Ανακλήσεις του ίδιου τροφίμου που διατίθεται μέσω της Lidl σε Πολωνία, Τσεχία, Ελλάδα και Γαλλία φέρνουν και πάλι στο προσκήνιο ζητήματα μικροβιακής επιμόλυνσης
Μέσα σε λίγες ημέρες, μια σειρά ανακοινώσεων από διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες αποκάλυψαν περιστατικά μικροβιακής επιμόλυνσης σε προϊόντα βόειου κιμά και κιμά ταρτάρ που διατίθενται μέσω των καταστημάτων Lidl. Παρότι προέρχονται από διαφορετικούς παραγωγούς, οι περιπτώσεις παρουσιάζουν κοινά χαρακτηριστικά: κίνδυνο για τη δημόσια υγεία από παθογόνα βακτήρια όπως E. coli και σαλμονέλα, άμεση ανάκληση προϊόντων και δημόσιες διαβεβαιώσεις για προληπτική προστασία των καταναλωτών και συγνώμης προς τους καταναλωτές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τελικά ωφελεί ή όχι ο λιναρόσπορος; Τι δείχνει πρόσφατη μελέτη αλλά και οι ευρωπαϊκές προειδοποιήσεις
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το τοξικό μυστικό που κρύβουν τα κολοκύθια – Επιστημονική μελέτη
Η σαλμονέλα και το E. coli είναι δύο από τα πιο επικίνδυνα βακτήρια που προκαλούν τροφικές δηλητηριάσεις. Μεταδίδονται κυρίως μέσω μολυσμένων τροφίμων ζωικής προέλευσης, όπως κρέας, αυγά ή γαλακτοκομικά, όταν αυτά δεν έχουν μαγειρευτεί ή συντηρηθεί σωστά. Η σαλμονέλα προκαλεί πυρετό, έντονη διάρροια και αφυδάτωση, ενώ ορισμένα στελέχη του E. coli —όπως τα STEC— μπορούν να προκαλέσουν αιμορραγική γαστρεντερίτιδα και σοβαρές επιπλοκές στα νεφρά, ιδιαίτερα σε παιδιά και ηλικιωμένους. Οι μολύνσεις μπορεί να προκύψουν ακόμη και από σταγονίδια ή επιφάνειες που έχουν έρθει σε επαφή με ωμό κρέας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέα πρόταση μάρκετινγκ για το ψωμί: Πώς οι φούρνοι μπορούν και πρέπει να κάνουν τον ψωμί τους να…. μιλάει!
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα πλαστικά εργαλεία κουζίνας λιώνουν “ύπουλα” μέσα στα τηγάνια! Πώς πρέπει να τα χρησιμοποιείτε σύμφωνα με έρευνα του CVUA Stuttgar
Αναλυτικά οι ανακλήσεις
Στην Πολωνία, η εταιρεία Sokołów S.A. ανακοίνωσε την απόσυρση του προϊόντος Tatar Wołowy 200g, που πωλούνταν στα καταστήματα Lidl, μετά τον εντοπισμό του βακτηρίου E. coli STEC. Η εταιρεία προειδοποίησε τους καταναλωτές να μην καταναλώσουν το προϊόν και να το επιστρέψουν στο κατάστημα, προσφέροντας πλήρη επιστροφή χρημάτων. Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση, η ενέργεια πραγματοποιήθηκε για λόγους πρόληψης και διατήρησης των υψηλότερων προτύπων ασφάλειας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μεγάλη εταιρεία σε δίνη ανακλήσεων: Ανακαλεί 4,5 τόνους κατεψυγμένα λαχανικά μετά την ανάκληση 111 τόνων ζυμαρικών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πλήγμα για μεγάλη γαλακτοβιομηχανία: Μολυσμένα τυριά ΠΟΠ αποσύρονται μαζικά από ευρωπαϊκά σούπερ μάρκετ
Παρόμοιο περιστατικό καταγράφηκε και στην Τσεχία, αλλά η ανάκληση δεν έγινε από την ίδια την αλυσίδα. Η κρατική υπηρεσία τροφίμων εντόπισε σε εργαστηριακό έλεγχο επικίνδυνα στελέχη Escherichia coli (EPEC και STEC) στο προϊόν Tatarský biftek της εταιρείας MASO UZENINY POLIČKA, που διατίθετο επίσης μέσω της Lidl. Το προϊόν χαρακτηρίστηκε ως «επικίνδυνο τρόφιμο» και αποσύρθηκε άμεσα, καθώς η παρουσία των βακτηρίων αυτών σε τρόφιμα έτοιμα προς κατανάλωση μπορεί να προκαλέσει σοβαρές γαστρεντερικές λοιμώξεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Βρήκαν… παρακεταμόλη (!) μέσα σε συσκευασμένα τουρσιά μεγάλων σουπερμάρκετ – Ευρωπαϊκή κινητοποίηση
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το «βακτήριο των εστιατορίων» ξαναχτύπησε: 19 τροφικές δηλητηριάσεις από φαγητό δημοφιλούς εστιατορίου
Στην Ελλάδα, η εταιρεία VESTA FOODS Α.Ε. ανακοίνωσε την προληπτική ανάκληση του προϊόντος ιδιωτικής ετικέτας της LIDL «Βόειος Κιμάς 12–24 Μηνών Νωπός 500g» που πωλείται αποκλειστικά από την αλυσίδα. Η ανάκληση έγινε λόγω πιθανής παρουσίας σαλμονέλας, με τη σύσταση στους καταναλωτές να μην καταναλώσουν το προϊόν και να το επιστρέψουν σε οποιοδήποτε κατάστημα, ακόμη και χωρίς απόδειξη αγοράς.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μεγάλη ανάκληση ψαριών υπό τον κίνδυνο αλλαντίασης – Τι πρέπει να προσέχουμε ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ όταν αγοράζουμε παστά ψάρια
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κατάσχεση-μαμούθ κατεψυγμένων ψαριών και χυμών αξίας 3 εκατομμυρίων ευρώ – Λουκέτο σε αποθήκες Logistics
Ανάλογη υπόθεση σημειώθηκε και στη Γαλλία στα μέσα Οκτωβρίου, με δύο ανακλήσεις συσκευασμένου κιμά ιδιωτικής ετικέτας της Lidl λόγω ύποπτης παρουσίας σαλμονέλας. Η πρώτη παρτίδα αφορούσε συσκευασία 400 γραμμαρίων, με διανομή σε περίπου 200 καταστήματα της αλυσίδας, ενώ λίγες ημέρες αργότερα ανακοινώθηκε δεύτερη ανάκληση για προϊόν 1 κιλού της ίδιας μάρκας L’étal du Boucher, επίσης λόγω σαλμονέλας. Οι δύο υποθέσεις επιβεβαιώθηκαν επίσημα από την κρατική πλατφόρμα Rappel Conso.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εντοπίστηκε επικίνδυνο βακτήριο σε μαϊντανό – Αγώνας δρόμου για την ενημέρωση επαγγελματιών και καταναλωτών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μπαράζ ανακλήσεων σε καραμέλες με καρκινογόνα ορυκτέλαια από μεγάλες αλυσίδες
Κοινό σημείο και των τεσσάρων περιστατικών είναι ότι αφορούν προϊόντα βόειου κρέατος διαθέσιμα μέσω της Lidl, τα οποία κρίθηκαν δυνητικά επικίνδυνα λόγω μικροβιακής επιμόλυνσης και πως όλα έγιναν μέσα στον Οκτώβριο. Οι διαφορές εντοπίζονται κυρίως στα βακτήρια που ανιχνεύθηκαν — E. coli στην Πολωνία και την Τσεχία, σαλμονέλα στην Ελλάδα και τη Γαλλία — καθώς και στο είδος των προϊόντων: ωμό τατάρ στις δύο πρώτες χώρες και νωπό κιμά στις δύο τελευταίες. Σε όλες τις περιπτώσεις, η Lidl προχώρησε σε άμεση απόσυρση των προϊόντων και κάλεσε τους καταναλωτές να τα επιστρέψουν, προσφέροντας πλήρη επιστροφή χρημάτων.
Ο κίνδυνος του κιμά και πως να τον προλάβετε
Ο κιμάς είναι από τα πιο ευπαθή και «επικίνδυνα» τρόφιμα όσον αφορά τη μικροβιακή μόλυνση, επειδή η ίδια του η φύση τον καθιστά ιδανικό υπόστρωμα για την ανάπτυξη βακτηρίων. Η διαδικασία άλεσης, που δίνει στο κρέας την απαλή του υφή, αυξάνει δραματικά την επιφάνεια που εκτίθεται στον αέρα και στα μικρόβια. Ό,τι βρίσκεται στην επιφάνεια του κρέατος —είτε πρόκειται για φυσική βακτηριακή χλωρίδα είτε για παθογόνα όπως E. coli, Salmonella ή Listeria— αναμιγνύεται με όλη τη μάζα του κιμά, καθιστώντας τη μόλυνση διάχυτη και δύσκολα ανιχνεύσιμη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πάνω από 50 άτομα με οξεία γαστρεντερίτιδα και πυρετό – Ύποπτο μολυσμένο φαγητό σε εστιατόριο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί μας πιάνει συχνά διάρροια όταν τρώμε καραμέλες, μπισκότα ή μπάρες;
Η αλυσίδα κινδύνου ξεκινά ήδη από το σφαγείο. Αν το σφάγιο έρθει σε επαφή με εντερικά περιεχόμενα, εργαλεία ή επιφάνειες που δεν έχουν απολυμανθεί σωστά, τα βακτήρια μπορούν να περάσουν από το πεπτικό σύστημα του ζώου στο κρέας. Από εκεί και πέρα, κάθε στάδιο παραγωγής λειτουργεί σαν πολλαπλασιαστής του προβλήματος. Κατά την άλεση, οι λεπίδες και τα τοιχώματα των μηχανών συγκρατούν μικροοργανισμούς που μεταφέρονται από παρτίδα σε παρτίδα, αν δεν καθαριστούν σχολαστικά. Έτσι, μια μεμονωμένη μόλυνση μπορεί να επιβαρύνει δεκάδες κιλά προϊόντος μέσα σε λίγα λεπτά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επιστημονική μελέτη-έκπληξη ενοχοποιεί τις μπανάνες – Δείτε γιατί δεν είναι τόσο αθώες, όσο φαίνονται
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Proffee»: Είναι υγιεινή η νέα τάση της προσθήκης πρωτεΐνης στον καφέ;
Το επόμενο κρίσιμο σημείο είναι η ψύξη. Ο κιμάς απαιτεί συνεχή θερμοκρασία κάτω από τους 4°C, διαφορετικά τα βακτήρια αρχίζουν να πολλαπλασιάζονται ταχύτατα. Μια μικρή καθυστέρηση στη μεταφορά, μια αστοχία στο ψυγείο ή η παραμονή του προϊόντος εκτός ψύξης ακόμη και για μία ώρα μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική επιβάρυνση του μικροβιακού φορτίου. Ο κιμάς αλλοιώνεται πολύ πιο γρήγορα από τα ακέραια κομμάτια κρέατος, επειδή το οξυγόνο και η υγρασία διεισδύουν παντού, δημιουργώντας ιδανικές συνθήκες για ανάπτυξη βακτηρίων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Ultra Virgin»: Αυτά είναι τα χαρακτηριστικά της νέας κατηγορίας ελαιολάδου που είναι ανώτερο και από το έξτρα παρθένο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επιστημονική μελέτη: Το “μυστικό” συστατικό που μεταμορφώνει το ρύζι σε πιο υγιεινό τρόφιμο
Κίνδυνος υπάρχει και στο στάδιο της συσκευασίας. Αν το περιβάλλον παραγωγής δεν είναι απόλυτα ελεγχόμενο, ή αν το προσωπικό χειριστεί τα προϊόντα χωρίς αποστειρωμένα γάντια και εργαλεία, η μόλυνση μπορεί να εισαχθεί εκ νέου. Η λεγόμενη «ψυκτική αλυσίδα» —η συνεχής διατήρηση του προϊόντος σε χαμηλή θερμοκρασία από την παραγωγή έως τον τελικό καταναλωτή— πρέπει να παραμένει αδιάσπαστη. Μόλις χαθεί, τα βακτήρια πολλαπλασιάζονται εκθετικά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Συναγερμός στην εστίαση: Ανακαλούνται πάνω από 10 μοντέλα επαγγελματικής φριτέζας λόγω κινδύνου πυρκαγιάς
Ακόμα και στο στάδιο του καταναλωτή, ο κίνδυνος δεν εκλείπει. Στο σπίτι ή στην επαγγελματική κουζίνα, η επαφή του ωμού κιμά με άλλα τρόφιμα, επιφάνειες ή σκεύη μπορεί να προκαλέσει δευτερογενή επιμόλυνση. Το ανεπαρκές ψήσιμο αποτελεί τη μεγαλύτερη παγίδα: για να εξουδετερωθούν πλήρως τα παθογόνα, απαιτείται εσωτερική θερμοκρασία τουλάχιστον 65–70°C, κάτι που δεν επιτυγχάνεται πάντα σε παρασκευές όπως μπιφτέκια ή ταρτάρ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ουίσκι: Γιατί δεν αρέσει τόσο στις γυναίκες όσο στους άνδρες;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ξύλινο δάπεδο: Πώς θα εξαφανίσετε τις γρατζουνιές και θα επαναφέρετε τη λάμψη του
Η ασφάλεια του κιμά επομένως εξαρτάται απόλυτα από την αυστηρή τήρηση κανόνων υγιεινής και ψύξης σε κάθε κρίκο της αλυσίδας — από τη σφαγή και την επεξεργασία, έως τη μεταφορά, την αποθήκευση και την τελική προετοιμασία. Για τους επαγγελματίες κρέατος και τα σούπερ μάρκετ, ο σωστός καθαρισμός του εξοπλισμού, η συχνή θερμομέτρηση των ψυγείων και η αυστηρή επιτήρηση των προμηθευτών αποτελούν αναγκαίες συνθήκες για την αποφυγή επιμολύνσεων. Τέλος, για τον καταναλωτή, η σωστή πρακτική είναι απλή αλλά κρίσιμη: ψύξη άμεση μετά την αγορά, αποθήκευση στο ψυγείο για λιγότερο από 24 ώρες, πλήρες ψήσιμο και ποτέ απόψυξη σε θερμοκρασία δωματίου. Ο κιμάς δεν είναι επικίνδυνος από τη φύση του — γίνεται επικίνδυνος όταν η αλυσίδα ασφάλειας σπάει, ακόμη και στιγμιαία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μπορεί ένα κομμένο κρεμμύδι στο σαλόνι ή στην κουζίνα να καθαρίσει τον αέρα από τα μικρόβια;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αποξηραμένα φρούτα στο μικροσκόπιο: Ποια βρέθηκαν πιο μολυσμένα σε εργαστηριακή ανάλυση εκατοντάδων δειγμάτων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κατσαρίδα στο σπίτι: Νέα επιστημονική έρευνα τη συνδέει με κάτι που κανείς δεν περίμενε
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δεντρολίβανο: Αλήθεια το λάδι του μακραίνει τα μαλλιά;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Προειδοποίηση για έτοιμες σαλάτες σε μεγάλα σούπερ μάρκετ – Κίνδυνος δυνητικά θανατηφόρας ασθένειας
*Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ασφάλειας τροφίμων και απευθύνεται στον κλάδο και στους επαγγελματίες τροφίμων, όπως και σε συνειδητοποιημένους καταναλωτές. Το παρόν άρθρο έχει σκοπό να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες στους επιστήμονες τροφίμων και επαγγελματίες που σχεδιάζουν τα συστήματα και μέτρα ασφάλειας τροφίμων των επιχειρήσεων τροφίμων. Τα συμβάντα ασφάλειας τροφίμων σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο αποτελούν πολύτιμα εισερχόμενα δεδομένα στην ανάλυση επικινδυνότητας της διαδικασίας διαχείρισης τροφίμων (HACCP) που υποχρεούται να συντάσσει και να διατηρεί βάση νόμου, κάθε επιχείρηση τροφίμων.
