Υπάρχουν τόποι στον κόσμο που αλλάζουν με τον άνεμο, κι άλλοι που μοιάζουν προστατευμένοι από κάποιο παλιό, ξεχασμένο ξόρκι. Η παραλία Μαραθούντα της Σύμης ανήκει στους δεύτερους, ένας παραμυθένιος, επίγειος παράδεισος, μια ακτή μινιατούρα λουσμένη στο εκτυφλωτικό φως του Αιγαίου, όπου η εξέλιξη και ο πολιτισμός φαντάζουν μακρινές αναμνήσεις με μία απόκοσμη, σχεδόν ιερή σιωπή να καταπίνει κάθε ήχο, λες κι ο χρόνος κρατά την αναπνοή του για να μην ταράξει το όνειρο. Οκτώ χρόνια μετά την πρώτη μου επίσκεψη, ξαναήρθα και φέτος στον κρυφό αυτό αγκυροβόλιο. Περίμενα πως ο χρόνος θα είχε αφήσει τα σημάδια του, κι όμως, το μόνο που βρήκα ήταν η ίδια καλοκαιρινή γαλήνη.

Το πρώτο θαύμα παραμένει η ίδια η θάλασσα. Αν τότε φάνταζε όμορφη, σήμερα μοιάζει με κρυμμένη πισίνα που σκάλισαν “νεράιδες”, με νερά τόσο διάφανα, γαλαζοπράσινα και κρυστάλλινα, που υπόσχονται να καθαρίσουν όχι μόνο το σώμα, αλλά και την ίδια την ψυχή. Είναι από εκείνα τα νερά που δεν σε καλούν απλώς να κολυμπήσεις. Σε προσκαλούν να αφεθείς. Και όταν βγαίνεις από το νερό, έχεις την αίσθηση ότι κάτι έχει μείνει πίσω. Το βάρος της πόλης, οι εκκρεμότητες, η βιασύνη. Ακόμα και η ακτή άλλαξε με τρόπο μυστικιστικό, καθώς οι χειμωνιάτικες καταιγίδες ανακάτεψαν τα μεγάλα βότσαλα και τα λείαναν, κι έτσι εκεί που άλλοτε ο επισκέπτης μετατρεπόταν σε τολμηρό ακροβάτη, τώρα περπατά πάνω σε ένα πιο απαλό, φιλόξενο μονοπάτι.

Φυσικά, οι αληθινοί κυρίαρχοι του τοπίου δεν είναι οι άνθρωποι, αλλά οι αυθάδικες, ζωηρές κατσίκες. Σαν μικρά, σκανδαλιάρικα ξωτικά του δάσους, κινούνται ελεύθερα ανάμεσα στους λουόμενους και σκορπούν το γέλιο. Είναι τόσο εξοικειωμένες με τους ανθρώπους που μοιάζουν εκπαιδευμένες στις τέχνες της αταξίας, καθώς ανοίγουν φερμουάρ από τσάντες με τις μουσούδες τους, κλέβουν σάντουιτς, τοστ, φρέσκα φρούτα και τραγανά συμιακά κουλούρια μέσα από τα χέρια σου, γλύφουν αντηλιακά, μασουλάνε τσιγάρα και δοκιμάζουν τον καφέ σου, αν και αποφεύγουν επιμελώς το αλκοόλ και το κρέας. Όπως θυμάται χαμογελώντας ο κ. Μιχάλης, ο ιδιοκτήτης της περίφημης ταβέρνας όταν άνοιξαν το 2003 δεν υπήρχαν κάγκελα κι οι κατσίκες ανέβαιναν πάνω στα τραπέζια, οπότε έβαλαν κάγκελα και μαντρώθηκαν οι ίδιοι για να μένουν τα κατσικάκια ελεύθερα.

Στις έντεκα ακριβώς το πρωί, σαν να χτυπά ένα αόρατο ρολόι παραμυθιού, οι κολυμβητές -μετρημένοι στα δάχτυλα- κάνουν πέρα βλέποντας να πλησιάζει στην ακτή το τουριστικό καΐκι του περίφημου “Λουκά”. Η θάλασσα ησυχάζει, οι ταξιδιώτες σκορπίζονται στην ακτή, κι ο Λουκάς πιάνει τη γωνιά του στην ταβέρνα για τον πρωινό καφέ μέχρι τις τέσσερις και μισή το απόγευμα, όταν θα σημάνει η ώρα της επιστροφής.

Στην άκρη της παραλίας δεσπόζει η φιγούρα του κυρ Μιχάλη Κυπριώτη, του ανθρώπου που η ζωή του θα μπορούσε να είναι συναρπαστικό μυθιστόρημα. Πάντα με το χαμόγελο περιμένει τους εποχικούς του φίλους… “φας δε φας”… Γνήσιος Συμιακός, με το χαμόγελο στα χείλη και ένα κομμένο δάχτυλο από την τροχαλία του καϊκιού του το 1978, το οποίο όπως μας είχε πει γελώντας έχει ξεχάσει κι ο ίδιος, παραμένει ο απόλυτος, αυθεντικός οικοδεσπότης που… “έχει κάνει τα πάντα στη ζωή του εκτός από ληστείες”. Η ιστορία του μοιάζει με θρύλο άλλης εποχής, αφού μόλις δώδεκα ετών έσπαγε πέτρες περπατώντας είκοσι τέσσερα χιλιόμετρα μέχρι τον Πανορμίτη για να δουλέψει στο άνοιγμα του δρόμου, στα δεκαπέντε μπάρκαρε σε ποντοπόρα πλοία ως θερμαστής, και στα είκοσι έγινε εμπειρικός ανθυποπλοίαρχος, γυρίζοντας όλο τον κόσμο χωρίς διπλώματα, παρά μόνο με την πείρα του. Τη δεκαετία του ’70, με το δικό του καΐκι, μετέφερε εμπορεύματα στα γύρω νησιά, ενώ εκτελούσε χρέη ιπτάμενου ασθενοφόρου και φαρμακείου για τη Σύμη, μεταφέροντας αρρώστους στη Ρόδο μέρα και νύχτα, αφού όπως έλεγε, αν δεν έχει ο άλλος και είναι και άρρωστος, δεν μπορείς να του πάρεις χρήματα.

Με αυτή την αγνή φιλοσοφία, οι ξαπλώστρες στην παραλία προσφέρονται δωρεάν σε όλους, γιατί όπως λέει ο κυρ Μιχάλης, φας δεν φας ξαπλώστρα θα έχεις, αφού το μόνο που θέλουν είναι να απολαύσουν όλοι τη θάλασσα και να ξεκουραστούν.

Δίπλα στον κυρ Μιχάλη, ακοίμητοι φρουροί είναι οι δύο αδελφές του, η Υπαπαντή, η μαγείρισσα που δημιουργεί γαστρονομικά θαύματα, και η Βαγγελιώ, που με το ζεστό της χαμόγελο καταφέρνει να συνεννοείται με επισκέπτες από κάθε γωνιά της Γης. Το τραπέζι της ταβέρνας στρώνεται σαν σε γιορτή με το περίφημο κοκκινιστό ή λεμονάτο κατσικάκι από τα κοπάδια του κ. Κυπριώτη στο Πέδι, τους αφράτους κολοκυθοκεφτέδες, το παραδοσιακό ξιδάτο χταπόδι, την απίστευτη παντζαροσαλάτα, το νοστιμότατο σαγανάκι, αλλά και τα ολοζώντανα ψάρια, βγαλμένα εκείνη την ώρα από τα δίχτυα των Συμιακών ψαράδων.

Αν κάτι μαρτυρά ότι η φήμη της Μαραθούντας ταξιδεύει όλο και πιο μακριά, είναι οι επισκέπτες της. Φέτος, περισσότερο από κάθε άλλη χρονιά, κυριαρχούν οι Γάλλοι και οι Ιταλοί, που φαίνεται πως ανακάλυψαν κι αυτοί αυτόν τον μικρό παράδεισο της Σύμης. Κι όμως, η ατμόσφαιρα μένει ανέγγιχτη και αυθεντική. Η Μαραθούντα δεν προσπαθεί να εντυπωσιάσει με φανταχτερά κόλπα, αλλά το καταφέρνει απλά επειδή υπάρχει. Σε έναν κόσμο που τρέχει με σπασμένα τα φρένα, αυτός ο τόπος χαρίζει αυτό που πελαγώνει κανείς να βρει: ηρεμία, αληθινούς ανθρώπους και μια ζεστή αγκαλιά. Φεύγοντας, πήρα μαζί μου την ίδια γλυκιά αίσθηση όπως κάθε χρόνο. Δεν αποχαιρέτησα απλώς μια όμορφη παραλία, αλλά μια ζωντανή καρτ ποστάλ από την Ελλάδα που αγαπάμε, εκεί όπου ο χρόνος κυλά αργά, η θάλασσα θεραπεύει και ο κυρ Μιχάλης σε υποδέχεται πάντα σαν να γύρισες, τελικά, στο σπίτι σου.

Σημείωση: Το φωτογραφικό υλικό περιλαμβάνει εικόνες από τις επισκέψεις μας στη Μαραθούντα το 2021 και το 2026.