χρονο κορίτσι που πέθανε από τροφική δηλητηρίαση – Τα ήπια γαστρεντερικά συμπτώματα έγιναν οξεία νεφρική ανεπάρκεια
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέο πρότυπο για το «ελληνικό γιαούρτι» στον Κόλπο – Οι επιπτώσεις για τις ελληνικές γαλακτοβιομηχανίες
Παράλληλα, η Επιτροπή εξέδωσε τον Κανονισμό (ΕΕ) 2026/840 για την αναθεώρηση των MRLs για ενώσεις χαλκού σε πολλαπλές κατηγορίες τροφίμων, μεταφέροντάς τα από το Παράρτημα ΙΙΙ στο Παράρτημα ΙΙ του Κανονισμού 396/2005, γεγονός που σηματοδοτεί πιο μόνιμη ρυθμιστική κατάσταση. Η τυποποίηση του ορισμού υπολείμματος ως «ολικός χαλκός» ευθυγραμμίζει την επιβολή και την εκτίμηση κινδύνου σε ολόκληρη την ΕΕ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται θαλασσινά με τοξίνες που προκαλούν απώλεια μνήμης ακόμη και θάνατο – Συλλέχθηκαν από απογορευμένη ζώνη αλιείας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Χιλιάδες πίτσες σε ανάκληση από μεγάλα σουπερμάρκετ, λόγω μολυσμένης πρώτης ύλης
Το πρόγραμμα ελέγχου λειτουργεί παράλληλα με τις συνεχείς αναθεωρήσεις MRLs που εκδίδει η Επιτροπή βάσει νέων επιστημονικών αξιολογήσεων της EFSA. Στις αρχές του 2026 εκδόθηκε ο Κανονισμός (ΕΕ) 2026/140 που αναθεώρησε τα MRLs για έξι δραστικές ουσίες σε τρόφιμα φυτικής και ζωικής προέλευσης, συμπεριλαμβανομένων φραουλών, βρώμης, μελιού και αρωματικών βοτάνων. Αξιοσημείωτη είναι η εισαγωγή ορίου εισαγωγής για τη trifloxystrobin σε λιναρόσπορο, αντανακλώντας εγκεκριμένες χρήσεις της ουσίας στον Καναδά. Η τάση αυτή, να λαμβάνονται υπόψη οι χρήσεις σε τρίτες χώρες για τη διευκόλυνση των εισαγωγών, αποτελεί χαρακτηριστικό της σύγχρονης ευρωπαϊκής προσέγγισης που επιδιώκει ισορροπία μεταξύ προστασίας του καταναλωτή και πρόσβασης στην αγορά για διεθνείς προμηθευτές.
