Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) ολοκλήρωσε την αξιολόγηση αίτησης που αφορούσε τον καθορισμό νέου ορίου υπολειμμάτων για το μυκητοκτόνο folpet στις εισαγόμενες μπανάνες, καθώς και την τροποποίηση του υφιστάμενου ανώτατου ορίου υπολειμμάτων στο μέλι. Σύμφωνα με την επιστημονική γνωμοδότηση, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι η αναμενόμενη έκθεση των καταναλωτών μέσω των δύο αυτών τροφίμων είναι πολύ χαμηλή και δεν αναμένεται να δημιουργήσει κίνδυνο για την υγεία, ωστόσο για το μέλι δεν υπήρχαν επαρκή δεδομένα ώστε να υποστηριχθεί η αλλαγή του ισχύοντος ορίου.
Η αίτηση υποβλήθηκε από την εταιρεία ADAMA Agriculture BV στις αυστριακές αρχές και αφορούσε μπανάνες που εισάγονται από τον Ισημερινό και το Ελ Σαλβαδόρ. Με βάση τα στοιχεία που εξετάστηκαν, η EFSA έκρινε ότι υπάρχουν επαρκή επιστημονικά δεδομένα για να προταθεί ανώτατο όριο υπολειμμάτων (MRL) 0,9 mg/kg στις μπανάνες, σύμφωνα με τον ισχύοντα ευρωπαϊκό ορισμό για τα υπολείμματα του folpet.
Αντίθετα, για το μέλι η εικόνα ήταν διαφορετική. Οι δοκιμές που κατατέθηκαν δεν θεωρήθηκαν σύμφωνες με την εγκεκριμένη ορθή γεωργική πρακτική και, κατά συνέπεια, η EFSA δεν μπόρεσε να υποστηρίξει την προτεινόμενη αλλαγή του ανώτατου ορίου υπολειμμάτων, ζητώντας ουσιαστικά περαιτέρω στοιχεία πριν ληφθεί οποιαδήποτε απόφαση.
Στο πλαίσιο της αξιολόγησης, οι επιστήμονες εξέτασαν τόσο τη βραχυχρόνια όσο και τη μακροχρόνια έκθεση των καταναλωτών στα υπολείμματα του folpet μέσω της διατροφής.
Η εκτίμηση έδειξε ότι ακόμη και στις δυσμενέστερες συνθήκες, η οξεία έκθεση από την κατανάλωση μπανανών αντιστοιχεί μόλις στο 0,5% της οξείας δόσης αναφοράς (ARfD), ενώ για το μέλι το αντίστοιχο ποσοστό είναι 0,2%. Πρόκειται για επίπεδα που βρίσκονται πολύ χαμηλότερα από τα όρια ασφαλείας που έχουν καθοριστεί για την προστασία της δημόσιας υγείας.
Ανάλογα ήταν και τα αποτελέσματα για τη χρόνια έκθεση, καθώς η συμβολή των υπολειμμάτων από τις μπανάνες αντιστοιχεί σε έως 0,16% της αποδεκτής ημερήσιας πρόσληψης (ADI) και από το μέλι μόλις 0,02%. Με βάση αυτούς τους υπολογισμούς, η EFSA κατέληξε ότι η κατανάλωση των συγκεκριμένων τροφίμων δεν αναμένεται να δημιουργήσει ανησυχία για την υγεία των καταναλωτών.
Παρόλα αυτά, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι εξακολουθούν να υπάρχουν αβεβαιότητες στη συνολική αξιολόγηση της μακροχρόνιας έκθεσης, επειδή λείπουν δεδομένα για ορισμένα προϊόντα αποδόμησης του folpet σε άλλες καλλιέργειες. Οι ελλείψεις αυτές δεν επηρεάζουν το συμπέρασμα για τις μπανάνες και το μέλι, αλλά περιορίζουν την πληρότητα της συνολικής εκτίμησης κινδύνου.
Τι είναι το folpet και γιατί παρακολουθούνται τα υπολείμματά του
Το folpet είναι μυκητοκτόνο που χρησιμοποιείται για την προστασία διαφόρων καλλιεργειών από μυκητολογικές ασθένειες. Όπως συμβαίνει με όλα τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα που εγκρίνονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τα υπολείμματά του στα τρόφιμα παρακολουθούνται μέσω των ανώτατων ορίων υπολειμμάτων (MRLs), τα οποία καθορίζονται ώστε ακόμη και η καθημερινή κατανάλωση τροφίμων να παραμένει εντός των επιπέδων που θεωρούνται ασφαλή.
Στην περίπτωση της παρούσας αξιολόγησης, η EFSA επισήμανε επίσης ότι υπάρχουν επαρκώς επικυρωμένες εργαστηριακές μέθοδοι για την ανίχνευση του folpet και των βασικών προϊόντων αποδόμησής του τόσο στις μπανάνες όσο και στο μέλι, με πολύ χαμηλά όρια ποσοτικοποίησης, γεγονός που επιτρέπει τον αποτελεσματικό έλεγχο της συμμόρφωσης των προϊόντων που κυκλοφορούν στην αγορά.
