Τα ευρήματα προκαλούν ανησυχία για την ασφάλεια των τροφίμων και αναδεικνύουν τα κενά στους ελέγχους και την πρόληψη μόλυνσης.
Τα προβλήματα υγιεινής και ελέγχου παρασίτων παραμένουν ένα από τα πιο ευαίσθητα και κρίσιμα ζητήματα στη βιομηχανία τροφίμων. Από τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης μέχρι τη διανομή, ακόμη και μικρές παραλείψεις μπορούν να οδηγήσουν σε σοβαρούς κινδύνους για τη δημόσια υγεία, υπονομεύοντας την εμπιστοσύνη των καταναλωτών και τη φήμη των επιχειρήσεων. Οι ελλείψεις στην πρόληψη, η ανεπαρκής συντήρηση χώρων και τα κενά στους ελέγχους συχνά αποκαλύπτουν μια πιο βαθιά αδυναμία του συστήματος να διασφαλίσει πλήρως την ασφάλεια των τροφίμων πριν αυτά φτάσουν στο ράφι ή στο πιάτο μας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανατροπή στο εμφιαλωμένο νερό: Νέα αποκαλυπτική μελέτη της EFSA αλλάζει τα δεδομένα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | LIDL: Κίνδυνος από δημοφιλές σνακ ιδιωτικής ετικέτας της αλυσίδας – Δύο ανακοινώσεις ανάκλησης
Έλεγχος που πραγματοποιήθηκε σε επιχειρήσεις αποθήκευσης και διανομής τροφίμων στην Ιρλανδία αποκάλυψε σοβαρά προβλήματα στην καταπολέμηση παρασίτων, καθώς και μια σειρά από άλλες παραβάσεις που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των τροφίμων. Σύμφωνα με την Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων της Ιρλανδίας (FSAI), ορισμένες από τις μη συμμορφώσεις που εντοπίστηκαν «υπονόμευσαν την ασφάλεια των αποθηκευμένων προϊόντων».
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρόστιμο 4.500€ σε φούρνο στο Αιγάλεω
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Από φυτοφάρμακα μέχρι αντικαταθλιπτικά… Πάνω από 300 τοξικές ουσίες στα παιδικά ρούχα – Σοκαριστικά αποτελέσματα έρευνας
Οι επιθεωρητές πραγματοποίησαν 24 ελέγχους επιτόπου μεταξύ Απριλίου και Αυγούστου 2023, επικεντρωμένοι σε ζητήματα όπως η επισήμανση, η ιχνηλασιμότητα, οι συνθήκες αποθήκευσης και οι πρακτικές χειρισμού των προϊόντων. Οι περισσότεροι έλεγχοι ήταν αιφνιδιαστικοί, με εξαίρεση δύο επιχειρήσεις που είχαν ενημερωθεί εκ των προτέρων λόγω περιορισμένου ωραρίου λειτουργίας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται ταψί με τοξικά που μεταφέρονται στο φαγητό – Επηρεάζουν ενδοκρινικό, αναπαραγωγή και ανάπτυξη παιδιών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ηλιόσποροι με καρκινογόνες τοξίνες αποσύρονται από τα ράφια
Παράσιτα και μη ασφαλείς πρακτικές
Σχεδόν το 30% των παραβάσεων αφορούσε προβλήματα ελέγχου παρασίτων. Σε 14 από τις 24 επιχειρήσεις εντοπίστηκαν μη συμμορφώσεις σχετικές με την παρουσία τρωκτικών ή πτηνών. Μάλιστα, περιττώματα τρωκτικών βρέθηκαν στο ένα τρίτο των εγκαταστάσεων, ενώ δραστηριότητα πτηνών παρατηρήθηκε σε πέντε περιπτώσεις. Σε έξι περιπτώσεις, οι παραβάσεις θεωρήθηκαν σοβαρές, καθώς σχετίζονταν με εκτεταμένη παρουσία παρασίτων, ελλιπή προληπτικά μέτρα, χαμηλό επίπεδο υγιεινής, ανεπαρκή επισήμανση προϊόντων και κακή κατάσταση κτιριακών υποδομών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Είναι ασφαλές το ποπ κορν που γίνεται στον φούρνο μικροκυμάτων; Τα νέα δεδομένα και οι ανησυχίες των διατροφολόγων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέα Ευρωπαϊκή ειδοποίηση για τον επικίνδυνο ανεμιστήρα που πωλήθηκε και στην Ελλάδα – Σοβαρός κίνδυνος πυρκαγιάς
Συνολικά, οι ελεγκτές εντόπισαν 77 παραβάσεις της νομοθεσίας περί τροφίμων, με 16 από τις 24 επιχειρήσεις να παρουσιάζουν προβλήματα. Χαρακτηριστικά, σε μία επιχείρηση εντοπίστηκαν 55,5 κιλά αδήλωτου κρέατος μέσα σε καταψύκτη — τα περισσότερα κομμάτια ήταν αποθηκευμένα σε πλαστικές σακούλες που δεν ήταν κατάλληλες για τρόφιμα, χωρίς σήμανση ή έγγραφα ιχνηλασιμότητας. Το προϊόν αποσύρθηκε εθελοντικά από την εταιρεία κατά τη διάρκεια του ελέγχου.
Αξιοσημείωτο είναι ότι οκτώ επιχειρήσεις διέθεταν πιστοποίηση GFSI (Global Food Safety Initiative) με βαθμό Α ή υψηλότερο — ωστόσο, αυτές ευθύνονταν για πάνω από το 42% των συνολικών παραβάσεων. Σε πέντε περιπτώσεις, η FSAI συνέστησε την εξέταση λήψης μέτρων επιβολής, αν και τελικά δεν αναφέρθηκε καμία τέτοια ενέργεια από τις αρμόδιες αρχές. Σε μία περίπτωση, επιβλήθηκε πρόστιμο λόγω μη γνωστοποίησης λειτουργίας εγκατάστασης στην αρμόδια υπηρεσία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 6 γλυκά που οι επαγγελματίες ζαχαροπλάστες δεν παραγγέλνουν ΠΟΤΕ σε εστιατόριο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τζίντζερ: Αυτές είναι οι 10 ασθένειες που θεραπεύει φυσικά
Πιστοποιημένες, αλλά όχι ασφαλείς επιχειρήσεις
Το γεγονός ότι προβλήματα εντοπίστηκαν ακόμη και σε εταιρείες με πιστοποιήσεις, όπως GFSI, μπορεί να εξηγηθεί από διάφορους παράγοντες:
- Τυπική συμμόρφωση χωρίς ουσιαστική εφαρμογή.
Πολλές επιχειρήσεις επικεντρώνονται στο να “περάσουν” τον έλεγχο για την απόκτηση ή διατήρηση μιας πιστοποίησης, χωρίς να εφαρμόζουν συστηματικά τις αρχές της καθημερινής ασφάλειας τροφίμων. - Χρονική απόσταση από την τελευταία επιθεώρηση.
Οι πιστοποιήσεις δεν σημαίνουν συνεχή επιτήρηση· ελέγχονται περιοδικά. Στο μεσοδιάστημα, μπορεί να υπάρξει χαλάρωση στα μέτρα ή αλλαγές στο προσωπικό που μειώνουν την αποτελεσματικότητα των διαδικασιών. - Περιορισμένη εμβέλεια της πιστοποίησης.
Κάποιες πιστοποιήσεις καλύπτουν μόνο συγκεκριμένα τμήματα της παραγωγής ή της αποθήκευσης και όχι ολόκληρη την αλυσίδα διαχείρισης τροφίμων. Έτσι, σημεία όπως η καθαριότητα αποθηκών ή η αντιμετώπιση παρασίτων μπορεί να μένουν εκτός πεδίου ελέγχου. - Ανθρώπινος παράγοντας και καθημερινή πρακτική.
Ακόμη και τα πιο αυστηρά συστήματα αποτυγχάνουν όταν δεν υπάρχει συνεχής επίβλεψη, εκπαίδευση και κουλτούρα ασφάλειας μέσα στο προσωπικό.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί το φθινόπωρο αυξάνονται τα κρούσματα γαστρεντερίτιδας;
Ελλείψεις στην επισήμανση και στην αποθήκευση
Σε πέντε εταιρείες εντοπίστηκαν παραβάσεις στην επισήμανση προϊόντων, ενώ σε δύο διανομείς τρόφιμων και ποτών διαπιστώθηκε ότι αρκετά προϊόντα δεν έφεραν υποχρεωτικές πληροφορίες στα αγγλικά. Οι επιθεωρητές σημείωσαν επίσης ότι σε τέσσερις περιπτώσεις προϊόντα αποθηκεύονταν προσωρινά εκτός αποθηκών, ενώ σε μία επιχείρηση βρέθηκαν τρόφιμα τοποθετημένα απευθείας στο έδαφος. Προβλήματα στη διαχείριση κατεστραμμένων, επιστρεφόμενων ή ληγμένων προϊόντων εντοπίστηκαν σε επτά εταιρείες, ενώ ζητήματα με τις κτιριακές εγκαταστάσεις παρατηρήθηκαν σε εννέα περιπτώσεις.
Η FSAI τόνισε ότι οι επιχειρήσεις τροφίμων πρέπει να ενισχύσουν τα συστήματα διαχείρισης ασφάλειας, επισημαίνοντας πως τα προβλήματα με τον έλεγχο παρασίτων «παραμένουν ένας από τους πιο κρίσιμους κινδύνους για την ασφάλεια των τροφίμων» στην Ιρλανδία.
*Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ασφάλειας τροφίμων και απευθύνεται στον κλάδο και στους επαγγελματίες τροφίμων, όπως και σε συνειδητοποιημένους καταναλωτές. Το παρόν άρθρο έχει σκοπό να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες στους επιστήμονες τροφίμων και επαγγελματίες που σχεδιάζουν τα συστήματα και μέτρα ασφάλειας τροφίμων των επιχειρήσεων τροφίμων. Τα συμβάντα ασφάλειας τροφίμων σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο αποτελούν πολύτιμα εισερχόμενα δεδομένα στην ανάλυση επικινδυνότητας της διαδικασίας διαχείρισης τροφίμων (HACCP) που υποχρεούται να συντάσσει και να διατηρεί βάση νόμου, κάθε επιχείρηση τροφίμων.
