Η αύξηση στις αναφορές για E. coli (STEC) οφείλεται σε νέα διαγνωστική μέθοδο και όχι σε πραγματική άνοδο της κυκλοφορίας του παθογόνου
Σημαντική αύξηση στις δηλώσεις κρουσμάτων λοίμωξης από Shiga toxin-producing E. coli (STEC) καταγράφηκε το 2023 στη Γερμανία, με εντονότερη μεταβολή στη Κάτω Σαξονία και στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία. Σύμφωνα με μελέτη στο eurosurveillance η αύξηση δεν φαίνεται να συνδέεται με πραγματική έξαρση λοιμώξεων, αλλά κυρίως με την ευρύτερη εφαρμογή νέων διαγνωστικών μεθόδων, ιδιαίτερα των multiplex PCR.
Στην Κάτω Σαξονία δηλώθηκαν 762 κρούσματα το 2023, αριθμός 2,3 φορές υψηλότερος από το 2022 και 2,1 φορές υψηλότερος από τον μέσο όρο της περιόδου 2015–2019. Σε εθνικό επίπεδο, τα 4.458 κρούσματα του 2023 αντιστοιχούν σε αύξηση 1,8 φορές σε σχέση με το 2022. Η άνοδος ξεκίνησε τον Ιούνιο, κορυφώθηκε το διάστημα Αυγούστου–Σεπτεμβρίου και δεν είχε ομοιόμορφη γεωγραφική κατανομή.
Οι συνεντεύξεις των ασθενών από τις τοπικές υγειονομικές αρχές δεν αποκάλυψαν κοινές πηγές έκθεσης, ενώ η ανάλυση 120 στελεχών μέσω αλληλούχισης γονιδιώματος έδειξε μεγάλη γενετική ποικιλία, χωρίς ενδείξεις συρροών πέραν μικρών διπλών κρουσμάτων. Παρά την αύξηση στις δηλώσεις, δεν διαπιστώθηκε άνοδος σε σοβαρά περιστατικά· οι νοσηλείες αυξήθηκαν αριθμητικά λόγω του αυξημένου αριθμού κρουσμάτων, όχι όμως αναλογικά. Τα περιστατικά αιμολυτικού-ουραιμικού συνδρόμου παρέμειναν σταθερά.
Η μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση αφορούσε άτομα ηλικίας 60–69 ετών, ενώ ανοδική τάση καταγράφηκε σε όλες τις ηλικιακές ομάδες. Η αναλογία γυναικών παρέμεινε στα ίδια επίπεδα με τα προηγούμενα έτη.
Καθοριστικό στοιχείο για την ερμηνεία της αύξησης αποτέλεσε η έρευνα στα κλινικά μικροβιολογικά εργαστήρια της Κάτω Σαξονίας. Δέκα από τα δεκαεπτά εργαστήρια που απάντησαν χρησιμοποιούσαν multiplex PCR για τη διάγνωση γαστρεντερικών παθογόνων και τα έξι εξ αυτών είχαν υιοθετήσει τη μέθοδο μέσα στο 2023. Η εξάπλωση αυτών των τεχνικών συνδέεται και με την επίσημη αποζημίωση των μοριακών εξετάσεων από το 2022, γεγονός που διευκόλυνε την ευρύτερη εφαρμογή τους. Η μέθοδος ανιχνεύει γονιδιακό υλικό ανεξαρτήτως βιωσιμότητας μικροοργανισμών, κάτι που αυξάνει τον αριθμό θετικών αποτελεσμάτων, χωρίς αυτό να αντικατοπτρίζει πάντα ενεργή λοίμωξη.
Παράλληλα, η απουσία καλλιέργειας σε πολλά εργαστήρια δυσχεραίνει την επιβεβαίωση των στελεχών και τον ακριβέστερο προσδιορισμό της λοιμογόνου τους ικανότητας. Η χρήση αποκλειστικά PCR δημιουργεί και προβλήματα στη διαχείριση αποκλεισμών από σχολεία και χώρους εργασίας, ειδικά όταν τα αποτελέσματα προέρχονται από δείγματα με υψηλές τιμές κύκλων ενίσχυσης.
Η σύγκριση με άλλα παθογόνα, όπως Campylobacter, Yersinia ή Salmonella, δεν έδειξε παρόμοια αύξηση, στοιχείο που ενισχύει την ερμηνεία ότι η μεταβολή στα κρούσματα οφείλεται κυρίως στη διαγνωστική πρακτική και όχι σε αλλαγή της επιδημιολογίας. Συμπερασματικά τα στοιχεία δείχνουν ότι η άνοδος στις δηλώσεις STEC το 2023 δεν αντανακλά πραγματική αύξηση της κυκλοφορίας του παθογόνου. Η εισαγωγή και ευρεία χρήση των multiplex PCR στις διαδικασίες των εργαστηρίων φαίνεται να αποτελεί τον βασικό παράγοντα της μεταβολής. Η παρακολούθηση των διαγνωστικών πρακτικών κρίνεται αναγκαία για την ορθή αξιολόγηση των τάσεων στη δημόσια υγεία και για τον σχεδιασμό κατάλληλων υγειονομικών παρεμβάσεων.
