Πέντε ειδοποιήσεις μέσα σε δέκα ημέρες για τουρκικά αποξηραμένα σύκα, λόγω υπερβάσεων στα όρια καρκινογόνων μυκοτοξινών
Η Τουρκία αποτελεί βασική πηγή προμήθειας αποξηραμένων σύκων για την ευρωπαϊκή αγορά, με το προϊόν να διακινείται ευρέως τόσο σε συμβατικές όσο και σε βιολογικές κατηγορίες. Η δημοφιλία του οφείλεται στην ευρεία χρήση του σε ζαχαροπλαστική, αρτοποιία και σνακ, με συνεχή ροή φορτίων προς κεντρικούς ευρωπαϊκούς λιμένες και χερσαία σημεία εισόδου. Ωστόσο στο πλαίσιο των εντατικών ελέγχων στα σύνορα, οι αρμόδιες αρχές των κρατών-μελών καταγράφουν συστηματικά παραβάσεις στα νομοθετικά όρια για την παρουσία της καρκινογόνου ουσίας ωχρατοξίνη Α στα Τουρκικά σύκα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Λουκέτο στη μεγάλη αλλαντοβιομηχανία με τις 103 ανακοινώσεις ανάκλησης – Τι υποστήριξε ο Γενικός Διευθυντής
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επιστημονική μελέτη: Το “μυστικό” συστατικό που μεταμορφώνει το ρύζι σε πιο υγιεινό τρόφιμο
Μέσα σε λίγες μόλις ημέρες, το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης RASFF κατέγραψε πέντε διαφορετικές κοινοποιήσεις για αποξηραμένα σύκα τουρκικής προέλευσης, που εντοπίστηκαν με υπερβάσεις επικίνδυνων μυκοτοξινών στα σύνορα Γερμανίας, Γαλλίας και Βουλγαρίας. Τα περιστατικά αφορούσαν τόσο συμβατικά όσο και βιολογικά προϊόντα, με τιμές αφλατοξινών και ωχρατοξίνης Α έως και πενταπλάσιες των επιτρεπόμενων ορίων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται αναψυκτικό σε 31 χώρες της Ευρώπης μετά από καταγγελίες – Πωλείται και στην Ελλάδα [φωτο]
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελληνικό ψωμί: Μελέτη σε 473 φρατζόλες διαπιστώνει παταγώδη αποτυχία των φούρνων να βελτιώσουν την ποιότητά του
Η ωχρατοξίνη Α είναι μια τοξική ουσία που παράγεται από συγκεκριμένα είδη μυκήτων, κυρίως Aspergillus και Penicillium, τα οποία αναπτύσσονται σε συνθήκες υψηλής υγρασίας κατά την αποθήκευση ή την αποξήρανση. Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες αξιολογήσεις της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA, 2020–2023), η ωχρατοξίνη Α ταξινομείται ως πιθανώς καρκινογόνος για τον άνθρωπο (ομάδα 2B κατά IARC) και συνδέεται με νεφρικές βλάβες, ανοσοκαταστολή και πιθανές επιπτώσεις στο ήπαρ. Η EFSA έχει θέσει ανεκτό ημερήσιο όριο πρόσληψης στα 0,017 μg/kg σωματικού βάρους, επισημαίνοντας ότι η μακροχρόνια κατανάλωση ακόμη και μικρών ποσοτήτων μπορεί να έχει αθροιστικό τοξικό αποτέλεσμα. Η αρχή προτείνει ενίσχυση των ελέγχων σε προϊόντα υψηλού κινδύνου όπως τα αποξηραμένα φρούτα, τα δημητριακά και ο καφές, καθώς και συνεχή επανεκτίμηση των ορίων, λόγω των μεταβολών στα κλιματικά δεδομένα που ευνοούν την ανάπτυξη των μυκήτων παραγωγής ωχρατοξίνης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το ελληνικό φρούτο με τα περισσότερα φυτοφάρμακα – Στη δημοσιότητα ο νέος αποκαλυπτικός έλεγχος του ΥΠΑΑΤ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κατσαρίδα στο σπίτι: Νέα επιστημονική έρευνα τη συνδέει με κάτι που κανείς δεν περίμενε
Πιο αναλυτικά:
Στις 27 Οκτωβρίου 2025, η Γερμανία κοινοποίησε δύο ξεχωριστές απορρίψεις φορτίων λόγω υπέρβασης ορίων μυκοτοξινών. Η πρώτη κοινοποίηση, με αναφορά 2025.8271, αφορά αποξηραμένα βιολογικά σύκα από την Τουρκία, στα οποία ανιχνεύθηκε ωχρατοξίνη Α. Το φορτίο κατακρατήθηκε στα σύνορα και ταξινομήθηκε ως απόρριψη συνόρων, με απόφαση κινδύνου «δυνητικά σοβαρός». Στο εργαστηριακό αποτέλεσμα της 1ης Οκτωβρίου 2025 καταγράφηκε τιμή 47,2 μg/kg έναντι μέγιστου επιτρεπτού ορίου 8 μg/kg. Το προϊόν δεν είχε τεθεί ακόμη στην αγορά και ελήφθη μέτρο επίσημης κράτησης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | “Ψεύτικη Βανίλια”: Τι κρύβεται πίσω από τη συνθετική βανιλίνη που βάζουμε στα γλυκά μας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ρεβίθια: Το μυστικό για να μαλακώνουν και να βράζουν γρήγορα, σύμφωνα με την επιστήμη
Την ίδια ημέρα, με ξεχωριστή κοινοποίηση 2025.8274, η Γερμανία ανέφερε απόρριψη αποξηραμένων σύκων με βάση τον συνοριακό έλεγχο και κατακράτηση του φορτίου. Η απόφαση κινδύνου χαρακτηρίστηκε επίσης «εν δυνάμει σοβαρή», με καταγραφή υπέρβασης για ωχρατοξίνη Α. Σύμφωνα με το δείγμα της 24ης Σεπτεμβρίου 2025, η αναλυτική τιμή ήταν 30,2μg/kg έναντι ανώτατου ορίου 8 μg/kg.
Στις 24 Οκτωβρίου 2025, η Βουλγαρία γνωστοποίησε με αναφορά 2025.8229 απόρριψη φορτίου αποξηραμένων σύκων από την Τουρκία λόγω αφλατοξινών. Η κοινοποίηση ταξινομήθηκε ως «σοβαρός» κίνδυνος, στο πλαίσιο ελέγχου στα σύνορα και κατακράτησης του φορτίου. Στα εργαστηριακά ευρήματα της 21ης Οκτωβρίου 2025 αναφέρθηκαν δύο μετρήσεις για «συνολικές αφλατοξίνες», 16,5 και 17,7 ± 4,2 μg/kg, έναντι ανώτατου ορίου 10,0 μg/kg.
Νωρίτερα, στις 22 Οκτωβρίου 2025, η Γερμανία είχε εκδώσει την κοινοποίηση 2025.8121 για κύβους αποξηραμένων σύκων από την Τουρκία. Η βάση της κοινοποίησης ήταν έλεγχος στα σύνορα με κατακράτηση της αποστολής και ταξινόμηση ως απόρριψη συνόρων, με απόφαση κινδύνου «σοβαρός». Στο δείγμα της 9ης Σεπτεμβρίου 2025 ανιχνεύθηκε ωχρατοξίνη Α σε επίπεδο 17,9 μg/kg, υπερβαίνοντας το σχετικό ανώτατο όριο των 8 μg/kg.
Στις 21 Οκτωβρίου 2025, η Γαλλία κοινοποίησε την αναφορά 2025.8114 για αποξηραμένα σύκα από την Τουρκία, με ευρήματα τόσο σε αφλατοξίνες όσο και σε ωχρατοξίνη Α. Η κοινοποίηση βασίστηκε σε συνοριακό έλεγχο με κατακράτηση και ταξινομήθηκε ως απόρριψη συνόρων, με απόφαση κινδύνου «σοβαρός». Στα εργαστηριακά αποτελέσματα της 6ης Οκτωβρίου 2025 καταγράφηκαν αφλατοξίνη B1 σε επίπεδο 11,4μg/kg έναντι ορίου 6,0 μg/kg, συνολικές αφλατοξίνες 14,7 μg/kg έναντι ορίου 10,0 μg/kg και ωχρατοξίνη Α 20μg/kg έναντι ορίου 8,0 μg/kg. Τ
Και στις πέντε περιπτώσεις, οι κοινοποιήσεις εκδόθηκαν στο πλαίσιο ελέγχων στα σύνορα με κατακράτηση των φορτίων, πριν τη διάθεση των προϊόντων στην αγορά. Δεν αναφέρθηκαν επακόλουθα συμβάντα, αριθμός επηρεαζόμενων προσώπων ή συμπτωματολογία. Τα μέτρα που ελήφθησαν περιλάμβαναν επίσημη κράτηση, απόρριψη συνόρων, καταστροφή ή επανεξαγωγή των φορτίων, ανάλογα με την περίπτωση. Οι κοινοποιήσεις αφορούσαν κατηγορία προϊόντων «φρούτα και λαχανικά», με χώρα προέλευσης την Τουρκία και κοινοποιούσες αρχές τις αρμόδιες υπηρεσίες της Γερμανίας, της Βουλγαρίας και της Γαλλίας.
Οι επανειλημμένες απορρίψεις μέσα σε χρονικό διάστημα μικρότερο των δέκα ημερών αναδεικνύουν τον αυξημένο κίνδυνο επιμόλυνσης και την ανάγκη για αυστηρότερους ελέγχους πριν τη διάθεση των φορτίων στη λιανική αγορά. Οι εισαγωγικές εταιρείες καλούνται να εφαρμόζουν ενισχυμένα πρωτόκολλα ιχνηλασιμότητας, να ζητούν πρόσθετους εργαστηριακούς ελέγχους από τους προμηθευτές τους στην Τουρκία και να διασφαλίζουν ότι τα προϊόντα συμμορφώνονται πλήρως με τα όρια ασφαλείας που προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τις μυκοτοξίνες.
