Μαζική ανάκληση έτοιμων τηγανίτων από την αγορά λόγω πιθανής επιμόλυνσης με Listeria monocytogenes σε πολλαπλές αλυσίδες λιανικής
Σε συντονισμό με τις αρμόδιες αρχές ασφάλειας τροφίμων στο Βέλγιο βρίσκεται σε εξέλιξη εκτεταμένη ανάκληση έτοιμων τηγανίτων (pannenkoeken) λόγω πιθανής παρουσίας του παθογόνου μικροοργανισμού Listeria monocytogenes. Η ανάκληση αφορά προϊόντα που διατέθηκαν στην αγορά από διαφορετικές εταιρείες και εμπορικές αλυσίδες και καλύπτει πολλαπλές μάρκες, ημερομηνίες ανάλωσης και παρτίδες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γνωστά ζυμαρικά μάρκας που πωλείται ευρέως και στην Ελλάδα βρέθηκαν μολυσμένα με κολοβακτηρίδια
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κλιμακώνεται η κρίση με το μολυσμένο γάλα – Πέντε οι εταιρείες που προχώρησαν σε ανάκληση
Η εταιρεία GEAL BV, σε συνεργασία με το Ομοσπονδιακό Πρακτορείο για την Ασφάλεια της Τροφικής Αλυσίδας, απέσυρε από την αγορά και ανακάλεσε από τους καταναλωτές τηγανίτες των εμπορικών σημάτων De Brugse Pannenkoeken και Boni. Στην περίπτωση της μάρκας De Brugse Pannenkoeken, η ανάκληση αφορά το προϊόν «Βιολογικές Τηγανίτες», σε συσκευασία φιλμ βάρους 350 γραμμαρίων, με ημερομηνίες ανάλωσης 6 και 13 Φεβρουαρίου 2026 και παρτίδες D06/02/2026C και C13/02/2026C. Τα συγκεκριμένα προϊόντα διατέθηκαν προς πώληση κατά το χρονικό διάστημα από 19 Ιανουαρίου έως 6 Φεβρουαρίου 2026 και από 16 Ιανουαρίου έως 13 Φεβρουαρίου 2026. Παράλληλα, ανακαλείται το προϊόν «Τηγανίτες» της μάρκας Boni, σε συσκευασία φιλμ 600 γραμμαρίων, με ημερομηνία ανάλωσης 11 Φεβρουαρίου 2026 και παρτίδα B11/02/2026C, το οποίο κυκλοφόρησε στην αγορά από 21 Ιανουαρίου έως 11 Φεβρουαρίου 2026. Τα προϊόντα αυτά διανεμήθηκαν μέσω διαφόρων σημείων πώλησης και η εταιρεία καλεί τους καταναλωτές να μην τα καταναλώσουν και να τα επιστρέψουν στο κατάστημα αγοράς.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ούτε ένα, ούτε δύο… Με τέσσερα παθογόνα μολυσμένη τροφή για σκύλους – Η εταιρεία αρνείται να τα ανακαλέσει
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέα ανάκληση οικιακών σκευών λόγω διαρροής τοξικού μολύβδου στα τρόφιμα
Ανάλογη ανάκληση ανακοίνωσε και η Carrefour Belgium. Σε συνεργασία με τις ομοσπονδιακές αρχές, αποσύρθηκε το προϊόν «Τηγανίτες κρύες ή ζεστές» της μάρκας Carrefour Bio λόγω πιθανής επιμόλυνσης με Listeria monocytogenes. Το προϊόν φέρει κωδικό EAN 5400101261945, ημερομηνία ανάλωσης 10 Φεβρουαρίου 2026 και παρτίδα D10/02/2026C. Αν και τα προϊόντα αποσύρθηκαν από την εμπορική αλυσίδα, μέρος της ποσότητας είχε ήδη διατεθεί στη βελγική αγορά. Οι καταναλωτές που τα έχουν στην κατοχή τους καλούνται να μην τα καταναλώσουν και να τα επιστρέψουν στο σημείο πώλησης, όπου προβλέπεται επιστροφή χρημάτων. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι άτομα που έχουν καταναλώσει το προϊόν και εμφανίζουν συμπτώματα όπως πυρετό ή πονοκέφαλο θα πρέπει να απευθυνθούν σε γιατρό, ιδίως εάν ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες όπως μικρά παιδιά, έγκυες γυναίκες, ηλικιωμένοι ή άτομα με μειωμένη ανοσολογική άμυνα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η διάρκεια ζωής του εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου και οι μέθοδοι αξιολόγησής της – Ανασκόπηση 154 επιστημονικών μελετών
Από την πλευρά της, η Delhaize ανακοίνωσε την απόσυρση και ανάκληση του προϊόντος «Pannenkoeken uit Brugge Bio» της μάρκας Delhaize. Το συγκεκριμένο προϊόν, με κωδικό EAN 5400112131800 και ημερομηνία ανάλωσης 6 Φεβρουαρίου 2026, διατέθηκε στην αγορά από 19 έως 23 Ιανουαρίου 2026. Η εταιρεία ζητά από τους καταναλωτές να μην το καταναλώσουν και να το επιστρέψουν σε οποιοδήποτε κατάστημα Delhaize, όπου θα πραγματοποιείται επιστροφή χρημάτων. Υπενθυμίζεται ότι η λοίμωξη από Listeria μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα όπως ναυτία, έμετο, κοιλιακές κράμπες, διάρροια ή δυσκοιλιότητα, πονοκέφαλο και επίμονο πυρετό, με αυξημένο κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών για ευάλωτες πληθυσμιακές ομάδες. Όσοι έχουν καταναλώσει το προϊόν και εμφανίζουν αντίστοιχα συμπτώματα καλούνται να επικοινωνήσουν με τον θεράποντα ιατρό τους και να αναφέρουν την κατανάλωση. Οι εμπλεκόμενες εταιρείες έχουν θέσει στη διάθεση των καταναλωτών στοιχεία επικοινωνίας για παροχή πρόσθετων πληροφοριών και υποστήριξη, ενώ οι αρμόδιες αρχές παρακολουθούν την εξέλιξη των ανακλήσεων στο πλαίσιο της προστασίας της δημόσιας υγείας.
Η Listeria monocytogenes και αποτελεί μία από τις σοβαρότερες αιτίες τροφιμογενών λοιμώξεων στην Ευρώπη, όχι λόγω της συχνότητας εμφάνισης αλλά λόγω της βαρύτητας των επιπτώσεων. Μεταδίδεται κυρίως μέσω κατανάλωσης μολυσμένων τροφίμων, ιδίως έτοιμων προς κατανάλωση προϊόντων που διατηρούνται στο ψυγείο, όπως αλλαντικά, μαλακά τυριά, καπνιστά ψάρια και προϊόντα ζύμης με μεγάλη διάρκεια ζωής.
Η λοίμωξη από λιστερία, γνωστή ως λιστερίωση, μπορεί να εκδηλωθεί με ήπια συμπτώματα σε υγιή άτομα, όπως πυρετό, πονοκέφαλο, μυαλγίες, ναυτία, διάρροια ή γαστρεντερικές διαταραχές. Ωστόσο, σε ευάλωτες ομάδες πληθυσμού οι επιπτώσεις είναι σαφώς σοβαρότερες. Οι ομάδες υψηλού κινδύνου περιλαμβάνουν εγκύους, νεογνά, ηλικιωμένους άνω των 65 ετών και άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα λόγω ασθενειών ή φαρμακευτικής αγωγής. Στις εγκύους, η λιστερίωση μπορεί να προκαλέσει αποβολή, πρόωρο τοκετό ή σοβαρή λοίμωξη στο νεογνό, ακόμη και όταν τα συμπτώματα στη μητέρα είναι ήπια ή υποτιμημένα.
Στην Ευρώπη η λιστερίωση καταγράφεται συστηματικά ως μία από τις τροφιμογενείς νόσους με το υψηλότερο ποσοστό θνησιμότητας. Σύμφωνα με τα επίσημα επιδημιολογικά δεδομένα του European Centre for Disease Prevention and Control, καταγράφονται κάθε χρόνο περίπου 2.500 έως 3.000 επιβεβαιωμένα κρούσματα λιστερίωσης στα κράτη-μέλη. Παρότι ο αριθμός αυτός είναι μικρός σε σύγκριση με άλλες λοιμώξεις όπως η σαλμονέλα ή το καμπυλοβακτηρίδιο, το ποσοστό θνησιμότητας κυμαίνεται σταθερά μεταξύ 15% και 20%, γεγονός που καθιστά τη λιστερίωση μία από τις πιο επικίνδυνες τροφιμογενείς ασθένειες στην Ευρώπη.
Ένα κρίσιμο χαρακτηριστικό της λιστερίας είναι η ικανότητά της να αναπτύσσεται σε χαμηλές θερμοκρασίες, ακόμη και εντός ψυγείου, σε αντίθεση με πολλά άλλα παθογόνα βακτήρια. Αυτό σημαίνει ότι η τήρηση της ψυκτικής αλυσίδας δεν επαρκεί από μόνη της για την εξάλειψη του κινδύνου, ενώ ιδιαίτερη σημασία έχουν η διάρκεια αποθήκευσης, οι ημερομηνίες ανάλωσης και η σωστή υγιεινή κατά την παραγωγή και τη συσκευασία.
Η μόλυνση προϊόντων όπως οι έτοιμες τηγανίτες από Listeria monocytogenes δεν σχετίζεται συνήθως με την πρώτη ύλη αυτή καθαυτή, αλλά με αστοχίες στον έλεγχο της υγιεινής κατά τη μεταποίηση, την ψύξη, τη συσκευασία και τη διανομή. Η λιστερία είναι περιβαλλοντικό βακτήριο, επιβιώνει για μεγάλα χρονικά διαστήματα σε υγρούς και ψυχρούς χώρους και εγκαθίσταται εύκολα σε βιομηχανικά περιβάλλοντα τροφίμων.
Ένα βασικό σενάριο μόλυνσης είναι η επιμόλυνση μετά τη θερμική επεξεργασία. Οι τηγανίτες ψήνονται ή θερμαίνονται σε θερμοκρασίες που καταστρέφουν τη λιστερία. Αν όμως, μετά το ψήσιμο, το προϊόν έρθει σε επαφή με μολυσμένες επιφάνειες, ταινίες μεταφοράς, μαχαίρια κοπής, δοχεία ή γραμμές συσκευασίας, το βακτήριο μπορεί να μεταφερθεί στο τελικό προϊόν χωρίς να υπάρξει επόμενο στάδιο θανάτωσης του μικροοργανισμού.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι χώροι ψύξης και οι θάλαμοι ωρίμανσης ή προσωρινής αποθήκευσης. Η Listeria πολλαπλασιάζεται σε θερμοκρασίες ψυγείου και σχηματίζει βιοφίλμ σε αποχετεύσεις, σχάρες δαπέδου, εξατμιστές, λάστιχα θυρών και σημεία όπου συσσωρεύεται υγρασία. Αν ο καθαρισμός και η απολύμανση δεν είναι συστηματικοί και επαρκείς, το βακτήριο εγκαθίσταται μόνιμα στο περιβάλλον της μονάδας και επανεμφανίζεται στα προϊόντα. Άλλος παράγοντας κινδύνου είναι οι πρώτες ύλες που προστίθενται μετά το ψήσιμο, όπως γαρνιρίσματα, επαλείψεις, σάκχαρα ή συστατικά επιφανειακής επεξεργασίας. Αν αυτές οι ύλες δεν έχουν υποστεί θερμική επεξεργασία ή αν χειρίζονται σε μολυσμένο περιβάλλον, μπορούν να λειτουργήσουν ως φορέας εισαγωγής της λιστερίας.
Η συσκευασία παίζει επίσης ρόλο. Οι έτοιμες τηγανίτες συσκευάζονται συνήθως σε φιλμ με τροποποιημένη ατμόσφαιρα ή απλή στεγανή συσκευασία και προορίζονται για ψυχόμενη αποθήκευση με σχετικά μεγάλη διάρκεια ζωής. Αν η συσκευασία γίνει σε περιβάλλον με παρουσία λιστερίας, το βακτήριο εγκλωβίζεται στο προϊόν και έχει χρόνο να αναπτυχθεί μέχρι την ημερομηνία ανάλωσης.
Η ανθρώπινη παρέμβαση αποτελεί συχνό κρίκο στην αλυσίδα μόλυνσης. Ελλιπής υγιεινή χεριών, μη σωστή αλλαγή γαντιών, μετακίνηση προσωπικού μεταξύ «βρώμικων» και «καθαρών» ζωνών παραγωγής ή ανεπαρκής εκπαίδευση μπορούν να οδηγήσουν σε διασπορά του βακτηρίου σε κρίσιμα σημεία της γραμμής. Επίσης η μόλυνση μπορεί να έχει συμβεί πριν τη λιανική πώληση αλλά μετά την παραγωγή, κατά τη μεταφορά ή την αποθήκευση σε κέντρα διανομής, ιδιαίτερα αν υπάρχουν διαρροές υγρών, συμπύκνωση υδρατμών ή κακή υγιεινή ψυκτικών θαλάμων. Για τον λόγο αυτό, τέτοια περιστατικά αντιμετωπίζονται συνήθως ως συστημικό πρόβλημα και όχι ως μεμονωμένο λάθος, οδηγώντας σε εκτεταμένους ελέγχους, περιβαλλοντικές δειγματοληψίες και ανακλήσεις πολλαπλών παρτίδων.
Να σημειωθεί ότι όταν παρατηρείται ταυτόχρονη ανάκληση του ίδιου τύπου προϊόντος από διαφορετικές αλυσίδες λιανικής και με διαφορετικές εμπορικές επωνυμίες, το πρώτο σενάριο που εξετάζουν οι αρμόδιες αρχές είναι η ύπαρξη κοινού σημείου παραγωγής. Στην πράξη, μεγάλος αριθμός προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας παράγεται σε ένα ή λίγα εξειδικευμένα εργοστάσια και διατίθεται στην αγορά με διαφορετικά brands, ανάλογα με τον πελάτη λιανικής. Στην προκειμένη περίπτωση, οι ανακλήσεις αφορούν έτοιμες βιολογικές ή συμβατικές τηγανίτες, με παρόμοια τεχνολογία παραγωγής, συσκευασία φιλμ, ψυχόμενη διατήρηση και κοντινές ημερομηνίες ανάλωσης. Το χρονικό εύρος των παρτίδων που επηρεάζονται και το γεγονός ότι οι ανακλήσεις αφορούν διαφορετικούς διανομείς αλλά το ίδιο προϊόν υποδηλώνουν έντονα πιθανή επιμόλυνση σε επίπεδο παραγωγικής μονάδας και όχι μεμονωμένα περιστατικά σε επίπεδο καταστήματος ή μεταφοράς.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.