Η ετήσια έκθεση του ACN καταγράφει αύξηση των περιστατικών, ανακλήσεις προϊόντων σε περισσότερες από 60 χώρες και ελέγχους για φυτοφάρμακα, παθογόνους μικροοργανισμούς και μη εγκεκριμένες ουσίες σε τρόφιμα και συμπληρώματα
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταγράφει αύξηση των περιστατικών που σχετίζονται με την ασφάλεια των τροφίμων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς το 2025 ανταλλάχθηκαν περισσότερες από 10.000 κοινοποιήσεις μέσω του ευρωπαϊκού Δικτύου Ειδοποίησης και Συνεργασίας (Alert and Cooperation Network – ACN). Τα στοιχεία περιλαμβάνονται στην ετήσια έκθεση «2025 Annual Report – Alert & Cooperation Network», η οποία δημοσιεύθηκε το 2026 από τη Γενική Διεύθυνση Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων (DG SANTE) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Από τις σημαντικότερες υποθέσεις του 2025 ήταν η ανίχνευση της τοξίνης cereulide σε βρεφικά γάλατα. Η διερεύνηση έδειξε ότι η πιθανότερη πηγή ήταν αραχιδονικό έλαιο που εισαγόταν από την Κίνα και χρησιμοποιούνταν από περισσότερους από έναν παραγωγούς βρεφικών τροφών. Η υπόθεση οδήγησε σε ανακλήσεις προϊόντων σε περισσότερες από 60 χώρες, ενεργοποίηση των μηχανισμών διαχείρισης κρίσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και επιβολή έκτακτων ελέγχων στις εισαγωγές του συγκεκριμένου συστατικού. Σύμφωνα με την έκθεση, δεν επιβεβαιώθηκαν σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία, καθώς η έκθεση των καταναλωτών στην τοξίνη ήταν πολύ χαμηλή.
Η έκθεση αναφέρεται επίσης σε πολυεθνική επιδημία σαλμονέλωσης από το στέλεχος Salmonella Strathcona ST2559, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη από το 2023 και συνδέεται με μικρές ντομάτες (cherry και plum) που παράγονται στη Σικελία. Μέχρι το 2025 είχαν καταγραφεί περισσότερα από 400 κρούσματα, κυρίως στην Ιταλία, τη Γερμανία και την Αυστρία, αλλά και στο Ηνωμένο Βασίλειο, τον Καναδά και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι επιδημιολογικές έρευνες εντόπισαν το ίδιο βακτήριο σε δείγμα νερού άρδευσης από μονάδα παραγωγής ντομάτας στη Σικελία, στοιχείο που ενίσχυσε τη σύνδεση της επιδημίας με τη συγκεκριμένη περιοχή παραγωγής. Σύμφωνα με την έκθεση, το συγκεκριμένο στέλεχος εμφανίζει μεγάλη επιμονή στο περιβάλλον, ενώ σχετίζεται και με περιστατικά που είχαν καταγραφεί ήδη από το 2011.
Σύμφωνα με την έκθεση, το 2025 καταγράφηκαν συνολικά 10.490 κοινοποιήσεις, αριθμός αυξημένος κατά 11% σε σύγκριση με το 2024. Το δίκτυο ACN συντονίζει την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών-μελών για κινδύνους που αφορούν τρόφιμα, ζωοτροφές, υλικά που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα, υγεία φυτών, ευζωία ζώων και υποθέσεις απάτης στην αγροδιατροφική αλυσίδα. Οι χώρες που υπέβαλαν τις περισσότερες αναφορές ήταν η Γερμανία, η Ολλανδία και το Βέλγιο.
Η μεγαλύτερη κατηγορία κοινοποιήσεων αφορούσε τα φρούτα και τα λαχανικά, τα οποία αντιστοιχούν στο 18% του συνόλου. Τα συχνότερα προβλήματα ήταν τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων, οι μυκοτοξίνες, παθογόνοι μικροοργανισμοί, βαρέα μέταλλα και ελλείψεις στην επισήμανση. Η Τουρκία ήταν η χώρα προέλευσης που εμφανίστηκε συχνότερα στις σχετικές αναφορές, κυρίως για πιπεριές, σύκα και εσπεριδοειδή, ενώ ακολουθούν η Αίγυπτος, η Ινδία και η Κίνα.
Στους ξηρούς καρπούς και τους σπόρους κυριάρχησαν οι αφλατοξίνες, ενώ σημαντικό ποσοστό των κοινοποιήσεων αφορούσε παρουσία Salmonella και ελλιπή πιστοποιητικά υγείας. Στα προϊόντα αυτά οι περισσότερες αναφορές σχετίζονταν με αράπικα φιστίκια, σουσάμι και φιστίκια Αιγίνης, με προέλευση κυρίως από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα συμπληρώματα διατροφής. Το 71% των σχετικών κοινοποιήσεων χαρακτηρίστηκε ως πιθανή απάτη, ενώ περίπου οι μισές αφορούσαν προϊόντα που διατίθεντο μέσω διαδικτυακών πλατφορμών. Οι έλεγχοι εντόπισαν μη εγκεκριμένες ουσίες, παραπλανητικούς ισχυρισμούς για οφέλη στην υγεία, καθώς και φαρμακευτικές ουσίες όπως sildenafil και sibutramine σε προϊόντα που πωλούνταν ως συμπληρώματα διατροφής.
Στα προϊόντα κρέατος οι περισσότερες αναφορές σχετίζονταν με Salmonella, Listeria monocytogenes και προβλήματα υγιεινής κατά την παραγωγή και τη μεταφορά, ενώ καταγράφηκαν επίσης περιπτώσεις λανθασμένης επισήμανσης, αντικατάστασης ειδών κρέατος και παρουσίας ξένων σωμάτων, όπως μεταλλικά και πλαστικά θραύσματα. Στα αλιευτικά προϊόντα οι σημαντικότεροι κίνδυνοι ήταν η Listeria monocytogenes, η παρουσία υδραργύρου και καδμίου, η ισταμίνη, τα προβλήματα ιχνηλασιμότητας και τα παράσιτα. Η έκθεση αναφέρει επίσης περιστατικό δηλητηρίασης από ciguatera στη Γερμανία μετά από κατανάλωση ψαριού που είχε εισαχθεί από την Ινδία και είχε διανεμηθεί σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες.
Η έκθεση περιλαμβάνει ακόμη την υπόθεση ανίχνευσης παρακεταμόλης σε αγγουράκια σε ξίδι που είχαν εισαχθεί από την Ινδία. Οι αρμόδιες αρχές απέσυραν άμεσα το φορτίο από την αγορά, ενώ εξετάστηκαν διάφορες πιθανές πηγές της επιμόλυνσης, όπως μολυσμένο οξικό οξύ, νερό άρδευσης και περιβαλλοντική ρύπανση.
