Οι γερμανικές αρχές εντόπισαν τσάι προέλευσης Ολλανδίας που περιείχε τοξικό φυτό με ηρεμιστική δράση παρόμοια με το όπιο, προκαλώντας προειδοποίηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο
Οι γερμανικές αρχές προχώρησαν σε ειδοποίηση μέσω του ευρωπαϊκού συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης RASFF, έπειτα από τον εντοπισμό πιθανών κινδύνων για την υγεία σε τσάι προέλευσης Ολλανδίας, στο οποίο χρησιμοποιήθηκε δηλητηριώδες μαρούλι (Lactuca virosa), γνωστό και ως «άγριο μαρούλι». Η ειδοποίηση εκδόθηκε στις 30 Οκτωβρίου 2025 και ταξινομήθηκε ως «ενημερωτικού χαρακτήρα με παρακολούθηση», ωστόσο χαρακτηρίστηκε ως δυνητικά σοβαρή λόγω των τοξικών ιδιοτήτων του φυτού.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | LIDL Cz: Σαπίλα και αποσύνθεση σε δύο προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας – Κρίθηκαν επικίνδυνα για κατανάλωση [φωτο]
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το τοξικό μυστικό που κρύβουν τα κολοκύθια – Επιστημονική μελέτη
Το ύποπτο προϊόν είναι τσάι, το οποίο κατατάσσεται στην ευρύτερη κατηγορία “κακάο, καφές και τσάι”, και εντοπίστηκε στην αγορά κατά τη διάρκεια επίσημου ελέγχου. Οι αρχές της Γερμανίας προχώρησαν σε επίσημη κράτηση του προϊόντος και η υπόθεση έχει επισημανθεί για παρακολούθηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα μολυσμένα ζυμαρικά από κολοσσούς σουπερμάρκετ σκότωσαν 6 ανθρώπους – Μεγαλώνει η λίστα των θυμάτων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται σοκολάτες Milka λόγω μη συμμόρφωσης με τον 1169/2011
Σύμφωνα με την αξιολόγηση της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας για την Προστασία των Καταναλωτών και την Ασφάλεια των Τροφίμων (BVL), το Lactuca virosa περιέχει ουσίες που προκαλούν επίμονους ερεθισμούς στο δέρμα και στους βλεννογόνους, καθώς και ηρεμιστική δράση παρόμοια με αυτή του οπίου. Το Lactuca virosa χρησιμοποιήθηκε τον 19ο αιώνα από γιατρούς όταν δεν μπορούσε να βρεθεί όπιο. Συχνά καταναλώνεται για τις ήπιες αναλγητικές και ηρεμιστικές του ιδιότητες, ωστόσο η κατανάλωσή του μπορεί να προκαλέσει διαταραχές της όρασης, πονοκεφάλους, έντονη εφίδρωση, ζάλη, υπνηλία, καθώς και αύξηση του ρυθμού της αναπνοής και των καρδιακών παλμών. Για τον λόγο αυτό, το φυτό κατατάσσεται στη λίστα Α των ουσιών που δεν συνιστώνται για χρήση ως τρόφιμα ή συστατικά τροφίμων λόγω γνωστών κινδύνων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εταιρεία κολοσσός πληρώνει 4 εκατομμύρια δολάρια στους καταναλωτές για γλυκά που ανακλήθηκαν, αν και δεν αρρώστησε κανείς!
Το δηλητηριώδες μαρούλι είναι ήδη καταγεγραμμένο στον αυστριακό κώδικα τροφίμων (Παράρτημα ΙΙ, Κεφάλαιο Β31) ως φυτό που δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για την παρασκευή προϊόντων που μοιάζουν με τσάι. Στο πλαίσιο αυτό, το δείγμα που εντοπίστηκε θεωρήθηκε «μη ασφαλές τρόφιμο» σύμφωνα με το άρθρο 14(1) του Κανονισμού (ΕΚ) 178/2002, το οποίο καθορίζει ότι κανένα τρόφιμο δεν πρέπει να διατίθεται στην αγορά εφόσον δεν είναι ασφαλές για κατανάλωση. Η υπόθεση υπογραμμίζει τα κενά ελέγχου σε προϊόντα βοτανικών ροφημάτων που κυκλοφορούν ως “φυσικά” ή “χαλαρωτικά”, χωρίς να έχουν περάσει από τις απαιτούμενες αξιολογήσεις ασφάλειας.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν αναφερθεί περιστατικά ασθένειας, ωστόσο οι αρχές τονίζουν ότι η κατανάλωση τέτοιων προϊόντων μπορεί να είναι επικίνδυνη, ειδικά για παιδιά, εγκύους και άτομα με προβλήματα στο νευρικό σύστημα ή το ήπαρ. Οι καταναλωτές που έχουν αγοράσει τσάι αγνώστου σύνθεσης από μη πιστοποιημένες πηγές ή ηλεκτρονικά καταστήματα προτρέπονται να ελέγχουν τις ετικέτες και να αποφεύγουν προϊόντα που δεν διαθέτουν αναγνωρισμένα πιστοποιητικά ασφάλειας ή αναλυτική λίστα συστατικών. Η υπόθεση αναμένεται να διερευνηθεί περαιτέρω, με τη συνεργασία των γερμανικών και ολλανδικών αρχών, ώστε να καθοριστεί αν το προϊόν διανεμήθηκε σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες και αν υπάρχει ευρύτερος κίνδυνος για τη δημόσια υγεία.
Κίνδυνοι και τοξικότητα του Lactuca virosa
Το Lactuca virosa δεν θεωρείται απλώς «άγρια σαλάτα». Σε υπερβολική κατανάλωση ή όταν συλλέγεται νωρίς, μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα: διαστολή της κόρης (μυδρίαση), ευαισθησία στο φως, ζάλη, έντονη εφίδρωση, ταχυκαρδία, δυσκολία στην αναπνοή, σπασμούς, ακόμη και θάνατο σε σπάνιες περιπτώσεις. Η τοξικότητα φαίνεται να είναι δοσοεξαρτώμενη — δηλαδή όσο μεγαλύτερη η ποσότητα ή πιο πρώιμη η συλλογή, τόσο μεγαλύτερος ο κίνδυνος. Επίσης, το φυτό μπορεί να προκαλέσει δερματικούς ερεθισμούς όταν έρθει σε επαφή με δέρμα ή βλεννογόνους.
Κανονιστικός έλεγχος και χρήση ως τρόφιμο
Η παρουσία του φυτού σε ροφήματα ή προϊόντα που προορίζονται για κατανάλωση ενέχει σημαντικούς κινδύνους. Ορισμένα φυτικά σκευάσματα ή συμπληρώματα έχουν χρησιμοποιήσει εξαγόμενα έλαια ή εκχυλίσματα της Lactuca virosa, παρ’ όλα αυτά οι αρμόδιες υγειονομικές αρχές προειδοποιούν ότι η χρήση του ως τρόφιμο ή συστατικό ροφημάτων δεν είναι ασφαλής ή ρυθμισμένη. Σε μερικές ευρωπαϊκές χώρες, μάλιστα, το φυτό περιλαμβάνεται στις λίστες ουσιών που δεν συνιστώνται για χρήση ως τρόφιμα ή συστατικά τροφίμων.
*Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ασφάλειας τροφίμων και απευθύνεται στον κλάδο και στους επαγγελματίες τροφίμων, όπως και σε συνειδητοποιημένους καταναλωτές. Το παρόν άρθρο έχει σκοπό να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες στους επιστήμονες τροφίμων και επαγγελματίες που σχεδιάζουν τα συστήματα και μέτρα ασφάλειας τροφίμων των επιχειρήσεων τροφίμων. Τα συμβάντα ασφάλειας τροφίμων σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο αποτελούν πολύτιμα εισερχόμενα δεδομένα στην ανάλυση επικινδυνότητας της διαδικασίας διαχείρισης τροφίμων (HACCP) που υποχρεούται να συντάσσει και να διατηρεί βάση νόμου, κάθε επιχείρηση τροφίμων.
