Το ταπεινό κρεμμύδι μπαίνει στο μικροσκόπιο της επιστημονικής κοινότητας, καθώς αυξάνονται οι ισχυρισμοί ότι μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη ασθενειών μέσα στο νοικοκυριό
Τα κρεμμύδια έχουν καθιερωθεί εδώ και αιώνες ως ένα από τα πιο δημοφιλή και αναγνωρίσιμα συστατικά της παγκόσμιας γαστρονομίας. Συνοδεύουν εκατοντάδες παραδοσιακά πιάτα, από τις ασιατικές stir-fry και τα μεσογειακά μαγειρευτά μέχρι τις ευρωπαϊκές σούπες και σαλάτες. Η διατροφική τους αξία έχει μελετηθεί εκτενώς: είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά, φυτοχημικές ενώσεις και ανόργανα άλατα, όπως ασβέστιο, ψευδάργυρο, σίδηρο, φώσφορο, νάτριο και κάλιο. Σύμφωνα με έρευνες πανεπιστημίων και δημόσιων οργανισμών υγείας, συμβάλλουν στη ρύθμιση του σακχάρου, στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού και στη μείωση φλεγμονών. Ωστόσο, πέρα από τη διατροφική τους αξία, τα κρεμμύδια έχουν βρεθεί στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος για το αν πράγματι μπορούν, όπως ισχυρίζονται ορισμένοι χρήστες στα social media, να θεραπεύουν ή να προλαμβάνουν διάφορες παθήσεις — ισχυρισμός που κυκλοφορεί εδώ και χρόνια με χιλιάδες αναρτήσεις και προβολές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | LIDL: Διαδοχικές ανακλήσεις δημοφιλούς τροφίμου σε τέσσερις χώρες της Ευρώπης -και στην Ελλάδα- λόγω μικροβιακής επιμόλυνσης
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται 58 (!) τόνοι έτοιμα σάντουιτς μετά από καταγγελίες
Με το θέμα αυτό ασχολήθηκαν ειδικοί επιστήμονες του Υπουργείου Υγείας της Ιταλίας, οι οποίοι μέσω της ειδικής ενότητας «Fake News» του Υπουργείου ανέλυσαν και διέψευσαν τη φήμη ότι «το να κρατάτε κομμένα κρεμμύδια στο σπίτι βοηθά στην πρόληψη ασθενειών επειδή παγιδεύουν μικρόβια». Στην ανάρτησή τους επισημαίνεται ξεκάθαρα ότι δεν υπάρχουν τρόφιμα που να μπορούν να προσελκύσουν ή να παγιδεύσουν μικρόβια. Τα κρεμμύδια, παρότι πλούσια σε μέταλλα ωφέλιμα για τον οργανισμό, δεν διαθέτουν καμία ικανότητα να «καθαρίζουν» τον αέρα ή να εξουδετερώνουν παθογόνους οργανισμούς. Οι πληροφορίες που δημοσιεύονται στην ενότητα αυτή επαληθεύονται από επιστήμονες του Υπουργείου και του Istituto Superiore di Sanità και βασίζονται σε εθνική και διεθνή τεκμηρίωση, καθώς και σε επίσημους κανονισμούς που ισχύουν κατά την ημερομηνία κάθε δημοσίευσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μαθητής έχασε τη ζωή του σε επικίνδυνη πρόκληση στο TikTok αναπνέοντας το αεροζόλ αποσμητικού!
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κατάσχεση-μαμούθ κατεψυγμένων ψαριών και χυμών αξίας 3 εκατομμυρίων ευρώ – Λουκέτο σε αποθήκες Logistics
Η επικινδυνότητα τέτοιων Fake news είναι μεγάλη, καθώς η παραπληροφόρηση στον τομέα της υγείας μπορεί να οδηγήσει σε παρανοήσεις και σε αδικαιολόγητη αίσθηση ασφάλειας. Συχνά είναι δύσκολο να ξεχωρίσει κανείς την αλήθεια από το ψέμα, μέσα στο χάος των πληροφοριών που κατακλύζουν τα κοινωνικά δίκτυα και τα blogs. Ένα μήνυμα που προτείνει να «βάλεις ένα κρεμμύδι στο δωμάτιο για να απομακρύνεις ιούς» φαίνεται αθώο, αλλά στηρίζεται σε πλήρη έλλειψη επιστημονικών δεδομένων. Όπως εξηγεί η McGill University Office for Science and Society, η ιδέα ότι ένα κρεμμύδι μπορεί να απορροφήσει μικρόβια «ανήκει περισσότερο στη σφαίρα της μαγείας παρά της βιολογίας».
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εντοπίστηκε επικίνδυνο βακτήριο σε μαϊντανό – Αγώνας δρόμου για την ενημέρωση επαγγελματιών και καταναλωτών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πάνω από 50 άτομα με οξεία γαστρεντερίτιδα και πυρετό – Ύποπτο μολυσμένο φαγητό σε εστιατόριο
Επιπλέον, η υπηρεσία fact-check του Associated Press τονίζει ότι δεν υπάρχει καμία επιστημονική ένδειξη πως ένα ωμό ή κομμένο κρεμμύδι μπορεί να «τραβήξει» μικρόβια ή ιούς από τον αέρα. Αντίθετα, ένα ξεφλουδισμένο κρεμμύδι που αφήνεται εκτεθειμένο απλώς χαλάει, όπως κάθε άλλο τρόφιμο, και γίνεται ευάλωτο σε βακτήρια. Παρόμοια θέση έχει και το ιρλανδικό TheJournal.ie, το οποίο διευκρινίζει ότι τα κρεμμύδια δεν λειτουργούν ως φυσικά φίλτρα για ιούς. Τα πραγματικά μέτρα πρόληψης είναι γνωστά: σωστή υγιεινή, πλύσιμο χεριών, αερισμός χώρων και ενημέρωση από επίσημες πηγές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μπαράζ ανακλήσεων σε καραμέλες με καρκινογόνα ορυκτέλαια από μεγάλες αλυσίδες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δεν φταίνε μόνο τα ψάρια για την πρόσληψη υδραργύρου που απειλεί την υγεία και την ανάπτυξη του εγκεφάλου – Νέα μελέτη
Η καταγωγή τέτοιων μύθων είναι παλιά. Από τον Μεσαίωνα υπήρχαν πεποιθήσεις ότι τα κρεμμύδια μπορούσαν να απορροφήσουν «το κακό πνεύμα» των ασθενειών ή τον «μολυσμένο αέρα». Αυτές οι παραδόσεις επέζησαν μέσα στους αιώνες, μετασχηματισμένες σε σύγχρονες διαδικτυακές «συμβουλές». Σήμερα, όμως, η επιστήμη μπορεί να αποδείξει με σαφήνεια ότι τα κρεμμύδια δεν έχουν καμία ικανότητα να απορροφούν παθογόνα από το περιβάλλον.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί μας πιάνει συχνά διάρροια όταν τρώμε καραμέλες, μπισκότα ή μπάρες;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Ultra Virgin»: Αυτά είναι τα χαρακτηριστικά της νέας κατηγορίας ελαιολάδου που είναι ανώτερο και από το έξτρα παρθένο
Η διάκριση ανάμεσα στη διατροφική αξία και στις ψευδείς προσδοκίες είναι κρίσιμη. Τα κρεμμύδια έχουν όντως ωφέλιμες ιδιότητες, συμβάλλουν στην καλή λειτουργία του οργανισμού, αλλά δεν έχουν καμία επίδραση στον καθαρισμό του αέρα ή στην πρόληψη λοιμώξεων με τον τρόπο που διαδίδεται και αξίζουν τη θέση τους στο πιάτο, όχι στο ράφι ως υποκατάστατο της ιατρικής πρόληψης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ουίσκι: Γιατί δεν αρέσει τόσο στις γυναίκες όσο στους άνδρες;