Η υπόθεση εξελίσσεται πλέον σε μείζον ζήτημα δημόσιας εμπιστοσύνης, με τις αρμόδιες αρχές να βρίσκονται αντιμέτωπες με σοβαρά ερωτήματα για τους ελέγχους στην εφοδιαστική αλυσίδα τροφίμων και τις διαδικασίες προμηθειών του δημόσιου τομέα.
Ένα από τα σοβαρότερα διατροφικά σκάνδαλα των τελευταίων ετών συγκλονίζει την Τουρκία, προκαλώντας έντονες πολιτικές, κοινωνικές και ηθικές αντιδράσεις. Η υπόθεση αφορά τη διάθεση κρέατος από πρώην αγωνιστικό άλογο σε δημοτικό συσσίτιο της Μερσίνας, όπου καθημερινά σιτίζονται πολίτες που έχουν ανάγκη. Η αποκάλυψη απέκτησε ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις όταν έγινε γνωστό ότι η εταιρεία που προμήθευε το κρέας στον δήμο συνδέεται με επιχειρηματία ο οποίος, σύμφωνα με δημοσιεύματα του τοπικού τουρκικού Τύπου, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της θρησκευτικής κοινότητας των Σουλεϊμαντζήδων (Süleymancılar) στην περιοχή της Μερσίνας.
Η υπόθεση εξελίσσεται πλέον σε μείζον ζήτημα δημόσιας εμπιστοσύνης, με τις αρμόδιες αρχές να βρίσκονται αντιμέτωπες με σοβαρά ερωτήματα για τους ελέγχους στην εφοδιαστική αλυσίδα τροφίμων και τις διαδικασίες προμηθειών του δημόσιου τομέα.
Η ανακάλυψη έγινε από ένα μικροτσίπ μέσα στο φαγητό
Η υπόθεση ξεκίνησε όταν πολίτης που γευμάτιζε στο δημοτικό συσσίτιο του Μητροπολιτικού Δήμου Μερσίνας εντόπισε μέσα στο μαγειρεμένο κρέας ένα ξένο μεταλλικό αντικείμενο. Μετά την καταγγελία του, οι τουρκικές αρχές ξεκίνησαν επίσημη έρευνα. Το αντικείμενο παραδόθηκε στο Υπουργείο Γεωργίας και Δασών της Τουρκίας, το οποίο διαπίστωσε ότι επρόκειτο για ηλεκτρονικό μικροτσίπ ταυτοποίησης ζώου. Η ανάλυση αποκάλυψε κάτι εντελώς απρόσμενο: το μικροτσίπ ανήκε στον Smart Latch, έναν τετράχρονο καθαρόαιμο αγγλικό ίππο που είχε αγωνιστεί στο ιπποδρόμιο των Αδάνων και είχε σημειώσει ιδιαίτερα επιτυχημένη αγωνιστική πορεία.
Με άλλα λόγια, το κρέας που είχε διανεμηθεί στους πολίτες προερχόταν από πρώην αγωνιστικό άλογο και όχι από βοοειδές, όπως προέβλεπαν οι προδιαγραφές της προμήθειας.
Μετά τις αποκαλύψεις, ο Δήμος Μερσίνας εξέδωσε ανακοίνωση επιχειρώντας να αποστασιοποιηθεί από την ευθύνη. Σύμφωνα με τη δημοτική αρχή, οι προμήθειες πραγματοποιούνται μέσω ανοικτών δημόσιων διαγωνισμών και το κρέας παραδίδεται ήδη τεμαχισμένο, γεγονός που, όπως υποστηρίζει, δεν επιτρέπει τον οπτικό έλεγχο της προέλευσής του. Παράλληλα, ο δήμος επισήμανε ότι η συγκεκριμένη εταιρεία προμηθεύει εδώ και χρόνια όχι μόνο τον ίδιο αλλά και πολλούς ακόμη δημόσιους οργανισμούς και ιδιωτικές επιχειρήσεις, υπονοώντας ότι η υπόθεση δεν περιορίζεται αποκλειστικά στη συγκεκριμένη σύμβαση.
Ποια είναι η εταιρεία που προμήθευε το κρέας
Σύμφωνα με στοιχεία της Ηλεκτρονικής Πλατφόρμας Δημοσίων Συμβάσεων της Τουρκίας (EKAP), τα τελευταία χρόνια τους διαγωνισμούς προμήθειας κρέατος του Δήμου Μερσίνας κερδίζει η εταιρεία Toros Gıda Sanayi Limited Şirketi. Επιπλέον, σύμφωνα με τα επίσημα μητρώα του τουρκικού Υπουργείου Εμπορίου, διαχειριστής της εταιρείας από το 1999 είναι ο Halim Eren. Η ταυτότητα του επιχειρηματία προκάλεσε νέο κύμα συζητήσεων στην Τουρκία.
Ο Halim Eren θεωρείται μία από τις πλέον επιδραστικές προσωπικότητες της θρησκευτικής κοινότητας των Σουλεϊμαντζήδων στη Μερσίνα. Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι διαθέτει επίσης τρία καταστήματα λιανικής με την επωνυμία Toros Market στην πόλη. Παράλληλα, εμφανίζεται ως πρόεδρος του συλλόγου Mersin Talebe Yurdu Yaptırma Derneği, ο οποίος δραστηριοποιείται στην κατασκευή και λειτουργία φοιτητικών εστιών. Στον συγκεκριμένο σύλλογο αποδίδεται επίσης η λειτουργία της ιδιωτικής ανδρικής μαθητικής εστίας Özel Akbelen Ortaöğretim Erkek Öğrenci Yurdu, στην περιοχή Akbelen της επαρχίας Toroslar.
Οι Σουλεϊμαντζήδες (Süleymancılar) είναι ένα από τα παλαιότερα και πιο οργανωμένα ισλαμικά θρησκευτικά δίκτυα της Τουρκίας. Δεν αποτελούν επίσημη θρησκευτική οργάνωση ή πολιτικό κόμμα, αλλά ένα θρησκευτικό κίνημα (cemaat), το οποίο δρα κυρίως μέσω εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, φοιτητικών εστιών, συλλόγων και φιλανθρωπικών οργανώσεων. Το κίνημα ιδρύθηκε γύρω από τον ισλαμικό λόγιο Σουλεϊμάν Χιλμί Τουναχάν (Süleyman Hilmi Tunahan, 1888–1959), από τον οποίο πήρε και την ονομασία του. Στόχος του ήταν η διατήρηση της ισλαμικής θρησκευτικής εκπαίδευσης κατά την περίοδο των αυστηρών κοσμικών μεταρρυθμίσεων του κράτους του Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ.
Μέχρι στιγμής δεν έχει δημοσιοποιηθεί οποιαδήποτε επίσημη δήλωση του Halim Eren σχετικά με τις συγκεκριμένες αναφορές ούτε έχει επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητες αρχές οποιαδήποτε οργανωτική σχέση της εταιρείας με τη θρησκευτική κοινότητα.
Η ιστορία του Smart Latch
Η αποκάλυψη προκάλεσε ακόμη μεγαλύτερη συγκίνηση όταν έγινε γνωστή η ιστορία του ίδιου του αλόγου. Ο ιδιοκτήτης του Smart Latch, Suat Topçu, δήλωσε ότι ο καθαρόαιμος ίππος είχε σημειώσει τρεις νίκες κατά τη σύντομη αγωνιστική του καριέρα. Σύμφωνα με τον ίδιο, το άλογο υπέστη ένα μικρό κάταγμα στο πόδι, γεγονός που του προκαλούσε έντονο πόνο κάθε φορά που επιτάχυνε κατά τη διάρκεια των αγώνων. Για λόγους ευζωίας αποφασίστηκε να αποσυρθεί οριστικά από τις ιπποδρομίες.
Ο Topçu ανέφερε ακόμη ότι παρέδωσε τον Smart Latch χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα σε πρώην τζόκεϊ, με σκοπό να δοθεί σε ιππικούς ομίλους και να συνεχίσει τη ζωή του εκτός αγωνιστικών χώρων. Όπως δήλωσε, πληροφορήθηκε εκ των υστέρων ότι το ζώο είχε τελικά σφαγιαστεί και ότι το κρέας του κατέληξε, σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, να διανεμηθεί ως βοδινό σε δημοτικό συσσίτιο, γεγονός που –όπως είπε– του προκάλεσε βαθιά θλίψη.
Έρευνα με πολιτικές προεκτάσεις
Η υπόθεση έχει ήδη προκαλέσει έντονη πολιτική αντιπαράθεση στην Τουρκία, καθώς εγείρονται σοβαρά ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των κρατικών ελέγχων, τη διαφάνεια στις δημόσιες συμβάσεις τροφίμων και τη δυνατότητα εισόδου ακατάλληλων ή παραποιημένων προϊόντων στην αλυσίδα διανομής. Παράλληλα, η αναφορά στο όνομα του διαχειριστή της προμηθεύτριας εταιρείας και οι πληροφορίες περί της σχέσης του με τους Σουλεϊμαντζήδες έχουν προσδώσει στην υπόθεση και πολιτικοκοινωνικές διαστάσεις, χωρίς όμως μέχρι στιγμής να έχουν παρουσιαστεί επίσημα στοιχεία που να συνδέουν τη θρησκευτική αυτή ιδιότητα με την ίδια την υπόθεση της διακίνησης του κρέατος.
Οι έρευνες των τουρκικών αρχών βρίσκονται σε εξέλιξη, ενώ το σκάνδαλο συνεχίζει να προκαλεί έντονες αντιδράσεις στην τουρκική κοινή γνώμη, καθώς αφορά μια υπόθεση που συνδυάζει ζητήματα ασφάλειας τροφίμων, δημόσιας διοίκησης, κοινωνικής πρόνοιας και εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους θεσμούς.
Τι ισχύει για την κατανάλωση κρέατος αλόγου σε Ελλάδα και ΕΕ
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η κατανάλωση κρέατος αλόγου είναι νόμιμη. Μάλιστα, σε χώρες όπως το Βέλγιο, η Γαλλία, η Ολλανδία και –παραδοσιακά– η Ιταλία καταναλώνεται κανονικά, αν και σε πολλές περιοχές η κατανάλωσή του έχει μειωθεί τα τελευταία χρόνια. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία επιτρέπει τη διάθεσή του, αλλά υπό αυστηρές προϋποθέσεις ιχνηλασιμότητας, επισήμανσης και κτηνιατρικών ελέγχων. Επίσης, δεν μπορεί να σφαγεί για ανθρώπινη κατανάλωση οποιοδήποτε άλογο· μόνο όσα έχουν χαρακτηριστεί ως ζώα παραγωγής τροφίμων και δεν έχουν λάβει ορισμένα φάρμακα επιτρέπεται να εισέλθουν στην τροφική αλυσίδα.
Στην Ελλάδα, όμως, η κατάσταση είναι διαφορετική. Από το 2020, με τον νόμο 4830/2021, τα ιπποειδή (άλογα, γαϊδούρια και μουλάρια) προστατεύονται και απαγορεύεται η εκτροφή, η χρήση και η εξαγωγή τους για την παραγωγή κρέατος, δέρματος ή άλλων προϊόντων. Αυτό σημαίνει ότι δεν επιτρέπεται η σφαγή αλόγων στην Ελλάδα με σκοπό την παραγωγή κρέατος για κατανάλωση. Ωστόσο, η ελληνική νομοθεσία δεν αναιρεί την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας προϊόντων στην ενιαία αγορά της ΕΕ, επομένως το ζήτημα της εμπορίας εισαγόμενου κρέατος αλόγου είναι διαφορετικό από την εγχώρια παραγωγή και διέπεται και από το ευρωπαϊκό δίκαιο.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Παγάκια, ο κρυφός κίνδυνος του καλοκαιριού – Ένα στα δύο παρουσιάζει μικροβιακή επιμόλυνση
- Starbucks: Στα δικαστήρια γιατί χρέωνε έως και έξι φορές πάνω το φυτικό γάλα στους καφέδες
- Λοιμώξεις από vibrio στις παραλίες το καλοκαίρι: Τι ισχύει για Αιγαίο και Ιόνιο
