Η ιστορία της βανιλίνης αποκαλύπτει πώς ένα μόριο που δίνει άρωμα στα γλυκά γεννήθηκε από το πετρέλαιο, αντικατέστησε το πολύτιμο μπαχαρικό και έγινε το πιο διαδεδομένο άρωμα στη ζαχαροπλαστική

Η βανιλίνη είναι από τα πιο κοινά συστατικά της οικιακής ζαχαροπλαστικής· βρίσκεται σχεδόν σε κάθε ντουλάπι, σε μικρά φιαλίδια ή φακελάκια, και χαρίζει στα γλυκά το γνώριμο άρωμα «βανίλια». Οι περισσότεροι τη χρησιμοποιούν αντί για φυσική βανίλια επειδή είναι φθηνότερη, πιο σταθερή και εύκολα διαθέσιμη, όμως λίγοι ξέρουν τι ακριβώς είναι. Να ξεκινήσουμε όμως από την “αγνή” βανίλια. Προέρχεται από τον λοβό της ορχιδέας Vanilla planifolia, και είναι σπάνια και ακριβή, – είναι το δεύτερο ακριβότερο μπαχαρικό μετά το σαφράν – καθώς η καλλιέργεια και η επεξεργασία της απαιτούν τεράστιο ανθρώπινο κόπο — κάθε άνθος γονιμοποιείται με το χέρι και κάθε λοβός συλλέγεται ξεχωριστά. Έτσι, η παγκόσμια βιομηχανία τροφίμων έχει στραφεί σχεδόν ολοκληρωτικά στη συνθετική βανιλίνη, η οποία καλύπτει πάνω από το 85% της αγοράς.

- Advertisement -

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | LIDL: Διαδοχικές ανακλήσεις δημοφιλούς τροφίμου σε τέσσερις χώρες της Ευρώπης -και στην Ελλάδα- λόγω μικροβιακής επιμόλυνσης

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επιστημονική μελέτη-έκπληξη ενοχοποιεί τις μπανάνες – Δείτε γιατί δεν είναι τόσο αθώες, όσο φαίνονται

- Advertisement -

Η συνθετική βανιλίνη δημιουργείται εξ ολοκλήρου σε εργαστήριο και παρασκευάζεται από πετροχημικούς προδρόμους όπως η γουαϊακόλη, η οποία προέρχεται από το πετρέλαιο, ή από τη λιγνίνη που βρίσκεται στα απόβλητα ξυλοπολτού. Λαμβάνεται είτε μέσω πετροχημικής διεργασίας που ξεκινά από φαινόλη και γλυοξυλικό οξύ είτε από ενεργοβόρο αλκαλικό οξειδωτικό αποπολυμερισμό λιγνίνης. Μόνο ένα μικρό ποσοστό της, αποτελείται από φυσική βανιλίνη που λαμβάνεται από ζύμωση φερουλικού οξέος, και ακόμη λιγότερο από εκχυλίσματα Vanilla planifolia υψηλής αξίας.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κατσαρίδα στο σπίτι: Νέα επιστημονική έρευνα τη συνδέει με κάτι που κανείς δεν περίμενε

- Advertisement -

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί οι γυναίκες ζουν περισσότερο από τους άνδρες; – Την απάντηση δίνει η μεγαλύτερη μέχρι σήμερα διεθνής μελέτη

Είναι μια οργανική ένωση με χημικό τύπο C8H8O3, γνωστή ως 4-υδροξυ-3-μεθοξυβενζαλδεΰδη. Είναι το κύριο αρωματικό μόριο που δίνει το χαρακτηριστικό γλυκό άρωμα στη βανίλια. Χημικά, η συνθετική και η φυσική βανιλίνη είναι ίδιες, αλλά η φυσική βανίλια περιέχει επιπλέον εκατοντάδες αρωματικές ενώσεις, που δημιουργούν ένα πιο σύνθετο και «ζωντανό» άρωμα. Η συνθετική βανιλίνη προσφέρει πιο καθαρή, σταθερή και προβλέψιμη γεύση, γι’ αυτό προτιμάται στη μαζική και οικιακή ζαχαροπλαστική.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Λουκέτο στη μεγάλη αλλαντοβιομηχανία με τις 103 ανακοινώσεις ανάκλησης που έγιναν τις τελευταίες ημέρες – Τι υποστήριξε ο Γενικός Διευθυντής

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Συναγερμός στην εστίαση: Ανακαλούνται πάνω από 10 μοντέλα επαγγελματικής φριτέζας λόγω κινδύνου πυρκαγιάς

Πιο αναλυτικά η παραγωγή της συνθετικής βανιλίνης γίνεται κυρίως με δύο τρόπους. Ο πρώτος βασίζεται στη γουαϊακόλη, μια ένωση που προέρχεται από πετροχημικά. Αυτή είναι η πιο διαδεδομένη μέθοδος σήμερα λόγω χαμηλού κόστους και υψηλής απόδοσης. Η δεύτερη, ιστορικά παλαιότερη, προέρχεται από τη λιγνίνη — φυσικό συστατικό του ξύλου και υποπροϊόν της χαρτοβιομηχανίας. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, κερδίζουν έδαφος και οι βιοτεχνολογικές μέθοδοι, όπου μικροοργανισμοί μετατρέπουν φυσικά υποστρώματα, όπως το φερουλικό οξύ από πίτουρο ρυζιού ή καλαμπόκι, σε βανιλίνη, δημιουργώντας πιο «φυσικής προέλευσης» εκδοχές του αρώματος.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Προειδοποίηση για έτοιμες σαλάτες σε μεγάλα σούπερ μάρκετ – Κίνδυνος δυνητικά θανατηφόρας ασθένειας

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το ελληνικό φρούτο με τα περισσότερα φυτοφάρμακα – Στη δημοσιότητα ο νέος αποκαλυπτικός έλεγχος του ΥΠΑΑΤ

Είναι ασφαλής η συνθετική βανιλίνη;

Παρά το γεγονός ότι η συνθετική βανιλίνη παράγεται από πρώτες ύλες όπως παράγωγα πετρελαίου και προϊόντα από ξύλο, θεωρείται απολύτως ασφαλής για κατανάλωση, καθώς η χημική της δομή είναι πανομοιότυπη με εκείνη της φυσικής βανιλίνης που βρίσκεται στη βανίλια. Η ασφάλειά της έχει αξιολογηθεί εκτενώς από διεθνείς οργανισμούς, όπως η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) και ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA), οι οποίοι την κατατάσσουν στις ουσίες Generally Recognized As Safe (GRAS). Η παραγωγή της στην ΕΕ ρυθμίζεται αυστηρά από τον Κανονισμό (ΕΚ) 1334/2008 σχετικά με τα αρώματα τροφίμων, που θέτει προδιαγραφές καθαρότητας, επιτρεπόμενων πρώτων υλών και διαδικασιών.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εντοπίστηκαν τα τρόφιμα με το ποντικοφάρμακο που προκάλεσαν αιμορραγία σε 5 άτομα, ανάμεσά τους κι ένα παιδί [φωτο]

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέος συναγερμός για οικιακό σκεύος – παγίδα για την υγεία και την ασφάλεια: Είναι τίγκα στον μόλυβδο και προκαλεί εγκαύματα

Επιπλέον, εφαρμόζονται πρότυπα όπως το ISO 9235 και το Codex Alimentarius, που καθορίζουν ποια αρώματα μπορούν να χαρακτηρίζονται ως «φυσικά» ή «συνθετικά». Οι βιομηχανίες που την παράγουν υπόκεινται σε ελέγχους ποιότητας, ιχνηλασιμότητας και συμμόρφωσης με τα πρότυπα ορθής παρασκευαστικής πρακτικής (GMP). Επομένως, ανεξάρτητα από την προέλευσή της, η συνθετική βανιλίνη που κυκλοφορεί στην αγορά είναι χημικά καθαρή, ελεγχόμενη και ασφαλής για χρήση στη βιομηχανία τροφίμων και στη ζαχαροπλαστική.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ρεβίθια: Το μυστικό για να μαλακώνουν και να βράζουν γρήγορα, σύμφωνα με την επιστήμη

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επώνυμα καλλυντικά, παιχνίδια και φάρμακα με ουσία που τροποποιεί το DNA και επηρεάζει τη γονιμότητα και των επόμενων γενεών

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επιστημονική μελέτη: Το “μυστικό” συστατικό που μεταμορφώνει το ρύζι σε πιο υγιεινό τρόφιμο

Τι είναι η φυσική βανιλίνη

Μια νέα βανιλίνη κυκλοφορεί τώρα στην αγορά, η οποία φέρει την ένδειξη “φυσική βανιλίνη”. Αυτή η βανιλίνη προέρχεται από μια βιοσυνθετική αντίδραση που περιλαμβάνει ζύμωση παραγώγων ρυζιού ή ζάχαρης. Ονομάζεται φυσική βανιλίνη επειδή χρησιμοποιεί μια φυσική χημική αντίδραση — τη ζύμωση — για να μετατρέψει το υπόστρωμα σε βανιλίνη. Πρόκειται για μια αρκετά νέα μέθοδο που χρησιμοποιείται από λίγες μόνο εταιρείες και επομένως είναι περίπου 10 φορές πιο ακριβή από τη συνθετικά παραγόμενη βανιλίνη, αλλά και πάλι είναι πιο φθηνή από τηναγνή βανίλια.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σοβαρός κίνδυνος τραυματισμού και πνιγμού από δημοφιλές τρόφιμο πρωινού – Αποσύρεται από όλες τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αποξηραμένα φρούτα στο μικροσκόπιο: Ποια βρέθηκαν πιο μολυσμένα σε εργαστηριακή ανάλυση εκατοντάδων δειγμάτων

Παγκόσμια Έλλειψης αγνής Βανίλιας

Η τιμή και η διαθεσιμότητα της φυσικής βανίλιας παίζουν επίσης καθοριστικό ρόλο στην ευρεία χρήση της συνθετικής βανιλίνης. Η Μαδαγασκάρη, που παράγει περίπου το 80% της φυσικής βανίλιας στον κόσμο, έχει πληγεί σοβαρά τα τελευταία χρόνια από την κλιματική αλλαγή. Οι κυκλώνες Gamane και Enawo προκάλεσαν τεράστιες ζημιές στις φυτείες, με τον Enawo το 2017 να καταστρέφει έως και το 90% των καλλιεργειών στην περιοχή SAVA, εκτοξεύοντας την τιμή της βανίλιας πάνω από τα 600 ευρώ το κιλό. Παράλληλα, η Μαδαγασκάρη έχει βιώσει τη χειρότερη ξηρασία των τελευταίων τεσσάρων δεκαετιών και μια σειρά κυκλώνων που έχουν αποσταθεροποιήσει την αγορά, οδηγώντας σε πλεονάσματα, ελλείψεις και απότομες διακυμάνσεις τιμών. Η κατάσταση θυμίζει την πρόσφατη κρίση του κακάο, και για αυτό οι προμηθευτές εξετάζουν ήδη εναλλακτικές χώρες προέλευσης όπως η Ουγκάντα, η Ινδονησία και το Μεξικό.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η απλή καθημερινή συνήθεια που μειώνει τον καρδιακό κίνδυνο κατά 65%! Ευρήματα 8ετούς μελέτης σε 33.560 ενήλικες

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επικίνδυνη ουσία σε σαμπουάν από μεγάλο σουπερμάρκετ – Επείγουσα ανάκληση [φωτο]

Η κλιματική αστάθεια στη Μαδαγασκάρη και η εκτόξευση του κόστους της φυσικής βανίλιας εξηγούν γιατί η συνθετική βανιλίνη έχει καθιερωθεί ως το βασικό αρωματικό μέσο στη ζαχαροπλαστική. Παράγεται φθηνά, είναι σταθερή και δεν εξαρτάται από τον καιρό ή τις γεωπολιτικές συνθήκες. Αν και δεν διαθέτει το πολυδιάστατο άρωμα της φυσικής βανίλιας, η βανιλίνη χαρίζει το γνώριμο γλυκό προφίλ που αγαπούν οι καταναλωτές, κρατώντας ταυτόχρονα χαμηλό το κόστος των προϊόντων. Έτσι, κάθε φορά που προσθέτουμε μια δόση «βανίλιας» στα γλυκά μας, στην πραγματικότητα αξιοποιούμε ένα μόριο που γεννήθηκε στο εργαστήριο, αλλά συνεχίζει να κουβαλά τη μυρωδιά μιας ορχιδέας που παλεύει να επιβιώσει στις τροπικές καταιγίδες της Μαδαγασκάρης.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ρεβίθια: Το μυστικό για να μαλακώνουν και να βράζουν γρήγορα, σύμφωνα με την επιστήμη

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται αναψυκτικό σε 31 χώρες της Ευρώπης μετά από καταγγελίες – Πωλείται και στην Ελλάδα [φωτο]

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελληνικό ψωμί: Μελέτη σε 473 φρατζόλες διαπιστώνει παταγώδη αποτυχία των φούρνων να βελτιώσουν την ποιότητά του

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αυγά: Ο τρόπος μαγειρέματος που τα κάνει πιο υγιεινά και ενισχύει τη διατροφική τους αξία

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κονσέρβες τόνου: Σκάνδαλο με τη «βιώσιμη» πιστοποίηση MSC, καταγγέλει Διεθνής Οργάνωση Καταναλωτών

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πανικός στις μεγαλύτερες αλυσίδες πίτσας – Παγκόσμιος κολοσσός τους πούλησε μολυσμένα τυριά

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Καμπανάκι» από διατροφολόγους για το νέο υπερμπέργκερ της McDonald’s που έχει πάνω από 1000 θερμίδες

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αποσύρεται τζατζίκι ιδιωτικής ετικέτας μεγάλης αλυσίδας, λόγω απροσδόκητου συστατικού που μπορεί να προκαλέσει προβλήματα υγείας

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μπισκότα ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ (Πτι Μπερ): Καταγγελία στο ΣΕΕ για παραπλάνηση στα συστατικά των ιστορικών μπισκότων

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η μεγάλη πτώση του plant-based: Γιατί ο κόσμος εγκαταλείπει τα φυτικά υποκατάστατα

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η Κύπρος καταγγέλλει την Ελλάδα στο RASFF για δημοφιλές προϊόν με επικίνδυνο συστατικό – Πωλείται και στη χώρα μας

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς να φτιάξετε τον δικό σας ζωμό λαχανικών