Η μελέτη που αποκαλύπτει την πραγματική εικόνα πίσω από τη σπιρουλίνα και τη χλωρέλλα
Τα μικροφύκη, γνωστά στους περισσότερους ως εποχικό φαινόμενο στις λίμνες του καλοκαιριού, έχουν μετατραπεί τα τελευταία χρόνια σε δημοφιλή συστατικά της διατροφής, παρουσιαζόμενα ως «υπερτροφές». Σκόνες, ταμπλέτες και υγρά παρασκευάσματα από σπιρουλίνα και χλωρέλλα υπόσχονται αποτοξίνωση, ενεργειακή τόνωση και ενίσχυση του ανοσοποιητικού. Όμως πόσο βάσιμες είναι αυτές οι υποσχέσεις;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ηπατίτιδα Α σε κατεψυγμένα βατόμουρα ιδιωτικής ετικέτας μεγάλου σουπερμάρκετ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί τα παγάκια έχουν άσχημη γεύση;
Μια εκτεταμένη μελέτη που διεξήχθη από το CVUA Karlsruhe και το Πανεπιστήμιο της Λειψίας, σε συνεργασία με τη Δημόσια Υπηρεσία Προστασίας των Καταναλωτών της Σαξονίας-Άνχαλτ, έλεγξε 45 προϊόντα μικροφυκών ως προς τη μικροβιολογική ασφάλεια και τη νομιμότητα των διαφημιστικών ισχυρισμών.
Ασφαλή μεν, αλλά όχι «καθαρά»
Από τα δείγματα που εξετάστηκαν, κανένα δεν περιείχε παθογόνα όπως Salmonella ή Listeria monocytogenes, ούτε και ενδείξεις ακατάλληλων συνθηκών υγιεινής. Ωστόσο, σχεδόν τα μισά έδειξαν αυξημένες συγκεντρώσεις μικροοργανισμών, κυρίως βακτήρια της ομάδας Bacillus cereus, τα οποία, σε μεγάλες ποσότητες, ενδέχεται να προκαλέσουν τροφικές δηλητηριάσεις. Ευτυχώς, σε κανένα από τα δείγματα δεν ανιχνεύθηκαν τοξίνες. Η σπιρουλίνα παρουσίασε σημαντικά υψηλότερους μικροβιολογικούς δείκτες από τη χλωρέλλα, γεγονός που αποδίδεται εν μέρει στη μέθοδο επεξεργασίας, καθώς η σπιρουλίνα συχνά ξηραίνεται με πιο παραδοσιακές μεθόδους, σε αντίθεση με την ψεκαστική ξήρανση που χρησιμοποιείται στη χλωρέλλα και αποδεδειγμένα μειώνει το μικροβιακό φορτίο. Αξιοσημείωτα χαμηλή ήταν η παρουσία μυκήτων, με μόνο 5 δείγματα να περιέχουν ίχνη μούχλας, όλα σε μη ανησυχητικά επίπεδα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Βρήκαν μέχρι και σιλικόνη μέσα σε καφέ – Άμεση απόσυρση από την αγορά
Στο σκέλος της επισήμανσης, τα αποτελέσματα είναι αποθαρρυντικά. Περισσότερα από τα μισά δείγματα που διαφημίζονταν ως συμπληρώματα διατροφής δεν πληρούσαν τις βασικές απαιτήσεις, καθώς είτε έλειπαν εντελώς οι δηλώσεις θρεπτικών συστατικών είτε οι δηλωμένες ποσότητες ήταν ελάχιστες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η αναγραφόμενη περιεκτικότητα σε βιταμίνη Β12 αποδείχθηκε ψευδής, με σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα από τα δηλωμένα. Επιπλέον, σχεδόν τα δύο τρίτα των προϊόντων περιλάμβαναν μη επιτρεπτούς ισχυρισμούς υγείας, όπως «αποτοξίνωση», «αναγέννηση» ή ακόμη και «θεραπεία μετά από ατυχήματα». Παρόμοιοι ισχυρισμοί δεν έχουν τεκμηριωθεί επιστημονικά και απαγορεύονται από τη νομοθεσία.
Ακόμη και όπου γίνεται λόγος για υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη (κάτι που ισχύει θεωρητικά για τα μικροφύκη) η προτεινόμενη δόση λήψης είναι τόσο μικρή, ώστε η τελική ημερήσια πρόσληψη πρωτεΐνης αντιστοιχεί σε μισή φέτα τυρί. Συνεπώς, οι διατροφικοί ισχυρισμοί κρίνεται ότι παραπλανούν τον καταναλωτή.
Η έρευνα κατέδειξε την ανάγκη για επίσημες μικροβιολογικές κατευθυντήριες τιμές για τα προϊόντα μικροφυκών, καθώς σήμερα δεν υπάρχουν ρυθμιστικά όρια (με εξαίρεση την υποχρεωτική απουσία παθογόνων και E. coli). Με βάση τα ευρήματα, οι ειδικοί συνέστησαν ποσοτικά όρια μικροβιακής παρουσίας που μπορούν να λειτουργήσουν ως οδηγός για τους παραγωγούς και τις αρχές ελέγχου. Η σπιρουλίνα και η χλωρέλλα είναι ασφαλείς για κατανάλωση, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι κατάλληλες πρακτικές παραγωγής. Όμως, δεν αποτελούν πανάκεια ούτε υπερτροφή με μαγικές ιδιότητες. Ο καταναλωτής καλείται να διαβάζει με προσοχή τις ετικέτες, να αγνοεί φανταχτερές υποσχέσεις και να προσεγγίζει τα προϊόντα αυτά με ρεαλισμό.
