Νέες προτάσεις για τα ανώτατα όρια υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων στις ντομάτες εξέτασε η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), αξιολογώντας τη χρήση της δραστικής ουσίας φλουπυραδιφουρόνη και την παρουσία του μεταβολίτη της, του διφθοροξικού οξέος (DFA). Σύμφωνα με τη γνωμοδότηση που δημοσιεύθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2026, η έκθεση των καταναλωτών στα υπολείμματα που αναμένονται από τις προβλεπόμενες γεωργικές χρήσεις δεν εκτιμάται ότι δημιουργεί κίνδυνο για την υγεία, τόσο σε βραχυπρόθεσμο όσο και σε μακροπρόθεσμο επίπεδο.
Η αξιολόγηση συνδέεται άμεσα με την Ελλάδα, καθώς η εταιρεία Bayer AG υπέβαλε την αίτηση στην αρμόδια εθνική αρχή της χώρας, η οποία ανέλαβε την εξέταση του φακέλου. Η EFSA αξιολόγησε τα διαθέσιμα δεδομένα για τα υπολείμματα των δύο ουσιών και εξέτασε κατά πόσο τα προτεινόμενα επίπεδα είναι συμβατά με την προστασία της υγείας των καταναλωτών.
Τι αλλάζει στα προτεινόμενα όρια
Για τη φλουπυραδιφουρόνη, το υφιστάμενο ανώτατο όριο υπολειμμάτων στις ντομάτες προτείνεται να αυξηθεί από 0,7 σε 1,5 mg/kg. Η ουσία χρησιμοποιείται ως εντομοκτόνο, ενώ το DFA είναι μεταβολίτης που μπορεί να σχηματιστεί από τη διάσπασή της και να εμφανιστεί στα φυτά, μεταξύ άλλων μέσω της πρόσληψης από το έδαφος.
Για το DFA εξετάζονται διαφορετικές επιλογές ορίων, ανάλογα με το αν λαμβάνονται υπόψη μόνο τα υπολείμματα που προκύπτουν από την άμεση εφαρμογή στα καλλιεργούμενα φυτά ή και εκείνα που μπορεί να προσληφθούν από το έδαφος σε επόμενες καλλιέργειες. Η τελική επιλογή απαιτεί αξιολόγηση από τις αρμόδιες αρχές διαχείρισης κινδύνου, καθώς πρέπει να συνεκτιμηθούν τόσο τα δεδομένα για τα υπολείμματα όσο και οι πιθανές οδοί έκθεσης των καταναλωτών.
Η EFSA βασίστηκε στα διαθέσιμα στοιχεία για τα υπολείμματα και σε υπολογισμούς διατροφικής έκθεσης. Για την εκτίμηση του μακροπρόθεσμου κινδύνου εξετάστηκαν διαφορετικά σενάρια, ώστε να αποτυπωθεί η έκθεση από τις άμεσα ψεκασμένες καλλιέργειες αλλά και από καλλιέργειες που ενδέχεται να προσλάβουν υπολείμματα από το έδαφος. Στο συνδυασμένο σενάριο, η υψηλότερη εκτιμώμενη μακροπρόθεσμη έκθεση αντιστοιχούσε στο 71% της αποδεκτής ημερήσιας πρόσληψης, με βάση τη διατροφή νηπίων στην Ολλανδία. Δεν διαπιστώθηκε υπέρβαση της οξείας δόσης αναφοράς για τις εξεταζόμενες χρήσεις.
Η γνωμοδότηση δεν αλλάζει αυτομάτως τη νομοθεσία
Τα ανώτατα όρια υπολειμμάτων, γνωστά ως MRLs, καθορίζουν τη μέγιστη συγκέντρωση υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων που επιτρέπεται νόμιμα να υπάρχει σε ένα τρόφιμο. Δεν αποτελούν από μόνα τους μέτρο της τοξικότητας μιας ουσίας, αλλά βασίζονται σε αξιολόγηση που συνδυάζει τις εγκεκριμένες γεωργικές χρήσεις, τα δεδομένα για τα υπολείμματα και την εκτιμώμενη διατροφική έκθεση.
Η γνωμοδότηση της EFSA αποτελεί επιστημονική αξιολόγηση και πρόταση προς τις αρμόδιες αρχές. Δεν σημαίνει ότι τα νέα όρια έχουν ήδη τεθεί σε ισχύ, καθώς η σχετική απόφαση για την τροποποίηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας λαμβάνεται στο επόμενο στάδιο από τους αρμόδιους φορείς της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η γνωμοδότηση δημοσιεύθηκε στο περιοδικό EFSA Journal.
