Το εργαστήριο CVUA Freiburg εξέτασε 412 δείγματα τροφίμων για PFAS το 2025 και διαπίστωσε ότι οι ουσίες αυτές ανιχνεύονται στο 54% των δειγμάτων ζωικής προέλευσης
Οι PFAS, οι λεγόμενες «αιώνιες χημικές ουσίες», είναι μια οικογένεια πάνω από 10.000 συνθετικών χημικών ενώσεων που δεν υπάρχουν στη φύση και δεν αποικοδομούνται στο περιβάλλον. Λόγω της θερμικής, χημικής και βιοχημικής τους σταθερότητας, αλλά και των ιδιοτήτων τους να απωθούν νερό, λίπος και ρύπους, χρησιμοποιούνται σε εκατοντάδες βιομηχανικά και καταναλωτικά προϊόντα, από μη κολλητικά τηγάνια και αδιάβροχα υφάσματα μέχρι αφρούς πυρόσβεσης και συσκευασίες τροφίμων. Η είσοδός τους στην τροφική αλυσίδα γίνεται μέσω εδάφους, νερού και αέρα, και από εκεί ανιχνεύονται σε φυτά, ζώα και τελικά στον άνθρωπο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δείτε τις ιστοσελίδες που αποκλείστηκαν για πώληση επικίνδυνων τροφίμων και συμπληρωμάτων και παραμένουν ενεργές
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σωρεία δηλητηριάσεων από αγγούρια: Το λάθος μας στην κουζίνα και τα επιστημονικά πειράματα για σαλμονέλα, λιστέρια και φυτοφάρμακα
Το 2025, το Κεντρικό Εργαστήριο Χημείας και Κτηνιατρικής CVUA Freiburg του Βάδης-Βυρτεμβέργης εξέτασε συνολικά 412 δείγματα τροφίμων για PFAS, εκ των οποίων 321 ζωικής και 91 φυτικής προέλευσης. Τα αποτελέσματα δημοσιεύτηκαν στις 8 Απριλίου 2026 και αποτελούν μέρος της συστηματικής παρακολούθησης που διεξάγεται από τότε που εντοπίστηκε μόλυνση PFAS σε γεωργικές εκτάσεις της περιοχής.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Βούτυρο: Εταιρεία γαλακτοκομικών παραδέχεται ότι παραπλάνησε τους καταναλωτές με τους ισχυρισμούς της στην ετικέτα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Viral βίντεο για «νουντλς με πλαστικά και σκουπίδια» σπέρνει πανικό – Τι απαντούν οι Αρχές
Ζωικά τρόφιμα
Η πιο εντυπωσιακή διαπίστωση της έκθεσης είναι το εύρος της ανίχνευσης PFAS σε τρόφιμα ζωικής προέλευσης. Στο 54% των δειγμάτων ζωικής προέλευσης ανιχνεύτηκαν PFAS σε ποσότητες άνω του ορίου προσδιορισμού. Ανάμεσα στις κατηγορίες με τις υψηλότερες συχνότητες ανίχνευσης, πάνω από το 80% των δειγμάτων, ξεχωρίζουν το κρέας αγριόχοιρου, τα ψάρια και τα αλιεύματα, τα εσωτερικά όργανα και τα αυγά κοτόπουλου. Αντίθετα, στα φυτικά τρόφιμα το ποσοστό ανίχνευσης ήταν πολύ χαμηλότερο, μόλις 5,5%.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Nutella: Η απρόσμενη «διαστημική» εμφάνιση στο Artemis που αποτελεί την καλύτερη τυχαία διαφήμιση στην ιστορία (βίντεο)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση γάλακτος άνω των 800 τόνων λόγω επιμόλυνσης με σαλμονέλα
Η διαφορά αυτή δεν είναι τυχαία. Τα ζώα που ζουν σε ή κοντά σε μολυσμένες εκτάσεις συσσωρεύουν PFAS στους ιστούς τους μέσω νερού, εδάφους και τροφής, και ιδιαίτερα στα εσωτερικά όργανα. Ο αγριόχοιρος, που τρέφεται ρίζες και φυτά από το έδαφος, είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένος. Τα ψάρια συσσωρεύουν PFAS από το νερό και τα υδρόβια οργανισμούς που καταναλώνουν.
Δύο δείγματα πάνω από τα ανώτατα όρια
Παρά το υψηλό ποσοστό ανίχνευσης, τα επίπεδα συγκέντρωσης στην πλειονότητα των δειγμάτων παρέμειναν εντός των νομικά επιτρεπόμενων ορίων. Μόνο δύο δείγματα υπερέβησαν τα ανώτατα επιτρεπόμενα επίπεδα που ισχύουν σε ευρωπαϊκό επίπεδο ή τα τοπικά κριτήρια αξιολόγησης της Βάδης-Βυρτεμβέργης και χαρακτηρίστηκαν ως μη εμπορεύσιμα: ένα δείγμα νεφρού βοδινού και ένα δείγμα επιτραπέζιων σταφυλιών. Επιπλέον, τρία δείγματα φυτικής προέλευσης, ένα δείγμα καρότων, ένα μαρούλι και ένα κρεμμύδια, υπερέβησαν τους οριακούς δείκτες της Ευρωπαϊκής Σύστασης 2022/1431, που ενεργοποιεί πρόσθετη διερεύνηση της μόλυνσης χωρίς αυτόματη απόσυρση.
Τα περισσότερα από αυτά τα προβληματικά δείγματα προέρχονταν από τις γνωστές μολυσμένες περιοχές των επαρχιών Rastatt και Mannheim, όπου το 2013 εντοπίστηκαν PFAS στο πόσιμο νερό. Η εκτεταμένη μόλυνση αποδόθηκε στη διάθεση χαρτοπολτού με υψηλή περιεκτικότητα σε PFAS ως λίπασμα σε αγροτικές εκτάσεις, μια πρακτική που μολύνει τόσο το έδαφος όσο και τον υδροφόρο ορίζοντα. Από τότε, το CVUA Freiburg παρακολουθεί συστηματικά τα τρόφιμα της περιοχής για PFAS, συμβάλλοντας στην προστασία της δημόσιας υγείας σε μια από τις πιο τεκμηριωμένες περιπτώσεις μόλυνσης PFAS από τρόφιμα στην Ευρώπη.
