Σνακ: Ποια προτιμούν οι Έλληνες καταναλωτές σύμφωνα με απαντήσεις 1.039 ενηλίκων – Μελέτη του Πανεπιστημίου Αιγαίου

Οι καθημερινές επιλογές γύρω από το σνακ διαμορφώνονται από περισσότερους παράγοντες από ό,τι φαίνεται με μια πρώτη ματιά. Η ηλικία, το φύλο, το μορφωτικό επίπεδο, ο τρόπος ζωής, αλλά και οι πληροφορίες που αναγράφονται στη συσκευασία επηρεάζουν τόσο την αγορά όσο και την κατανάλωση των σνακ ενώ αυτά που κερδίζουν τους Έλληνες φαίνεται να είναι οι μπάρες δημητριακών στα συσκευασμένα και στα μη συσκευασμένα, η τυρόπιτα. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα νέας ελληνικής επιστημονικής μελέτης που πραγματοποιήθηκε από τη Μονάδα Ανθρώπινης Διατροφής του Εργαστηρίου Διατροφής και Δημόσιας Υγείας του Τμήματος Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής του Πανεπιστημίου Αιγαίου και δημοσιεύθηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Applied Sciences της MDPI.

Η έρευνα βασίστηκε σε ηλεκτρονικό ερωτηματολόγιο που συμπλήρωσαν 1.039 ενήλικες από την Ελλάδα και είχε στόχο να διερευνήσει τις συνήθειες αγοράς και κατανάλωσης σνακ, τις αντιλήψεις των καταναλωτών για τη διατροφική τους αξία, τη σημασία της διατροφικής επισήμανσης, καθώς και το ενδιαφέρον για νέα και λειτουργικά προϊόντα. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι το σνακ αποτελεί πλέον σταθερό στοιχείο της καθημερινής διατροφής. Οι περισσότεροι συμμετέχοντες ανέφεραν ότι καταναλώνουν σνακ κυρίως στα μέσα του πρωινού και το απόγευμα, ενώ οι βασικοί λόγοι είναι η ευκολία μεταφοράς και αποθήκευσης των προϊόντων και η περιορισμένη διαθεσιμότητα χρόνου. Μόλις περίπου ένας στους πέντε δήλωσε ότι επιλέγει σνακ επειδή τα θεωρεί μέρος μιας υγιεινής διατροφής.

Η γεύση εξακολουθεί να αποτελεί το σημαντικότερο κριτήριο επιλογής, με τη διατροφική αξία να ακολουθεί. Όταν οι δύο αυτοί παράγοντες συνδυάζονται με την τιμή, διαμορφώνουν το κυρίαρχο πρότυπο λήψης αποφάσεων κατά την αγορά συσκευασμένων σνακ. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι απαντήσεις σχετικά με τις κατηγορίες προϊόντων που θεωρούνται πιο δημοφιλείς. Οι μπάρες δημητριακών αναδείχθηκαν ως το συσκευασμένο σνακ που οι περισσότεροι συμμετέχοντες πιστεύουν ότι επιλέγει ο μέσος καταναλωτής, ενώ στις μη συσκευασμένες επιλογές πρώτη θέση κατέλαβε η τυρόπιτα, ακολουθούμενη από το χειροποίητο τοστ.

Με βάση τα ευρήματα της μελέτης, ο πίνακας κατάταξης των πιο δημοφιλών σνακ, όπως τα αντιλαμβάνονται οι συμμετέχοντες, διαμορφώνεται ως εξής.

Πιο δημοφιλή συσκευασμένα σνακ σύμφωνα με τη μελέτη

Πιο δημοφιλή μη συσκευασμένα σνακ σύμφωνα με τη μελέτη

Η μελέτη κατέγραψε επίσης σημαντικές διαφορές ανάμεσα στην αντίληψη των καταναλωτών για τη θρεπτική αξία διαφορετικών σνακ. Οι ξηροί καρποί και το γιαούρτι αξιολογήθηκαν ως οι πιο θρεπτικές επιλογές, ενώ τα πατατάκια, τα μπισκότα και η τυρόπιτα συγκέντρωσαν τις χαμηλότερες αξιολογήσεις. Οι μπάρες δημητριακών, οι ρυζογκοφρέτες, τα δημητριακά πρωινού και τα τοστ τοποθετήθηκαν σε ενδιάμεση κατηγορία, με τους συμμετέχοντες να τα θεωρούν μέτριας διατροφικής αξίας. Ένα ακόμη στοιχείο που αναδεικνύει η έρευνα αφορά τη σχέση των καταναλωτών με τις πληροφορίες που αναγράφονται στις συσκευασίες. Περισσότεροι από τους μισούς συμμετέχοντες δήλωσαν ότι η εμφάνιση της συσκευασίας δεν αποτελεί βασικό λόγο αγοράς. Αντίθετα, μεγαλύτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνουν οι πληροφορίες για τη θερμιδική αξία και τα λιπαρά, ενώ ακολουθούν τα σάκχαρα και η περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες.

Σχετικά με τους διατροφικούς ισχυρισμούς που αναγράφονται στις συσκευασίες, μεγαλύτερη απήχηση είχαν οι ενδείξεις «χωρίς συντηρητικά» και «χωρίς ζάχαρη ή χωρίς προσθήκη ζάχαρης». Αντίθετα, οι ισχυρισμοί «χωρίς γλουτένη» και «κατάλληλο για vegan» προσέλκυσαν αισθητά μικρότερο ενδιαφέρον στο συγκεκριμένο δείγμα. Η έρευνα διερεύνησε και τη στάση των καταναλωτών απέναντι στα καινοτόμα σνακ. Η πλειονότητα προτίμησε προϊόντα που περιέχουν φυσικά θρεπτικά συστατικά αντί για εμπλουτισμένα τρόφιμα με υψηλότερη περιεκτικότητα σε βιταμίνες ή άλλα συστατικά. Παράλληλα, οι περισσότεροι συμμετέχοντες δήλωσαν ότι θα προτιμούσαν νέα αλμυρά σνακ που αξιοποιούν γνώριμες ελληνικές πρώτες ύλες, όπως το ελαιόλαδο, οι ξηροί καρποί και τα φρούτα.

Οι αναλύσεις των ερευνητών έδειξαν ακόμη ότι οι διατροφικές επιλογές δεν είναι ίδιες για όλους τους καταναλωτές. Η ηλικία, το φύλο, το μορφωτικό επίπεδο, η επαγγελματική κατάσταση, ο δείκτης μάζας σώματος, η φυσική δραστηριότητα και η κατάσταση της υγείας συνδέθηκαν στατιστικά με τη συχνότητα κατανάλωσης σνακ, τις ώρες κατανάλωσης, τις προτιμήσεις σε γλυκές ή αλμυρές επιλογές, την αξιολόγηση της διατροφικής αξίας των προϊόντων, την προσοχή που δίνεται στη διατροφική επισήμανση και τη διάθεση δοκιμής νέων προϊόντων.

Οι καταναλωτές με υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο και οι γυναίκες εμφανίζονται συχνότερα να διαβάζουν τις διατροφικές πληροφορίες των συσκευασιών, ενώ οι νεότερες ηλικίες δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στην ευκολία και την πρακτικότητα των επιλογών τους. Παράλληλα, τονίζουν ότι η ανάπτυξη νέων προϊόντων μπορεί να ανταποκριθεί καλύτερα στις ανάγκες των καταναλωτών όταν συνδυάζει βελτιωμένο διατροφικό προφίλ με γνώριμα συστατικά και σαφή, αξιόπιστη επισήμανση.

Οι ερευνητές σημειώνουν ότι η μελέτη βασίστηκε σε δείγμα με υψηλό μορφωτικό επίπεδο, κυρίως κατοίκων αστικών περιοχών και με μεγαλύτερη συμμετοχή γυναικών, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα γενίκευσης των αποτελεσμάτων στο σύνολο του ελληνικού πληθυσμού. Όλα τα παραπάνω, υποδηλώνουν ότι η πιο επιτυχημένη στρατηγική για την ανάπτυξη προϊόντων σνακ στην Ελλάδα θα ήταν αυτή που θα συγχωνεύει βελτιωμένα διατροφικά προφίλ με συστατικά και γευστικά προφίλ που είναι ήδη αξιόπιστα και οικεία στους καταναλωτές, υποστηριζόμενα από σαφή και αξιόπιστη επισήμανση και όχι από ισχυρισμούς υγείας από μόνα τους. Τόσο οι προσπάθειες έρευνας και ανάπτυξης του κλάδου όσο και οι στοχευμένες πρωτοβουλίες εκπαίδευσης για τη διατροφή αναμένεται να επωφεληθούν από την ενσωμάτωση αυτών των αποτελεσμάτων στον μελλοντικό σχεδιασμό.

Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση https://www.mdpi.com/2076-3417/16/14/6889

Makris Kyriakos G., and Antonios E. Koutelidakis. 2026. “Consumer Nutritional and Behavioral Perceptions of Snacking in a Sample of the Greek Population: A Cross-Sectional Survey” Applied Sciences 16, no. 14: 6889. https://doi.org/10.3390/app16146889