Η ασφάλεια των τροφίμων δεν περιορίζεται μόνο στον εντοπισμό παθογόνων μικροοργανισμών, χημικών επιμολυντών, μυκοτοξινών, φυτοφαρμάκων, αλλεργιογόνων ή μη εγκεκριμένων προσθέτων. Εξίσου σημαντικό στοιχείο της προστασίας του καταναλωτή αποτελεί η επαλήθευση ότι τα στοιχεία που αναγράφονται στην επισήμανση ενός προϊόντος ανταποκρίνονται στην πραγματική του σύνθεση. Η Τσεχική Κρατική Γεωργική και Επιθεώρηση Τροφίμων (SZPI) εφαρμόζει συστηματικούς εργαστηριακούς ελέγχους τόσο για ζητήματα ασφάλειας όσο και για την ανίχνευση περιπτώσεων παραπλανητικής επισήμανσης και νοθείας, εξετάζοντας εάν τα δηλωμένα συστατικά, οι αναλογίες τους και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά αντιστοιχούν στο περιεχόμενο της συσκευασίας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αχλάδια θέτουν σε κίνδυνο την υγεία των παιδιών – Υψηλής προτεραιότητας ειδοποίηση RASFF για τούρκικα προϊόντα στην Ευρώπη
Τα πρόσφατα ευρήματα της αρχής δείχνουν ότι αποκλίσεις μεταξύ της επισήμανσης και της πραγματικής σύνθεσης εντοπίζονται σε διαφορετικές κατηγορίες τροφίμων, από κονσέρβες κρέατος και προϊόντα αλιείας έως ζυμαρικά, γαλακτοκομικά, ποτά και συμπληρώματα διατροφής. Τα περιστατικά αυτά δεν συνδέονται με έναν μόνο παραγωγό ή μία συγκεκριμένη αλυσίδα λιανικής, αλλά αφορούν προϊόντα διαφορετικής προέλευσης και διαφορετικών προμηθευτών. Είναι απογοητευτικό και το γεγονός οτι τα ευρήματα αφορούν προϊόντα που διατίθενται μέσω μεγάλων αλυσίδων σουπερμάρκετ, όπως οι Kaufland, Lidl, Albert και Mere, γεγονός που δείχνει ότι οι αποκλίσεις στην επισήμανση και τη σύνθεση μπορούν να εντοπιστούν ακόμη και σε προϊόντα που κυκλοφορούν από οργανωμένα δίκτυα διανομής και όχι μόνο σε μικρά συνοικιακά καταστήματα ή μεμονωμένα σημεία πώλησης.
Χαρακτηριστική είναι η υπόθεση που δημοσιοποιήθηκε από τη SZPI στις 10 Ιουλίου 2026 και αφορά δύο κονσέρβες παστών ψαριών (Baltické Šproty SOKRA), μία σε φυτικό έλαιο και μία σε σάλτσα ντομάτας, οι οποίες διατίθενταν μέσω καταστήματος της αλυσίδας Kaufland η οποία συγκαταλέγεται στις μεγαλύτερες αλυσίδες σούπερ μάρκετ της Ευρώπης. Κατά τους επίσημους ελέγχους διαπιστώθηκε ότι το στραγγισμένο στερεό περιεχόμενο των προϊόντων ήταν μικρότερο από εκείνο που αναγραφόταν στην επισήμανση. Για τον λόγο αυτό τα προϊόντα ταξινομήθηκαν ως νοθευμένα τρόφιμα, καθώς η πραγματική ποσότητα του στερεού περιεχομένου δεν συμφωνούσε με τις πληροφορίες της συσκευασίας. Πρόκειται για προϊόντα προέλευσης Λετονίας, σε μεταλλική συσκευασία 240 γραμμαρίων, τα οποία εντοπίστηκαν στο πλαίσιο επίσημων δειγματοληπτικών ελέγχων της αρχής.
Λίγες ημέρες νωρίτερα, στις 7 Ιουλίου 2026, η ίδια αρχή δημοσιοποίησε ακόμη μία υπόθεση που αφορούσε κονσέρβα χοιρινού κρέατος με σκόρδο «Vepřové maso na česneku», η οποία διατίθετο επίσης μέσω της Kaufland στην πόλη České Budějovice. Το προϊόν χαρακτηρίστηκε επίσης ως νοθευμένο, καθώς η περιεκτικότητα σε κρέας ήταν σημαντικά χαμηλότερη από αυτή που αναγραφόταν στην ετικέτα.
Η συγκεκριμένη υπόθεση είχε γίνει γνωστή ήδη από τον Μάιο του 2026, όταν η SZPI ανακοίνωσε τα αποτελέσματα των εργαστηριακών αναλύσεων. Σύμφωνα με την επισήμανση, η κονσέρβα έγραφε ότι περιείχε 90% χοιρινό κρέας. Ωστόσο, η ανάλυση διαπιστευμένου εργαστηρίου κατέγραψε πραγματική περιεκτικότητα μόλις 71,1%, δηλαδή σχεδόν 19 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερη από τη δηλωμένη. Η αρχή έκρινε ότι οι πληροφορίες της συσκευασίας ήταν παραπλανητικές ως προς τη σύνθεση του προϊόντος και διέταξε την άμεση απόσυρση της συγκεκριμένης παρτίδας από όλα τα καταστήματα της αλυσίδας στην Τσεχία, ενώ παράλληλα ξεκίνησε διοικητική διαδικασία για την επιβολή κυρώσεων. Η υπόθεση αυτή δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό. Κατά τη διάρκεια του 2026 η SZPI έχει καταγράψει σειρά αντίστοιχων περιπτώσεων όπου η πραγματική σύσταση τροφίμων διέφερε από όσα αναγράφονταν στην επισήμανση.
Τον Μάρτιο του 2026 οι επιθεωρητές διαπίστωσαν ότι σαλάμι ιταλικής προέλευσης, το οποίο πωλούνταν μέσω της αλυσίδας Albert, περιείχε σημαντικά μικρότερη ποσότητα κρέατος από αυτή που δήλωνε ο παραγωγός. Λίγες ημέρες αργότερα εντοπίστηκαν ζυμαρικά ιδιωτικής ετικέτας της Kaufland με χαμηλότερη περιεκτικότητα σε αυγά σε σχέση με τη δηλωμένη σύνθεση, γεγονός που οδήγησε επίσης στον χαρακτηρισμό τους ως νοθευμένων.
Τον Φεβρουάριο του 2026 η αρχή ανακοίνωσε ότι κονσέρβα χοιρινού κρέατος που διακινούνταν μέσω της Lidl περιείχε 76,6% κρέας, ενώ στη συσκευασία αναγραφόταν ποσοστό 89%. Η σοβαρότητα της υπόθεσης οδήγησε στη διαβίβαση του φακέλου στο ευρωπαϊκό σύστημα διοικητικής συνδρομής κατά της απάτης τροφίμων (Administrative Assistance and Cooperation – AAC), ώστε να διερευνηθεί η υπόθεση και στη χώρα παραγωγής.
Παρόμοια ευρήματα είχαν καταγραφεί και το 2025. Σε έτοιμο ριζότο με κοτόπουλο ιδιωτικής ετικέτας της Lidl η πραγματική ποσότητα κρέατος βρέθηκε χαμηλότερη από τη δηλωμένη, ενώ δύο διαφορετικές κονσέρβες κρέατος που διατίθενταν από την αλυσίδα Mere εμφάνισαν αποκλίσεις που έφθαναν περίπου το 20% σε σχέση με την αναγραφόμενη περιεκτικότητα. Σε μία από αυτές τις περιπτώσεις οι εργαστηριακές αναλύσεις αποκάλυψαν και παρουσία σόγιας, η οποία δεν αναφερόταν καθόλου στην επισήμανση, παρά το γεγονός ότι αποτελεί ένα από τα υποχρεωτικά δηλούμενα αλλεργιογόνα σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Οι αποκλίσεις που εντοπίζει η SZPI δεν περιορίζονται στα προϊόντα κρέατος. Σε κρέμα γάλακτος πολωνικής προέλευσης διαπιστώθηκε ότι η περιεκτικότητα σε λιπαρά ήταν μικρότερη από το 36% που αναγραφόταν στη συσκευασία, με αποτέλεσμα το προϊόν να μην πληροί τις προδιαγραφές υπό τις οποίες παρουσιαζόταν ως πλήρης κρέμα γάλακτος. Σε άλλη περίπτωση, φασόλια προέλευσης Λετονίας που διατίθενταν μέσω της αλυσίδας Albert βρέθηκαν να περιέχουν μικρότερη ποσότητα βιταμίνης Β2 από εκείνη που αναγραφόταν στην ετικέτα. Η τσεχική αρχή ανέφερε ότι οι πληροφορίες που παρέχονταν στους καταναλωτές σχετικά με τη διατροφική αξία του προϊόντος ήταν παραπλανητικές.
Αντίστοιχες διαπιστώσεις έχουν γίνει και σε ποτά. Σε ορισμένες μπύρες οι εργαστηριακοί έλεγχοι έδειξαν μικρότερη περιεκτικότητα σε αλκοόλη από τη δηλωμένη, ενώ σε άλλες η περιεκτικότητα σε μούστο δεν πληρούσε τις προδιαγραφές που απαιτεί η νομοθεσία για τις λεγόμενες πλήρεις μπύρες. Σε άλλη υπόθεση αποσύρθηκαν αποξηραμένα goji berries επειδή δεν υπήρχε επισήμανση ότι είχαν υποστεί επεξεργασία με ιονίζουσα ακτινοβολία, πληροφορία η οποία πρέπει να γνωστοποιείται υποχρεωτικά στον καταναλωτή.
Μεταξύ των περιστατικών που έχουν δημοσιοποιηθεί περιλαμβάνεται και κρασί στο οποίο ανιχνεύθηκε περιεκτικότητα σε νερό περίπου 21%, γεγονός που δεν ανταποκρινόταν στα χαρακτηριστικά του προϊόντος. Παράλληλα, συμπλήρωμα διατροφής εμφάνιζε χαμηλότερη συγκέντρωση καφεΐνης από εκείνη που αναγραφόταν στην επισήμανση, ενώ σε συσκευασία μοτσαρέλας διαπιστώθηκε ότι η πραγματική ποσότητα τυριού ήταν μικρότερη από τα γραμμάρια που δήλωνε ο παραγωγός.
Οι περιπτώσεις αυτές δείχνουν ότι ο επίσημος έλεγχος τροφίμων, δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στην ανίχνευση κινδύνων που σχετίζονται με τη δημόσια υγεία, όπως μικροβιολογικές επιμολύνσεις, παθογόνα βακτήρια, ιοί, μυκοτοξίνες, υπολείμματα φυτοφαρμάκων, χημικοί επιμολυντές, απαγορευμένα πρόσθετα ή μη δηλωμένα αλλεργιογόνα. Εξίσου σημαντικό μέρος του έργου των αρμόδιων αρχών αποτελεί η επαλήθευση της ακρίβειας των πληροφοριών που συνοδεύουν κάθε τρόφιμο, ώστε η επισήμανση να αποτυπώνει πιστά τη σύνθεση, την ποσότητα και τα χαρακτηριστικά του προϊόντος.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Στο μικροσκόπιο οι έλεγχοι του ΕΦΕΤ: Νέο σύστημα αξιολόγησης της εποπτείας για την ασφάλεια τροφίμων (ΚΥΑ 56443/2026)
- Ανακλήθηκε καφές cold brew για πιθανό κίνδυνο από λανθασμένη συντήρηση
- Σούπερ μάρκετ πωλούσε προϊόντα με ημερομηνία λήξης από το 2016 – Κατασχέθηκαν εκατοντάδες είδη (φωτογραφίες και βίντεο)
- Συναγερμός για δημοφιλή σοκολατένια μους – Ανακαλείται λόγω παρουσίας εντεροβακτηριδίων
- Ανακαλούνται έτοιμες σαλάτες από μεγάλα σούπερ μάρκετ λόγω επικίνδυνου βακτηρίου
- Σνακ: Ποια προτιμούν οι Έλληνες καταναλωτές σύμφωνα με απαντήσεις 1.039 ενηλίκων – Μελέτη του Πανεπιστημίου Αιγαίου
- Ελλάδα: Παραβάσεις στη διακίνηση ρυζιού και πρόστιμα σε δυο επιχειρήσεις μετά από πολυήμερους ελέγχους
- Σχεδόν 60 χώρες και η Ελλάδα, εμπλέκονται στο σκάνδαλο μεγάλης βιομηχανίας κρέατος – 176 follow-ups στο RASFF και συνεχείς ανακλήσεις
