Επιστήμονες ανακάλυψαν ότι ένα ένζυμο της μπανάνας «εξουδετερώνει» τις φλαβανόλες, τις ίδιες αντιοξειδωτικές ουσίες που κάνουν καλό στην καρδιά και στον εγκέφαλο
Η μπανάνα θεωρείται εδώ και δεκαετίες ένα από τα πιο αγαπημένα και «αθώα» φρούτα του πλανήτη. Είναι νόστιμη, φθηνή, εύκολη στη μεταφορά, χορταστική και τρώγεται παντού — από τα παιδικά πάρκα μέχρι τα γυμναστήρια και τα πρωινά γραφείου. Περισσότερες από 100 δισεκατομμύρια μπανάνες καταναλώνονται κάθε χρόνο παγκοσμίως, γεγονός που την καθιστά το πιο διαδεδομένο φρούτο μετά το μήλο και το πορτοκάλι. Η δημοτικότητά της δεν είναι τυχαία. Με λίγες θερμίδες (περίπου 90 ανά μέτρια μπανάνα) και χωρίς λιπαρά, προσφέρει ενέργεια γρήγορα χάρη στους φυσικούς υδατάνθρακες, ιδιαίτερα τη φρουκτόζη και τη γλυκόζη. Είναι επίσης πλούσια σε κάλιο — ένα μέταλλο ζωτικής σημασίας για την αρτηριακή πίεση και τη λειτουργία των μυών — αλλά και σε βιταμίνη C, βιταμίνη Β6 και φυτικές ίνες που βοηθούν την πέψη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί οι γυναίκες ζουν περισσότερο από τους άνδρες; – Την απάντηση δίνει η μεγαλύτερη μέχρι σήμερα διεθνής μελέτη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Προειδοποίηση για έτοιμες σαλάτες σε μεγάλα σούπερ μάρκετ – Κίνδυνος δυνητικά θανατηφόρας ασθένειας
Για πολλούς διατροφολόγους, η μπανάνα υπήρξε το ιδανικό παράδειγμα «έξυπνου σνακ»: φυσική, θρεπτική και βολική. Γι’ αυτό και έχει ενσωματωθεί σε κάθε λογής δίαιτα, από προγράμματα απώλειας βάρους μέχρι διατροφικά πλάνα αθλητών αντοχής. Τα smoothies, οι μπάρες δημητριακών, ακόμη και τα vegan γλυκά δύσκολα φτιάχνονται χωρίς αυτήν. Ωστόσο, όσο αυξάνεται το ενδιαφέρον της επιστήμης για το πώς αλληλεπιδρούν μεταξύ τους τα τρόφιμα, η μπανάνα αρχίζει να εξετάζεται με πιο προσεκτική ματιά. Μελέτη που φέρνει στο φως μια απροσδόκητη πλευρά της, έρχεται να ανατρέψει εν μέρει την εικόνα της ως «τέλειου» φρούτου — όχι επειδή είναι ανθυγιεινή, αλλά γιατί ίσως δεν συνεργάζεται τόσο καλά με άλλα τρόφιμα όσο νομίζαμε.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πάνω από 50 άτομα με οξεία γαστρεντερίτιδα και πυρετό – Ύποπτο μολυσμένο φαγητό σε εστιατόριο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εντοπίστηκε επικίνδυνο βακτήριο σε μαϊντανό – Αγώνας δρόμου για την ενημέρωση επαγγελματιών και καταναλωτών
Σύμφωνα με την μελέτη που δημοσιεύτηκε στο στο περιοδικό Food and Function, όταν ανακατεύεις μπανάνα σε smoothie που περιέχει πηγές φλαβανόλων (όπως κακάο, τσάι ή μούρα), μειώνεις δραστικά το τι απορροφά πραγματικά το σώμα σου. Ο λόγος είναι ένα ένζυμο της μπανάνας, η πολυφαινολοξειδάση (PPO), που «τρώει» τις ευεργετικές ενώσεις πριν προλάβουν να περάσουν στο αίμα. Στη μελέτη, υγιείς εθελοντές κατανάλωσαν τρεις εκδοχές: κάψουλα φλαβανόλων (έλεγχος), smoothie με μπανάνα (υψηλή PPO) και smoothie με μούρα (χαμηλή PPO). Το smoothie με μπανάνα έφερε κορυφές μεταβολιτών φλαβανόλων στο αίμα 84% χαμηλότερες από την κάψουλα, ενώ το smoothie με μούρα ήταν ουσιαστικά ισοδύναμο με την κάψουλα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Ultra Virgin»: Αυτά είναι τα χαρακτηριστικά της νέας κατηγορίας ελαιολάδου που είναι ανώτερο και από το έξτρα παρθένο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Συναγερμός στην εστίαση: Ανακαλούνται πάνω από 10 μοντέλα επαγγελματικής φριτέζας λόγω κινδύνου πυρκαγιάς
Στο μπανάνα–smoothie η (−)-επικατεχίνη άρχισε να καταρρέει σχεδόν αμέσως μετά την παρασκευή, με χρόνο ημιζωής περίπου 10 λεπτά σε θερμοκρασία δωματίου. Όσο περισσότερο περίμεναν πριν πιουν, τόσο χαμηλότερα ήταν τα επίπεδα στο αίμα. Αυτό εξηγεί γιατί ένα «υγιεινό» ρόφημα μπορεί να χάνει δύναμη μόνο και μόνο επειδή έμεινε πάνω στον πάγκο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η απλή καθημερινή συνήθεια που μειώνει τον καρδιακό κίνδυνο κατά 65%! Ευρήματα 8ετούς μελέτης σε 33.560 ενήλικες
Οι ερευνητές δοκίμασαν και ένα πιο «έξυπνο» κόλπο: έδωσαν χωριστά ποτό με φλαβανόλες και ποτό μπανάνας, με εναλλάξ γουλιές ώστε να μην έρθουν σε επαφή πριν την κατάποση. Παρ’ όλα αυτά, η συνολική έκθεση (AUC) μειώθηκε περίπου 37% σε σχέση με το να πίνεις μόνο το ποτό με φλαβανόλες. Συμπέρασμα: ακόμη και χωρίς άμεση ανάμιξη, η μπανάνα εξακολουθεί να μειώνει το όφελος. Γιατί συμβαίνει αυτό; Η PPO της μπανάνας παραμένει ενεργή και στο στομάχι, σε όξινο περιβάλλον τύπου πέψης. Στις προσομοιώσεις πέψης, το ένζυμο διατήρησε περίπου τα δύο τρίτα της δραστικότητάς του και μείωσε σημαντικά την (−)-επικατεχίνη. Δηλαδή, το «φθείρω» δεν γίνεται μόνο στην κανάτα του μπλέντερ αλλά και μετά την κατάποση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το ελληνικό φρούτο με τα περισσότερα φυτοφάρμακα – Στη δημοσιότητα ο νέος αποκαλυπτικός έλεγχος του ΥΠΑΑΤ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επιστημονική μελέτη: Το “μυστικό” συστατικό που μεταμορφώνει το ρύζι σε πιο υγιεινό τρόφιμο
Δεν έχουν όλες οι πρώτες ύλες το ίδιο πρόβλημα. Η δραστικότητα PPO ποικίλλει πολύ: η μπανάνα βρέθηκε στην κορυφή, ενώ τα μούρα είχαν χαμηλή δραστικότητα. Αυτό εξηγεί γιατί ένα smoothie με μούρα «κρατάει» καλύτερα τις φλαβανόλες, ενώ το μπανάνα–smoothie τις χάνει. Αν στόχος σου είναι τα οφέλη των φλαβανόλων, τα μούρα είναι σαφώς πιο ασφαλής επιλογή βάσης. Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι μπανάνες εξακολουθούν να είναι ένα θρεπτικό φρούτο, αλλά αν σας αρέσουν τα smoothies μπανάνας, ίσως είναι καλύτερο να μην τις αναμειγνύετε με τροφές πλούσιες σε φλαβονόλες, όπως μούρα, σταφύλια ή κακάο. Η ίδια αρχή ισχύει και για άλλα τρόφιμα με υψηλή δραστικότητα PPO, συμπεριλαμβανομένων των χόρτων παντζαριού.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αποξηραμένα φρούτα στο μικροσκόπιο: Ποια βρέθηκαν πιο μολυσμένα σε εργαστηριακή ανάλυση εκατοντάδων δειγμάτων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ουίσκι: Γιατί δεν αρέσει τόσο στις γυναίκες όσο στους άνδρες;
Τι σημαίνουν όλα αυτά για την κουζίνα του σπιτιού; Αν θες να μεγιστοποιήσεις ό,τι «δουλεύει» υπέρ της καρδιάς και του εγκεφάλου σου από κακάο, τσάι ή φρούτα πλούσια σε φλαβανόλες, απόφυγε να τα μπλέκεις με μπανάνα και πιες το ρόφημα αμέσως μετά την παρασκευή. Η καθυστέρηση κοστίζει, ειδικά όταν υπάρχει ένζυμο που προλαβαίνει να οξειδώσει τις ενώσεις-στόχο.
Η μπανάνα παραμένει θρεπτική, αλλά όταν ο στόχος είναι συγκεκριμένα οι φλαβανόλες, γίνεται κακός συμπαίκτης. Θες γεύση και απορρόφηση μαζί; Προτίμησε μούρα ως βάση, κράτα το κακάο ή το τσάι μακριά από υψηλή PPO και κατανάλωσε άμεσα. Η μελέτη έχει και περιορισμούς: μικρά δείγματα, μόνο άνδρες εθελοντές και ελεγχόμενα πρωτόκολλα με τυποποιημένα εκχυλίσματα. Όμως το μήνυμα είναι καθαρό γιατί επαναλαμβάνεται σε πολλά σκέλη: η παρουσία και ο χρόνος επαφής με υψηλή PPO μειώνει μετρήσιμα τη βιοδιαθεσιμότητα. Μέχρι να υπάρξουν νέα δεδομένα σε ευρύτερους πληθυσμούς, ο ασφαλής πρακτικός κανόνας παραμένει ο ίδιος.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δεντρολίβανο: Αλήθεια το λάδι του μακραίνει τα μαλλιά;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ξύλινο δάπεδο: Πώς θα εξαφανίσετε τις γρατζουνιές και θα επαναφέρετε τη λάμψη του
Καθώς αυξάνεται το ενδιαφέρον για τα οφέλη για την υγεία από τις διαιτητικές φλαβαν-3-όλες και τις πολυφαινόλες, η παρούσα μελέτη υπογραμμίζει ότι πρέπει να δοθεί προσοχή όχι μόνο στους τύπους φρούτων και λαχανικών και στα φυτικά προϊόντα που προτείνονται για την αύξηση της πρόσληψης, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο παρασκευάζονται, αποθηκεύονται και καταναλώνονται ως μέρος ενός κανονικού γεύματος, προκειμένου να μεγιστοποιηθεί η δυνατότητά τους να υποστηρίζουν την υγεία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | “Ψεύτικη Βανίλια”: Τι κρύβεται πίσω από τη συνθετική βανιλίνη που βάζουμε στα γλυκά μας
