Η καραγενάνη (Ε407) είναι πρόσθετο τροφίμων που παράγεται από κόκκινα φύκια και χρησιμοποιείται ως πηκτικό και σταθεροποιητής. Συναντάται σε ορισμένα φυτικά ροφήματα, σοκολατούχα γάλατα, αλλαντικά, προϊόντα κρέατος, κρέμες γάλακτος, έτοιμες σαντιγί, ζελέ, επιδόρπια και παγωτά. Η ευρεία χρήση της οφείλεται στην ικανότητά της να βελτιώνει την υφή, να συγκρατεί νερό, να σχηματίζει γέλες και να περιορίζει τον διαχωρισμό των συστατικών. Στις ετικέτες αναγράφεται ως «καραγενάνη» ή «Ε407».
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Τροφικές δηλητηριάσεις από τόνο σε δύο εστιατόρια του Ρεθύμνου – Τον αγόρασαν από την ίδια αποθήκη στα Χανιά
Νέα επιστημονική ανασκόπηση, που δημοσιεύθηκε σήμερα στο περιοδικό Foods, εξετάζει τη σχέση της καραγενάνης με τη φλεγμονή και τη θρόμβωση. Οι ερευνητές ανέλυσαν δημοσιευμένες μελέτες, διαχωρίζοντας τα αποτελέσματα ανάλογα με τη μορφή της ουσίας, τη δόση και τον τρόπο χορήγησης. Η εργασία εξετάζει κατά πόσο τα πειραματικά ευρήματα σχετίζονται με τη συνηθισμένη ανθρώπινη διατροφή.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Έλεγχοι ασφάλειας τροφίμων σε εστιατόρια: Τι μαθαίνουν οι Ευρωπαίοι καταναλωτές και τι κρύβουν από τους Έλληνες
Η ασφάλεια του Ε407 έχει αποτελέσει αντικείμενο επιστημονικής αντιπαράθεσης, ενώ προηγούμενη κλινική μελέτη σε 20 υγιείς άνδρες κατέγραψε αυξημένη διαπερατότητα του λεπτού εντέρου μετά από δύο εβδομάδες χορήγησης καραγενάνης. Η ποσότητα ήταν περίπου διπλάσια έως τριπλάσια της μέσης ημερήσιας πρόσληψης στις ΗΠΑ.
Η EFSA είχε ζητήσει πρόσθετα τεχνικά και τοξικολογικά δεδομένα για το Ε407 και τον Ιανουάριο του 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε κανονισμό που καθορίζει μέγιστο επίπεδο 300 mg/kg για το Ε407 σε ροφήματα γάλακτος και παρόμοια προϊόντα για μικρά παιδιά. Οι διατάξεις εφαρμόζονται από τις 18 Αυγούστου 2026 και αφορούν συγκεκριμένες κατηγορίες τροφίμων.
Η νέα ανασκόπηση περιλαμβάνει πειράματα στα οποία η ενδοφλέβια χορήγηση καραγενάνης σε ζώα ενεργοποίησε την πήξη και προκάλεσε θρομβώσεις. Η ενδοπεριτοναϊκή χορήγηση συνδέθηκε με παραγωγή φλεγμονωδών ουσιών και αγγειακές επιδράσεις. Οι ερευνητές περιγράφουν μηχανισμούς που περιλαμβάνουν τον υποδοχέα TLR4 και τα μόρια TNF-α και IL-1β. Τα συγκεκριμένα αποτελέσματα προέρχονται από πειραματικές συνθήκες διαφορετικές από την κατανάλωση τροφίμων.
Οι συγγραφείς διαχωρίζουν την καραγενάνη τροφίμων από την αποικοδομημένη καραγενάνη και την πολυγενάνη, καθώς έχουν διαφορετικές χημικές και τοξικολογικές ιδιότητες. Περιγράφουν επίσης πειράματα στα οποία εντερικοί μικροοργανισμοί διέσπασαν καραγενάνη σε μικρότερα μόρια, με φλεγμονώδεις επιδράσεις σε συγκεκριμένα μοντέλα. Σύμφωνα με την ανασκόπηση, τα διαθέσιμα στοιχεία δεν δείχνουν σταθερό, σημαντικό κίνδυνο φλεγμονής ή θρόμβωσης από τη συνήθη κατανάλωση καραγενάνης τροφίμων.
Η ανασκόπηση καταγράφει περιορισμένα ανθρώπινα δεδομένα και τα ευρήματα για θρομβώσεις από πειραματικές ενέσεις δεν τεκμηριώνουν αντίστοιχο αποτέλεσμα από την κατανάλωση προϊόντων που περιέχουν Ε407. Ωστόσο, σύμφωνα με τους συγγραφείς, «δεν μπορούν να αποκλειστούν όλες οι πιθανές επιδράσεις, καθώς ο βαθμός αποικοδόμησης της καραγενάνης από το εντερικό μικροβίωμα, η έκθεση σε θραύσματά της και η ευαισθησία συγκεκριμένων πληθυσμιακών ομάδων δεν έχουν διερευνηθεί πλήρως».
Πηγή: Ma X., Wu D., Huang R. (2026). Mechanisms of Carrageenan-Induced Immune Inflammation and Thrombosis: A Narrative Review. Foods, 15(20), 3727.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Νέοι κανόνες κατάψυξης κρέατος στην ΕΕ: Διχάζει τις ευρωπαϊκές οργανώσεις η πρόταση της Κομισιόν
- Στόχοι χάκερ οικιακός φούρνος, καφετιέρα και air fryer – Πραγματικές περιπτώσεις, κίνδυνοι και μέτρα προστασίας
- Παγωτά: Σε ποια ευρωπαϊκή χώρα εντοπίστηκαν εντεροβακτηρίδια πάνω από τα όρια στο 53,5% των δειγμάτων – Η πρακτική με το παγωτό που περισσεύει
- MOAH στα τρόφιμα: Από μέρα σε μέρα αναμένονται τα νέα ευρωπαϊκά όρια – Ποιες ελληνικές βιομηχανίες επηρεάζονται
