Με τη δημοσίευση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης 56443/2026 στο ΦΕΚ Β’ 4108/07.07.2026 θεσπίζεται για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο σύστημα αξιολόγησης των δράσεων εποπτείας στον τομέα της ασφάλειας τροφίμων, καθορίζοντας ενιαίους στόχους, μετρήσιμους δείκτες απόδοσης και διαδικασίες παρακολούθησης της αποτελεσματικότητας των επίσημων ελέγχων (διαβάστε παρακάτω ολόκληρη την ΚΥΑ). Η απόφαση εκδόθηκε κατ’ εφαρμογή της παραγράφου 6 του άρθρου 144 του ν. 4512/2018 και εισάγει ένα τυποποιημένο πλαίσιο αξιολόγησης της λειτουργίας του Ενιαίου Φορέα Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ) και των συναρμόδιων αρχών που συμμετέχουν στο εθνικό σύστημα επισήμων ελέγχων.
Κεντρικός επιχειρησιακός στόχος του νέου συστήματος αποτελεί η αύξηση του ποσοστού συμμόρφωσης των επιχειρήσεων τροφίμων με τις απαιτήσεις της νομοθεσίας για την ασφάλεια των τροφίμων και την προστασία των καταναλωτών από παραπλανητικές ή δόλιες πρακτικές. Η επίτευξη του στόχου συνδέεται άμεσα με την υλοποίηση του ετήσιου προγράμματος επισήμων ελέγχων του ΕΦΕΤ, όπως προβλέπεται από το άρθρο 139 του ν. 4512/2018.
Βασικός σκοπός της απόφασης είναι η εφαρμογή ενός συστήματος συνεχούς παρακολούθησης της απόδοσης του ΕΦΕΤ ΚΑΙ των εποπτικών αρχών, μέσω μακροπρόθεσμων και ετήσιων στόχων, καθώς και Βασικών Δεικτών Απόδοσης (Key Performance Indicators – KPIs). Το νέο πλαίσιο αποσκοπεί στη βελτίωση της ασφάλειας των τροφίμων, στην ενίσχυση της συμμόρφωσης των επιχειρήσεων με την ενωσιακή και εθνική νομοθεσία, στην προστασία της δημόσιας υγείας και του δημοσίου συμφέροντος, αλλά και στην υποστήριξη του σχεδιασμού των ελεγκτικών δράσεων μέσω αντικειμενικών δεδομένων. Παράλληλα, καθορίζεται το περιεχόμενο της ετήσιας έκθεσης δραστηριοτήτων που θα συντάσσεται από τον ΕΦΕΤ.
Ως Αρχή Οργάνωσης Εποπτείας και Συντονισμού ορίζεται ο ΕΦΕΤ, ενώ στο σύστημα συμμετέχουν οι Περιφερειακές Διευθύνσεις του Φορέα, οι Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής, οι Διευθύνσεις Ανάπτυξης, οι Διευθύνσεις Δημόσιας Υγείας των Περιφερειών και Περιφερειακών Ενοτήτων, καθώς και οι Περιφερειακές Υπηρεσίες του Γενικού Χημείου του Κράτους όταν τους έχουν ανατεθεί σχετικές αρμοδιότητες. Η απόφαση διευκρινίζει ότι η αξιολόγηση αφορά αποκλειστικά τη λειτουργία των εποπτικών αρχών και όχι την αξιολόγηση του προσωπικού τους.
Στο πλαίσιο εφαρμογής του συστήματος, ο ΕΦΕΤ αναλαμβάνει τον καθορισμό των μακροπρόθεσμων και ετήσιων στόχων σε συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες. Οι μακροπρόθεσμοι στόχοι δύνανται να καλύπτουν χρονικό ορίζοντα έως πέντε ετών και μπορούν να αναθεωρούνται όταν απαιτείται. Οι επιμέρους αρχές υποβάλλουν ετήσιες αναφορές αξιολόγησης, οι οποίες αποτελούν τη βάση για τη σύνταξη της ετήσιας έκθεσης δραστηριοτήτων. Η έκθεση υποβάλλεται στον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων έως το τέλος κάθε έτους, με δυνατότητα επικαιροποίησης των στοιχείων έως τις 31 Μαρτίου του επόμενου έτους, ενώ δημοσιοποιείται και στο πληροφοριακό σύστημα εποπτείας ή στις ιστοσελίδες του Υπουργείου και του ΕΦΕΤ.
Η απόφαση συνδέει την αξιολόγηση με το Πολυετές – Πενταετές Ολοκληρωμένο Εθνικό Σχέδιο Ελέγχου και τα ετήσια προγράμματα επισήμων ελέγχων. Οι στόχοι προσδιορίζονται με τρόπο ώστε να αποτυπώνουν την αποτελεσματικότητα της εποπτικής δράσης, την αποδοτικότητα των ελέγχων, την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών, την ικανοποίηση των πολιτών και των οικονομικών φορέων, καθώς και την ορθολογική αξιοποίηση των δημόσιων πόρων. Κάθε στόχος συνοδεύεται από μετρήσιμους δείκτες και προκαθορισμένες τιμές αναφοράς, επιτρέποντας την αντικειμενική αξιολόγηση της επίδοσης των αρμόδιων αρχών.
Η παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας στηρίζεται σε συγκεκριμένους Βασικούς Δείκτες Απόδοσης. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται το ποσοστό υλοποίησης του ετήσιου προγράμματος εποπτείας, το επίπεδο μη συμμόρφωσης κατά τον αρχικό έλεγχο, το επίπεδο μη συμμόρφωσης κατά τον επανέλεγχο, ο βαθμός συμμόρφωσης των εγκαταστάσεων και ο μέσος αριθμός ελέγχων που διενεργούνται ανά ελεγκτικό κλιμάκιο μέσα στο έτος. Παράλληλα αξιολογείται το μέσο λειτουργικό κόστος ανά έλεγχο, ο αριθμός των καταγγελιών που κρίνονται άξιες περαιτέρω διερεύνησης, η αποτελεσματικότητα των ελέγχων που ξεκινούν μετά από καταγγελία, το ποσοστό εκπαίδευσης των ελεγκτών και η σχέση μεταξύ του πραγματικού και του προϋπολογισμένου κόστους των ελεγκτικών δράσεων.
Το Παράρτημα της απόφασης προσδιορίζει για κάθε δείκτη μαθηματικό τύπο υπολογισμού, ετήσιες και πενταετείς τιμές στόχου, καθώς και τα επίπεδα αξιολόγησης της απόδοσης. Ενδεικτικά, ως ετήσιος στόχος για την υλοποίηση του προγράμματος εποπτείας ορίζεται το 85%, με πενταετή στόχο το 90%, ενώ για τον βαθμό συμμόρφωσης προβλέπεται ετήσιος στόχος 85% και πενταετής στόχος 90%. Αντίστοιχα, για το ποσοστό εκπαίδευσης των ελεγκτών τίθεται στόχος πλήρους κάλυψης, δηλαδή 100%, ενώ καθορίζονται επίσης δείκτες για το μέσο πλήθος ελέγχων ανά κλιμάκιο και για τη σχέση κόστους και αποτελεσματικότητας των ελέγχων. Οι πίνακες του Παραρτήματος προβλέπουν συγκεκριμένα όρια που χαρακτηρίζουν την απόδοση ως χαμηλή, καλή, πολύ καλή ή εξαιρετική, ανάλογα με την επίδοση κάθε δείκτη.
Η ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων διαρθρώνεται σε τέσσερις ενότητες. Η πρώτη παρουσιάζει τις αρμόδιες αρχές, το πεδίο εφαρμογής, την οργανωτική δομή, το όραμα και τους στρατηγικούς στόχους, καθώς και ανάλυση SWOT. Η δεύτερη περιλαμβάνει αναλυτικά στοιχεία για τις εποπτικές δραστηριότητες, τον αριθμό και το είδος των ελέγχων, τις διοικητικές κυρώσεις που προτάθηκαν, τα αποτελέσματα των εργαστηριακών αναλύσεων, τις σημαντικότερες παραβάσεις, το σχετικό νομοθετικό έργο και συγκεντρωτικούς πίνακες αποτελεσμάτων. Η τρίτη ενότητα αποτυπώνει την αξιολόγηση βάσει των δεικτών απόδοσης, ενώ η τέταρτη περιλαμβάνει προγραμματισμένες δράσεις και προτάσεις για τη βελτίωση της οργάνωσης, της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας της εποπτείας, καθώς και εισηγήσεις προς την πολιτική ηγεσία για ενδεχόμενες νομοθετικές ή οργανωτικές παρεμβάσεις.
Η ισχύς της ΚΥΑ 56443/2026 αρχίζει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 7 Ιουλίου 2026, εισάγοντας ενιαίο πλαίσιο αξιολόγησης για το σύνολο των δράσεων εποπτείας στον τομέα της ασφάλειας τροφίμων και θεσμοθετώντας κοινή μεθοδολογία μέτρησης της αποτελεσματικότητας των επισήμων ελέγχων που διενεργούνται από τον ΕΦΕΤ και τις συναρμόδιες αρχές.
