Ένα αίτημα που εντάσσεται σε μια σειρά αναθεωρήσεων για τη δραστική αυτή ουσία στην ΕΕ
Η κυκλοξυδίμη είναι ζιζανιοκτόνο της κατηγορίας των κυκλοεξανοδιονών, εγκεκριμένο στην ΕΕ από την 1η Ιουνίου 2011 για χρήση σε καλλιέργειες όπως σιτηρά, ζαχαρότευτλα, αραβόσιτος, μπιζέλια και οπωροφόρα δέντρα. Η έγκρισή του λήγει στις 31 Αυγούστου 2026, ενώ η διαδικασία ανανέωσης δεν έχει ακόμα εκκινήσει. Τα ανώτατα όρια καταλοίπων (MRL) για την κυκλοξυδίμη καθορίζονται στο Παράρτημα ΙΙ του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 396/2005. Η BASF SE υπέβαλε αίτημα τροποποίησης του ισχύοντος MRL για το μέλι και άλλα προϊόντα μελισσοκομίας στην αρμόδια εθνική αρχή των Κάτω Χωρών, η οποία ορίστηκε ως το αξιολογούν κράτος μέλος (EMS). Η Ολλανδία αξιολόγησε τον φάκελο και τον κήρυξε παραδεκτό τον Φεβρουάριο του 2023.
Γιατί το μέλι απαιτεί ξεχωριστή αξιολόγηση
Το ζήτημα των καταλοίπων στο μέλι είναι ιδιαίτερο σε σχέση με άλλα τρόφιμα, καθώς η μέλισσα συλλέγει νέκταρ από ανθισμένες καλλιέργειες και μπορεί να μεταφέρει κατάλοιπα φυτοπροστατευτικών ουσιών απευθείας στο μελίσσι. Ορισμένες από τις καλλιέργειες στις οποίες χρησιμοποιείται κυκλοξυδίμη, όπως τα μηλοειδή φρούτα και τα βερίκοκα και ροδάκινα, είναι μελιτοφόρες καλλιέργειες, δηλαδή ελκύουν μέλισσες κατά την ανθοφορία. Ως εκ τούτου, η EFSA επισήμανε ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί η χρήση κυκλοξυδίμης κατά την περίοδο ανθοφορίας αυτών των καλλιεργειών. Ωστόσο, σύμφωνα με τις ισχύουσες απαιτήσεις δεδομένων για αυτού του τύπου αιτήματα, δεν απαιτούνταν από τον αιτούντα η υποβολή πρόσθετων δεδομένων για τη διερεύνηση της πιθανής μεταφοράς καταλοίπων στο μέλι από τις εν λόγω χρήσεις.
Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης
Τα δεδομένα που υποβλήθηκαν κρίθηκαν επαρκή για την εξαγωγή πρότασης MRL για το μέλι και τα λοιπά προϊόντα μελισσοκομίας. Για την επιβολή των ορίων διατίθεται αναλυτική μέθοδος βάσει υγρής χρωματογραφίας με φασματομετρία μάζας (LC-MS/MS), με επικυρωμένο όριο ποσοτικού προσδιορισμού (LOQ) 0,12 mg/kg. Η εκτίμηση κινδύνου πραγματοποιήθηκε με το μοντέλο PRIMo της EFSA και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τόσο η βραχυπρόθεσμη όσο και η μακροπρόθεσμη πρόσληψη καταλοίπων κυκλοξυδίμης σύμφωνα με τις δηλωθείσες γεωργικές πρακτικές είναι απίθανο να αποτελεί κίνδυνο για την υγεία των καταναλωτών.
Η αξιολόγηση αυτή εντάσσεται σε μια σειρά επανεξετάσεων MRL για την κυκλοξυδίμη που η EFSA έχει πραγματοποιήσει τα τελευταία χρόνια. Τον Σεπτέμβριο του 2024, η Αρχή είχε ολοκληρώσει αντίστοιχη αξιολόγηση για άλλες καλλιέργειες, συμπεριλαμβανομένων μηλοειδών φρούτων, αραβόσιτου, ζαχαροτεύτλων και γάλακτος προβάτων. Το ανεκτό ημερήσιο όριο έκθεσης της EFSA για την κυκλοξυδίμη (ADI) έχει καθοριστεί σε 0,07 mg/kg σωματικού βάρους ημερησίως, ενώ τα μεταβολικά προϊόντα της ουσίας έχουν βρεθεί να μην είναι τοξικότερα από τη μητρική ένωση, γεγονός που ενισχύει την εκτίμηση ασφάλειάς της υπό τις προτεινόμενες συνθήκες χρήσης.
