Κοινές ουσίες που επιμηκύνουν τη διάρκεια ζωής των προϊόντων ενδέχεται να υποσκάπτουν τη μακροχρόνια υγεία των καταναλωτών
Δύο νέες, εκτενείς μελέτες που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά The BMJ και Nature Communications προκαλούν έντονη ανησυχία για τη χρήση συντηρητικών στη βιομηχανία τροφίμων. Οι έρευνες, οι οποίες βασίστηκαν σε δεδομένα από τη μεγάλη γαλλική κοόρτη NutriNet-Santé, παρακολούθησαν πάνω από 100.000 ενήλικες για περίπου 14 χρόνια, καταγράφοντας λεπτομερώς τις διατροφικές τους συνήθειες. Τα αποτελέσματα δείχνουν μια σαφή σύνδεση μεταξύ της υψηλής κατανάλωσης ορισμένων συντηρητικών και της αυξημένης πιθανότητας εμφάνισης καρκίνου, ιδιαίτερα του μαστού και του προστάτη, καθώς και του διαβήτη τύπου 2.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σοκαριστικό εύρημα: Μικροπλαστικά στον προστάτη και το σπέρμα όλων των υγιών ανδρών που εξετάστηκαν σε Πανεπιστημιακή Μελέτη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποια διατροφή προστατεύει το δέρμα και καθυστερεί τη γήρανση;
Η σημασία αυτών των ευρημάτων έγκειται στο γεγονός ότι οι ουσίες αυτές είναι πανταχού παρούσες στα επεξεργασμένα τρόφιμα, από τα αλλαντικά και τα αρτοσκευάσματα μέχρι τα αναψυκτικά και τα έτοιμα γεύματα. Οι ερευνητές τονίζουν ότι, αν και τα συντηρητικά είναι απαραίτητα για την ασφάλεια των τροφίμων και την πρόληψη της αλλοίωσης, η συστηματική έκθεση σε υψηλές δόσεις ενδέχεται να πυροδοτεί φλεγμονώδεις διεργασίες και να επηρεάζει τον μεταβολισμό. Παρόλο που οι μελέτες παρατήρησης δεν μπορούν να αποδείξουν άμεση σχέση αιτίου-αποτελέσματος, ο τεράστιος όγκος των δεδομένων παρέχει ισχυρές ενδείξεις που δεν μπορούν να αγνοηθούν.
Τα «ένοχα» συντηρητικά
Στη μελέτη που αφορούσε τον καρκίνο, η οποία δημοσιεύθηκε στο The BMJ, οι επιστήμονες εξέτασαν 17 μεμονωμένα συντηρητικά. Διαπίστωσαν ότι η υψηλότερη πρόσληψη συγκεκριμένων ουσιών, κυρίως των μη αντιοξειδωτικών συντηρητικών, συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο. Συγκεκριμένα, το σορβικό κάλιο (E202), το οποίο χρησιμοποιείται ευρέως σε συσκευασμένα τυριά και αρτοσκευάσματα, συσχετίστηκε με 14% αυξημένο κίνδυνο συνολικού καρκίνου και 26% αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του μαστού. Παρομοίως, τα θειώδη άλατα, που συναντώνται συχνά στα αλκοολούχα ποτά και τα αποξηραμένα φρούτα, συνδέθηκαν με 12% αύξηση στον συνολικό κίνδυνο καρκίνου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται πάνω από 80.000 κάψουλες καφέ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εσείς γνωρίζετε από πού προέρχονται οι ελιές του ελαιολάδου που αγοράσατε;
Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα ευρήματα για το νιτρώδες νάτριο (E250) και το νιτρικό κάλιο (E252), τα οποία χρησιμοποιούνται κατά κόρον για τη συντήρηση και τον χρωματισμό των επεξεργασμένων κρεάτων. Το νιτρώδες νάτριο συσχετίστηκε με 32% αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του προστάτη, ενώ το νιτρικό κάλιο συνδέθηκε με αυξημένο κίνδυνο συνολικού καρκίνου και καρκίνου του μαστού. Οι παραγωγοί τροφίμων χρησιμοποιούν αυτές τις ουσίες για να προστατεύσουν τα προϊόντα από επικίνδυνα βακτήρια όπως η αλλαντίαση, όμως η επιστημονική κοινότητα προειδοποιεί ότι η ισορροπία μεταξύ ασφάλειας και μακροχρόνιας υγείας πρέπει να επανεξεταστεί.
Η σύνδεση με τον διαβήτη τύπου 2
Η δεύτερη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Nature Communications, εστίασε στον διαβήτη τύπου 2 και κατέληξε σε ακόμα πιο εντυπωσιακά συμπεράσματα. Οι συμμετέχοντες με την υψηλότερη πρόσληψη συντηρητικών είχαν σχεδόν 50% υψηλότερο κίνδυνο να αναπτύξουν τη νόσο σε σύγκριση με εκείνους που κατανάλωναν τις μικρότερες ποσότητες. Από τα 17 συντηρητικά που μελετήθηκαν ατομικά, τα 12 συνδέθηκαν με αυξημένο κίνδυνο διαβήτη. Σε αυτά περιλαμβάνονται το σορβικό κάλιο, το νιτρώδες νάτριο, το οξικό οξύ και το προπιονικό ασβέστιο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αλάτι: Ουσίες που προκαλούν καρκίνο και βλάβη στα νεφρά στο 75% των προϊόντων που βρίσκονται στα ράφια – Εργαστηριακό τεστ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέα πρόστιμα στα σούπερ μάρκετ ΓΑΛΑΞΙΑΣ και METRO για απαίτηση πάνω από 40% (!!!) υψηλότερης τιμής από την αναγραφόμενη
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι ορισμένα πρόσθετα μπορεί να παρεμβαίνουν στη λειτουργία της ινσουλίνης ή να προκαλούν μεταβολές στο μικροβίωμα του εντέρου, οδηγώντας σε αντίσταση στην ινσουλίνη. Είναι η πρώτη φορά που μια μελέτη τέτοιας κλίμακας συνδέει τόσο άμεσα τα συντηρητικά με την παγκόσμια επιδημία του διαβήτη. Το γεγονός ότι ακόμη και αντιοξειδωτικά πρόσθετα, όπως το ερυθορβικό νάτριο, βρέθηκαν να συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο, υποδηλώνει ότι η επεξεργασία των τροφίμων συνολικά μπορεί να είναι πιο επιβλαβής από ό,τι θεωρούσαμε μέχρι σήμερα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Aλλαντικά και καρκίνος: Πώς θα μειώσετε τον κίνδυνο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κομμάτια γυαλιού σε αλεύρι – Αποσύρονται τρία είδη μάρκας που πωλείται στα περισσότερα καταστήματα τροφίμων
Παρά το γεγονός ότι οι ουσίες αυτές θεωρούνται επί του παρόντος ασφαλείς από τις ρυθμιστικές αρχές, οι ερευνητές καλούν σε επείγουσα επανεξέταση των επιτρεπόμενων ορίων και της χρήσης τους. Η Mathilde Touvier, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, τόνισε ότι τα ευρήματα αυτά παρέχουν κρίσιμα στοιχεία για τον δημόσιο διάλογο σχετικά με τον περιορισμό των πρόσθετων στη βιομηχανία. Οι καταναλωτές ενθαρρύνονται να μειώσουν την κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων προϊόντων και να επιλέγουν ολόκληρα, φυσικά τρόφιμα, όπως φρούτα, λαχανικά και δημητριακά ολικής άλεσης.
