Παγάκια, ο κρυφός κίνδυνος του καλοκαιριού – Ένα στα δύο παρουσιάζει μικροβιακή επιμόλυνση

Έρευνες καταγράφουν μικροβιακή επιμόλυνση σε δείγματα από εστιατόρια και καφέ, υπενθυμίζοντας ότι η σωστή υγιεινή στην παραγωγή και αποθήκευσή του είναι καθοριστική για τη δημόσια υγεία.

Τις ημέρες του καύσωνα, ένα παγωμένο αναψυκτικό, ένας κρύος καφές ή μια λεμονάδα με άφθονα παγάκια αποτελούν την πιο δημοφιλή επιλογή για δροσιά. Ωστόσο, επιστημονικές μελέτες των τελευταίων ετών προειδοποιούν ότι τα παγάκια δεν είναι πάντα τόσο αθώα όσο φαίνονται. Εάν δεν παράγονται και δεν αποθηκεύονται υπό αυστηρές συνθήκες υγιεινής, μπορεί να αποτελέσουν φορείς βακτηρίων, ιών και άλλων μικροοργανισμών που προκαλούν σοβαρές γαστρεντερικές λοιμώξεις.

Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη που επικρατούν στο κοινό είναι η πεποίθηση ότι η κατάψυξη εξουδετερώνει τα μικρόβια. Στην πραγματικότητα, η επιστημονική βιβλιογραφία δείχνει ότι η χαμηλή θερμοκρασία δεν σκοτώνει τους περισσότερους παθογόνους μικροοργανισμούς, αλλά απλώς αναστέλλει προσωρινά τη δράση τους. Όταν ο πάγος αρχίσει να λιώνει, οι μικροοργανισμοί μπορούν να επανενεργοποιηθούν.

Μια συστηματική επιστημονική ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε το 2024 και ανέλυσε 14 μελέτες από την περίοδο 2013-2023 σχετικά με τον πάγο που προορίζεται για κατανάλωση, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η μικροβιακή επιμόλυνση είναι συχνό φαινόμενο. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο πάγος που παράγεται επιτόπου σε εστιατόρια, καφέ και άλλους χώρους μαζικής εστίασης εμφανίζει σημαντικά υψηλότερο μικροβιολογικό κίνδυνο σε σύγκριση με τον βιομηχανικά παραγόμενο και συσκευασμένο πάγο.

Ποιοι μικροοργανισμοί ανιχνεύθηκαν στον πάγο;

Στα δείγματα πάγου έχουν ανιχνευθεί παθογόνοι μικροοργανισμοί όπως το Escherichia coli (E. coli), που συνδέεται με διάρροια, κοιλιακό άλγος και εμέτους, κολοβακτηριοειδή που αποτελούν ένδειξη κοπρανώδους επιμόλυνσης, το Staphylococcus aureus που μπορεί να προκαλέσει τροφική δηλητηρίαση, είδη Pseudomonas τα οποία είναι ιδιαίτερα επικίνδυνα για άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, καθώς και Vibrio cholerae και Vibrio parahaemolyticus που σχετίζονται με σοβαρές εντερικές λοιμώξεις. Παράλληλα, έχουν εντοπιστεί ιοί όπως ο νοροϊός και ο ροταϊός, οι οποίοι ευθύνονται για επεισόδια έντονου εμέτου και γαστρεντερίτιδας, αλλά και μύκητες και ζυμομύκητες που υποβαθμίζουν την ποιότητα των τροφίμων και ενδέχεται να προκαλέσουν λοιμώξεις σε ευπαθείς ομάδες.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει έρευνα που πραγματοποιήθηκε στη νότια Ιταλία σε εστιατόρια και εγκαταστάσεις μαζικής εστίασης. Από την ανάλυση των δειγμάτων προέκυψε ότι μόλις το 54,5% των παγοκύβων πληρούσε τα προβλεπόμενα πρότυπα υγιεινής, ενώ σχεδόν ένα στα δύο δείγματα εμφάνιζε μικροβιακή ή μυκητιακή επιμόλυνση. Το εύρημα αυτό υπογραμμίζει ότι η ποιότητα του πάγου δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη.

Παράλληλα, ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας που δημοσιεύθηκε το 2025 ανέφερε ότι περίπου το ένα τέταρτο των δειγμάτων πάγου από εστιατόρια βρέθηκε θετικό σε βακτηριακή επιμόλυνση. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι οι παγομηχανές που λειτουργούν μέσα σε χώρους εστίασης παρουσιάζουν μεγαλύτερο κίνδυνο ανάπτυξης μικροβίων σε σχέση με τις εγκαταστάσεις βιομηχανικής παραγωγής πάγου, κυρίως λόγω ανεπαρκούς καθαρισμού και κακής συντήρησης.

Ανησυχία προκαλεί και έκθεση που δημοσιεύθηκε το 2024 από το επιστημονικό περιοδικό του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC). Στην έκθεση καταγράφηκαν 46 περιστατικά λοίμωξης από το βακτήριο Burkholderia multivorans σε τέσσερα νοσοκομεία της Καλιφόρνιας και του Κολοράντο, με κοινή πηγή επιμόλυνσης τις παγομηχανές των νοσοκομείων.

Ένα ακόμη χαρακτηριστικό περιστατικό σημειώθηκε στη Φινλανδία, όπου επιστημονική διερεύνηση επιδημίας νοροϊού σε εστιατόριο έδειξε ότι όσοι κατανάλωσαν ποτά με πάγο είχαν περίπου 6,5 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να νοσήσουν σε σύγκριση με όσους δεν έβαλαν πάγο στα ποτά τους. Οι ερευνητές εντόπισαν τον ιό στους ασθενείς, στους εργαζομένους αλλά και στον χώρο παραγωγής πάγου, αποδίδοντας την επιμόλυνση σε προβληματικό σύστημα εξαερισμού.

Οι ειδικοί εξηγούν ότι ο αυξημένος κίνδυνος οφείλεται κυρίως στην ανεπαρκή απολύμανση των παγομηχανών, στη δημιουργία βιοϋμενίων στο εσωτερικό τους, στη διασταυρούμενη επιμόλυνση από τους εργαζομένους, στην ακατάλληλη αποθήκευση του πάγου και στη χρήση νερού που δεν έχει υποστεί επαρκή επεξεργασία.

Οι πιθανότητες σοβαρής λοίμωξης είναι μεγαλύτερες για άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, ασθενείς που υποβάλλονται σε θεραπεία για καρκίνο, λήπτες μεταμοσχεύσεων, ηλικιωμένους, μικρά παιδιά, άτομα με χρόνια νοσήματα του αναπνευστικού και ταξιδιώτες σε περιοχές όπου τα πρότυπα υγιεινής είναι χαμηλότερα.

Οι ειδικοί συνιστούν στους καταναλωτές να αποφεύγουν τον πάγο σε επιχειρήσεις που δεν εμπνέουν εμπιστοσύνη, να μην χρησιμοποιούν πάγο που έχει παραμείνει εκτεθειμένος για μεγάλο χρονικό διάστημα, να φροντίζουν για τον τακτικό καθαρισμό των οικιακών παγομηχανών και να μην χρησιμοποιούν ποτέ πάγο που έχει έρθει σε επαφή με ωμό κρέας ή ψάρι. Η τήρηση των βασικών κανόνων υγιεινής μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο τροφιμογενών λοιμώξεων, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες, όταν η κατανάλωση παγωμένων ροφημάτων βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

• Λοιμώξεις από vibrio στις παραλίες το καλοκαίρι: Τι ισχύει για Αιγαίο και Ιόνιο
• Έκλεψαν ταχίνι που είχε ανακληθεί λόγω σαλμονέλας και προοριζόταν για καταστροφή – Υποψίες ότι διοχετεύθηκε και πάλι στην αγορά
• Σοβαρός κίνδυνος πνιγμού και χημικών εγκαυμάτων από δημοφιλή παιδικά παπούτσια που πωλούνται και στην Ελλάδα (φωτογραφία)
• Ανακαλείται βρεφικό λάδι λόγω σοβαρού κινδύνου χημικής πνευμονίας
• Αεροπορικές εταιρείες: Ποιος φέρει την ευθύνη σε περίπτωση ανάκλησης τροφίμου που προσφέρεται στους επιβάτες;
• Το δημοφιλές «υγιεινό» ρόφημα που μπορεί να επιδεινώσει συμπτώματα του ευερέθιστου εντέρου
• Πόση ώρα πρέπει να ψήσουμε τα μπιφτέκια στη σχάρα για τέλειο αποτέλεσμα