Πώς καθορίστηκε το ασφαλές επίπεδο
Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) δημοσίευσε μια νέα Επιστημονική Γνώμη σχετικά με το ανεκτό ανώτατο επίπεδο πρόσληψης σιδήρου (Tolerable Upper Intake Level – UL), καταλήγοντας στον καθορισμό ενός Ασφαλούς Επιπέδου Πρόσληψης (Safe Level of Intake) για τους ενήλικες στα 40 mg την ημέρα. Αυτό το επίπεδο αφορά τη συνολική πρόσληψη σιδήρου από τη διατροφή και τα συμπληρώματα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρωινό φούσκωμα: Τι να φάτε για δείπνο αν θέλετε να ξυπνήσετε με πιο επίπεδη κοιλιά – Του Ν. Ζορζοβίλη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται πάνω από 40.000 θερμοσίφωνες – Σοβαρός κίνδυνος δηλητηρίασης
Παρόλο που έχει τεκμηριωθεί επιστημονικά ότι η συστηματική υπερφόρτωση σιδήρου μπορεί να οδηγήσει σε τοξικότητα οργάνων, η EFSA αναφέρει ότι δεν κατέστη δυνατό να καθοριστεί ένα επίσημο Ανεκτό Ανώτατο Επίπεδο Πρόσληψης (UL) λόγω ανεπαρκών δεδομένων σχετικά με τη σχέση δόσης-απόκρισης για χρόνιες παθήσεις.
Ως εκ τούτου, η Αρχή καθόρισε ένα «ασφαλές επίπεδο πρόσληψης», το οποίο αντανακλά την υψηλότερη ποσότητα για την οποία υπάρχει εύλογη βεβαιότητα απουσίας δυσμενών επιπτώσεων.
Ο δείκτης που χρησιμοποιήθηκε για τον καθορισμό του ασφαλούς επιπέδου ήταν η εμφάνιση μαύρων κοπράνων. Αυτό το σύμπτωμα, αν και δεν είναι δυσμενές για την υγεία, υποδηλώνει την παρουσία μεγάλης ποσότητας μη απορροφούμενου σιδήρου στο έντερο και θεωρείται προληπτικός δείκτης πριν την εκδήλωση συστημικής υπερφόρτωσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Παιχνίδια τίγκα στον μόλυβδο σε αυγουλάκια – έκπληξη. Άμεση ανάκληση
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αγωγή εναντίον μεγάλου σουπερμάρκετ για τα σάντουιτς
Βάσει παρεμβάσεων όπου δεν παρατηρήθηκαν μαύρα κόπρανα σε συμπληρωματικές προσλήψεις σιδήρου 20-25 mg την ημέρα (προστιθέμενες σε μια βασική πρόσληψη 15 mg την ημέρα), η EFSA καθόρισε το ασφαλές επίπεδο πρόσληψης σιδήρου στα 40 mg την ημέρα για τους ενήλικες, συμπεριλαμβανομένων των εγκύων και των γυναικών που θηλάζουν.
Ασφαλή όρια για παιδιά και βρέφη
Χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της αλλομετρικής κλιμάκωσης, η τιμή των 40 mg/ημέρα κλιμακώθηκε για παιδιά και εφήβους, με αποτέλεσμα τον καθορισμό ασφαλών επιπέδων πρόσληψης που κυμαίνονται από 10 mg την ημέρα (για παιδιά 1-3 ετών) έως 35 mg την ημέρα (για εφήβους 15-17 ετών).
Για τα βρέφη ηλικίας 7-11 μηνών, το ασφαλές επίπεδο συμπληρωματικής πρόσληψης σιδήρου ορίστηκε στα 5 mg την ημέρα. Η τιμή αυτή επεκτείνεται και στα βρέφη 4-6 μηνών και αφορά σίδηρο από εμπλουτισμένα τρόφιμα και συμπληρώματα διατροφής, όχι όμως από βρεφικές ή μεταγενέστερες φόρμουλες γάλακτος.
Η EFSA επισημαίνει ότι η εφαρμογή αυτού του ασφαλούς επιπέδου πρόσληψης είναι πιο περιορισμένη από έναν καθορισμένο UL, επειδή δεν ορίζει το επίπεδο πρόσληψης στο οποίο αρχίζει να αυξάνεται ο κίνδυνος δυσμενών επιπτώσεων. Το επίπεδο αυτό δεν εφαρμόζεται σε άτομα που λαμβάνουν σίδηρο υπό ιατρική παρακολούθηση ως θεραπεία για σιδηροπενική αναιμία.