Η 29η Σεπτεμβρίου έχει καθιερωθεί από τα Ηνωμένα Έθνη ως Διεθνής Ημέρα Ευαισθητοποίησης για την Απώλεια και τη Σπατάλη Τροφίμων, αναδεικνύοντας την ανάγκη για συντονισμένη δράση ατόμων, επιχειρήσεων, κυβερνήσεων και οργανισμών απ’ όλο τον κόσμο με στόχο πιο βιώσιμα, αποδοτικά και ανθεκτικά αγροδιατροφικά συστήματα.
Τα διαθέσιμα στοιχεία αποτυπώνουν την έκταση του προβλήματος. Ο παγκόσμιος πληθυσμός, που σήμερα ανέρχεται σε περίπου 8,2 δισεκατομμύρια, αναμένεται να προσεγγίσει τα 9,7 δισεκατομμύρια έως το 2050 (UNDESA, 2024). Περίπου 13% των τροφίμων, δηλαδή 1,25 δισεκατομμύρια τόνοι, χάθηκαν μετά τη συγκομιδή και πριν φτάσουν στο λιανεμπόριο το 2021 (FAO, 2023), ενώ το 2022 περίπου 19% των τροφίμων, δηλαδή 1,05 δισεκατομμύρια τόνοι, σπαταλήθηκαν σε νοικοκυριά, εστίαση και λιανεμπόριο (UNEP, 2024).
Κάθε κάτοικος της Ευρωπαϊκής Ένωσης απορρίπτει κατά μέσο όρο 130 κιλά τροφίμων ετησίως. Από αυτά, περισσότερο από το μισό (69 κιλά κατά μέσο όρο) οφείλεται αποκλειστικά στη σπατάλη που γίνεται μέσα στα νοικοκυριά (Eurostat, 2023).
Παράλληλα, 2,33 δισεκατομμύρια άνθρωποι αντιμετώπισαν μέτρια ή σοβαρή επισιτιστική ανασφάλεια το 2023 (FAO κ.ά., 2024).
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα δεδομένα της Eurostat, πάνω από 1 στους 10 Έλληνες (σε ποσοστό 12,7% του γενικού πληθυσμού) δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να αγοράσει κάθε δεύτερη μέρα ένα κανονικό γεύμα, που περιέχει κρέας, ψάρι ή κάποιο αντίστοιχο χορτοφαγικό γεύμα.
Ταυτόχρονα, η Ελλάδα κατατάσσεται στην 3η θέση μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών με τη μεγαλύτερη απώλεια και σπατάλη τροφίμων. Το ποσοστό αποβλήτων στη χώρα μας είναι εξαιρετικά υψηλό σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, καθώς αγγίζει τα 200 κιλά ανά κάτοικο ετησίως (Eurostat, 2022).
Για να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά το πρόβλημα της απώλειας και σπατάλης τροφίμων, δεν αρκεί η δράση από έναν μόνο φορέα. Η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί δράση σε όλα τα στάδια της αλυσίδας τροφίμων. Παραγωγοί, επιχειρήσεις, λιανεμπόριο, εστίαση, καταναλωτές, ερευνητική και ακαδημαϊκή κοινότητα, κοινωνία των πολιτών και Πολιτεία έχουν καθοριστικό ρόλο στην πρόληψη και τη μείωση της απώλειας και της σπατάλης τροφίμων.
Παράλληλα, η συστηματική συλλογή αξιόπιστων δεδομένων, η ανάπτυξη στοχευμένων πολιτικών και η ενημέρωση και εκπαίδευση των καταναλωτών αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του φαινομένου.
Η μείωση της απώλειας και της σπατάλης τροφίμων αποτελεί σημαντικό μέρος της προσπάθειας για τη διασφάλιση της επισιτιστικής επάρκειας, την προστασία του περιβάλλοντος και τη δημιουργία πιο βιώσιμων και ανθεκτικών αγροδιατροφικών συστημάτων, τόσο σήμερα όσο και στο μέλλον.
Ο ΕΦΕΤ, με συνέπεια στον ρόλο του για την ασφάλεια των τροφίμων και την ευαισθητοποίηση των καταναλωτών, συμμετέχει στην πανευρωπαϊκή εκστρατεία #Safe2EatEU της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), και μέσω αυτής προσφέρει πρακτικές συμβουλές για τη μείωση της σπατάλης των τροφίμων στην καθημερινή μας ζωή.
Περισσότερες πληροφορίες μπορούν να βρεθούν στην ιστοσελίδα του ΕΦΕΤ αλλά και στην ιστοσελίδα της εκστρατείας #Safe2EatEU.
Δείτε ακόμη: https://www.fao.org/platform-food-loss-waste/flw-events/international-day-food-loss-and-waste/en
