Νέα έρευνα δείχνει ότι η ουσία αυτή μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητα όχι μόνο της γυναίκας που εκτίθεται αλλά και των επόμενων γενεών, μέσα από αλλαγές στο DNA που δεν τροποποιούν την αλληλουχία του
Ένα πρόσφατο άρθρο που δημοσιεύθηκε στο Nature Communications έδειξε ότι η προγεννητική έκθεση στο προπυλοπαραμπέν, έναν συντηρητικό ευρέως χρησιμοποιούμενο σε καλλυντικά, τρόφιμα και φάρμακα, μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητα των θηλυκών όχι μόνο στο άτομο που εκτίθεται σε αυτήν αλλά και στις επόμενες γενιές που προέρχονται από αυτό, μέσω επιγενετικών αλλαγών που μεταβιβάζονται χωρίς τροποποιήσεις στο DNA.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Συναγερμός στην εστίαση: Ανακαλούνται πάνω από 10 μοντέλα επαγγελματικής φριτέζας λόγω κινδύνου πυρκαγιάς
Ο προπυλοπαραμπέν είναι συντηρητικό της οικογένειας των parabens και χρησιμοποιείται για την πρόληψη της ανάπτυξης βακτηρίων και μυκήτων σε πολλά προϊόντα καθημερινής χρήσης. Βρίσκεται σε καλλυντικά όπως σαμπουάν, μαλακτικά, μάσκαρα, λοσιόν, αντηλιακά, βάλσαμα χειλιών και καθαριστικά προϊόντα, αλλά και σε συσκευασμένα τρόφιμα και φάρμακα. Προηγούμενες μελέτες είχαν ήδη επισημάνει ότι λειτουργεί ως ενδοκρινικός διαταράκτης, δηλαδή μπορεί να αλλοιώσει την ορμονική ισορροπία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εντοπίστηκαν τα τρόφιμα με το ποντικοφάρμακο που προκάλεσαν αιμορραγία σε 5 άτομα, ανάμεσά τους κι ένα παιδί [φωτο]
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέος συναγερμός για οικιακό σκεύος – παγίδα για την υγεία και την ασφάλεια: Είναι τίγκα στον μόλυβδο και προκαλεί εγκαύματα
Η συγκεκριμένη έρευνα εξέτασε τις επιπτώσεις του προπυλοπαραμπενίου σε θηλυκά ποντίκια που εκτέθηκαν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι απόγονοι των εκτεθειμένων θηλυκών, δηλαδή οι κόρες, εγγόνες και δισέγγονες, παρουσίαζαν μειωμένο αριθμό ωοθυλακίων, αυξημένο θάνατο των κυττάρων που υποστηρίζουν την ωρίμανση των ωαρίων, χαμηλότερη ποιότητα ωαρίων και μειωμένα επίπεδα ορμόνης anti-Müllerian (AMH), που αποτελεί δείκτη της ωοθηκικής εφεδρείας.
Αυτές οι επιδράσεις συνδέθηκαν με μια επιγενετική τροποποίηση του γονιδίου Rhobtb1, το οποίο ρυθμίζει τον θάνατο των κυττάρων των ωοθηκών. Η ίδια τροποποίηση βρέθηκε και στο αίμα γυναικών με μειωμένη ωοθηκική εφεδρεία ή πρωτοπαθή ωοθηκική ανεπάρκεια, υποδεικνύοντας πιθανή κληρονομική σχέση και νέους βιοδείκτες κινδύνου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σοβαρός κίνδυνος τραυματισμού και πνιγμού από δημοφιλές τρόφιμο πρωινού – Αποσύρεται από όλες τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αποσύρεται τζατζίκι ιδιωτικής ετικέτας μεγάλης αλυσίδας, λόγω απροσδόκητου συστατικού που μπορεί να προκαλέσει προβλήματα υγείας
Παρόλο που η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε ποντίκια, τα ευρήματα εγείρουν ανησυχίες και για την ανθρώπινη υγεία. Η προγεννητική έκθεση σε χημικές ουσίες όπως το προπυλοπαραμπένιο μπορεί να έχει μακροχρόνιες επιπτώσεις στη γονιμότητα των επόμενων γενεών. Η επιγενετική αλλαγή που παρατηρήθηκε υποδηλώνει ότι περιβαλλοντικοί παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν την έκφραση των γονιδίων χωρίς να αλλάζουν την αλληλουχία του DNA, έναν μηχανισμό γνωστό ως επιγενετική κληρονομικότητα.
Για να μειωθεί η έκθεση στο προπυλοπαραμπένιο, συνιστάται η επιλογή καλλυντικών και καθαριστικών προϊόντων που αναγράφουν “χωρίς parabens” ή διαθέτουν βιολογική πιστοποίηση, η περιορισμένη κατανάλωση συσκευασμένων τροφίμων και η αποφυγή προϊόντων με βάση το νερό που περιέχουν την ουσία, όπως σαμπουάν, αφρόλουτρα, αντηλιακά, βάλσαμα χειλιών και λοσιόν.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κονσέρβες τόνου: Σκάνδαλο με τη «βιώσιμη» πιστοποίηση MSC, καταγγέλει Διεθνής Οργάνωση Καταναλωτών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Καμπανάκι» από διατροφολόγους για το νέο υπερμπέργκερ της McDonald’s που έχει πάνω από 1000 θερμίδες
Πού έχει βρεθεί η επικίνδυνη ουσία
Έρευνες των τελευταίων χρόνων έχουν εντοπίσει τον προπυλοπαραμπένιο σε πολλά καθημερινά προϊόντα, τόσο για παιδιά όσο και για ενήλικες. Σε αναλύσεις των συστατικών οκτώ προϊόντων για παιδιά, δημοσιευμένες τον Δεκέμβριο του 2024, προπυλοπαραμπέν εντοπίστηκε σε παλέτες σκιών και κραγιόν για κορίτσια, όπως στα σετ Barbie “Set Fashion Bag” και Sbelletti “Pure Love Globo”. Η παρουσία του σε αυτά τα προϊόντα οδήγησε σε αρνητική αξιολόγηση βάσει της αρχής της προφύλαξης.
Έλεγχοι που πραγματοποιήθηκαν τον Μάρτιο του 2024 από τη γερμανική έκδοση Öko-Test σε 16 μαύρες μάσκαρα έδειξαν ότι ο προπυλοπαραμπένιο βρέθηκε στο προϊόν “L’Oréal Voluminous Extra Volume Black”. Παράλληλα, το περιοδικό Salvagente είχε εντοπίσει τον συντηρητικό σε διάφορες άλλες μάσκαρα, όπως στο “Ciglia Effetto Finte Waterproof” της Max Factor και στο “Ciglia Sensazionali Waterproof” της Maybelline, σε τεστ που δημοσιεύθηκαν τον Οκτώβριο του 2016.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τζατζίκι: Το μυστικό βήμα που το κάνει πιο νόστιμο και με βελούδινη υφή
Σε έναν άλλο έλεγχο της Öko-Test για στοματικά διαλύματα, η ουσία βρέθηκε στα προϊόντα Parodontax και Sensodyne. Μετά τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων, η εταιρεία Haleon διευκρίνισε ότι το μεθυλοπαραμπένιο και το προπυλοπαραμπένιο θεωρούνται ασφαλή για χρήση σε καλλυντικά από την Επιτροπή Επιστημονικής Ασφάλειας Καταναλωτών (SCCS) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αντίστοιχα από το 2023 και το 2021.
Η Öko-Test βρήκε επίσης προπυλοπαραμπένιο στο σαμπουάν Plantur 39 του παραγωγού Dr Kurt Wolff. Επιπλέον, σε τεστ που έκανε το Salvagente σε επτά after-sun κρέμες, τον Ιούλιο του 2020, ο συντηρητικός εντοπίστηκε στο gel Doposole Illuminante Seysol.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αυγά: Ο τρόπος μαγειρέματος που τα κάνει πιο υγιεινά και ενισχύει τη διατροφική τους αξία
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ρόδια: Πώς θα διαλέξετε τα πιο ώριμα και ζουμερά φρούτα του πάγκου
Τέλος, σε αναλύσεις της Öko-Test σε σιρόπια για βήχα, δημοσιευμένες στο Salvagente τον Ιανουάριο του 2018, ο προπυλοπαραμπένιο βρέθηκε στο Sedotussin της Thomae και στο Phytohustil της Bayer Vital, προϊόντα που προορίζονται για παιδιά.
Αυτά τα δεδομένα δείχνουν ότι ο προπυλοπαραμπένιο συνεχίζει να βρίσκεται σε ποικίλα προϊόντα καθημερινής χρήσης, παρά τις ανησυχίες για τις επιπτώσεις του στη γονιμότητα και την υγεία των μελλοντικών γενεών.
Με πληροφορίες από το Ilsalvagente
