Η ραγδαία ανάπτυξη των εκπτωτικών αλυσίδων στη βρετανική αγορά τροφίμων οδηγεί σε αλλαγή του ρυθμιστικού πλαισίου, με τις Aldi και Lidl να βρίσκονται πλέον αντιμέτωπες με κανόνες που μέχρι σήμερα εφαρμόζονταν στις μεγαλύτερες αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Η αρμόδια βρετανική αρχή ανταγωνισμού έχει διατυπώσει προσωρινή πρόταση ώστε οι δύο εκπτωτικές αλυσίδες να υπάγονται στους ίδιους περιορισμούς για τη χρήση γης με τους μεγαλύτερους λιανοπωλητές τροφίμων, εξέλιξη που μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο ανοίγουν νέα καταστήματα και οργανώνεται ο ανταγωνισμός στις τοπικές αγορές.
Το ζήτημα αφορά συμφωνίες που συνδέονται με ακίνητα και οικόπεδα στα οποία λειτουργούν ή πρόκειται να λειτουργήσουν καταστήματα. Οι συγκεκριμένοι κανόνες έχουν σχεδιαστεί ώστε μια μεγάλη αλυσίδα να μην μπορεί να χρησιμοποιεί συμβατικούς περιορισμούς, αποκλειστικότητες ή άλλες συμφωνίες για να εμποδίζει ανταγωνιστές να ανοίξουν κατάστημα σε κοντινή απόσταση. Το ισχύον καθεστώς εφαρμόζεται από το 2010 σε επτά μεγάλους λιανοπωλητές τροφίμων, ενώ μέχρι σήμερα οι Aldi και Lidl δεν περιλαμβάνονταν σε αυτό, καθώς θεωρούνταν εκπτωτικές αλυσίδες με περιορισμένοτερο εύρος προϊόντων. Η εικόνα της αγοράς έχει όμως αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια.
Η βασική αιτιολόγηση για την αλλαγή είναι ότι το μέγεθος και η γεωγραφική παρουσία των Aldi και Lidl δεν αντιστοιχούν πλέον στην εικόνα των μικρότερων εκπτωτικών αλυσίδων που υπήρχε όταν θεσπίστηκαν οι κανόνες. Οι δύο αλυσίδες έχουν επεκτείνει σημαντικά το δίκτυο καταστημάτων τους, έχουν αυξήσει την ποικιλία των προϊόντων τους και έχουν αποκτήσει πολύ μεγαλύτερο ρόλο στις εβδομαδιαίες αγορές των βρετανικών νοικοκυριών.
Η Aldi βρίσκεται πλέον στην τέταρτη θέση μεταξύ των μεγαλύτερων αλυσίδων τροφίμων της Βρετανίας, ενώ η Lidl βρίσκεται στην πέμπτη θέση, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η αρμόδια αρχή. Μαζί αντιπροσωπεύουν περίπου 21% της βρετανικής αγοράς τροφίμων, σε μια αγορά συνολικής αξίας περίπου 215 δισ. λιρών, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 247 δισ. ευρώ. Η μεταβολή αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για το ρυθμιστικό πλαίσιο, καθώς οι δύο αλυσίδες δεν αποτελούν πλέον περιφερειακούς παίκτες που δραστηριοποιούνται σε ένα περιορισμένο τμήμα της αγοράς, αλλά επιχειρήσεις με παρουσία σε μεγάλο μέρος της χώρας.
Οι αρχικοί λόγοι για τους οποίους είχαν εξαιρεθεί από τους συγκεκριμένους περιορισμούς συνδέονταν με το μοντέλο λειτουργίας τους. Οι εκπτωτικές αλυσίδες διέθεταν μικρότερη γκάμα προϊόντων, χαμηλότερες τιμές και διαφορετικό τρόπο λειτουργίας σε σχέση με τα παραδοσιακά σούπερ μάρκετ. Με την πάροδο των ετών όμως, το μοντέλο αυτό εξελίχθηκε. Τα καταστήματα έγιναν μεγαλύτερα, η γκάμα διευρύνθηκε και οι καταναλωτές άρχισαν να πραγματοποιούν σε αυτές όλο και μεγαλύτερο μέρος των συνολικών αγορών τους.
Η αρμόδια αρχή θεωρεί ότι η αλλαγή αυτή έχει πλέον καταστήσει τις δύο αλυσίδες συγκρίσιμες με τους μεγάλους λιανοπωλητές που ήδη υπάγονται στους κανόνες. Το επιχείρημα είναι ότι όταν μια αλυσίδα αποκτά σημαντικό μερίδιο αγοράς και εκτεταμένο δίκτυο καταστημάτων, η δυνατότητα να επηρεάζει τη διαθεσιμότητα εμπορικών χώρων μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία για τον ανταγωνισμό.
Αν η προσωρινή πρόταση γίνει οριστική, Aldi και Lidl θα πρέπει να αντιμετωπίζουν τους ίδιους περιορισμούς στις συμφωνίες για τη γη που ισχύουν ήδη για τις μεγαλύτερες αλυσίδες. Στην πράξη, αυτό μπορεί να σημαίνει ότι θα περιοριστεί η δυνατότητα χρήσης συμφωνιών που εμποδίζουν την εγκατάσταση ανταγωνιστικού σούπερ μάρκετ σε κοντινή περιοχή. Η εξέλιξη έχει άμεση σχέση με τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνονται οι τοπικές αγορές τροφίμων. Η θέση ενός καταστήματος μπορεί να καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το ποια αλυσίδα θα επισκέπτονται οι καταναλωτές μιας περιοχής, ενώ η διαθεσιμότητα κατάλληλων οικοπέδων και εμπορικών χώρων αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την επέκταση των σούπερ μάρκετ. Όταν περιορίζεται η δυνατότητα μιας αλυσίδας να δεσμεύει ή να ελέγχει χώρους με τρόπο που δυσκολεύει την είσοδο ανταγωνιστών, δημιουργούνται περισσότερες δυνατότητες για νέες εγκαταστάσεις στην ίδια περιοχή. Για τους καταναλωτές, μια τέτοια αλλαγή μπορεί να μεταφραστεί σε περισσότερες επιλογές καταστημάτων και μεγαλύτερη πίεση στις τιμές, ειδικά σε περιοχές όπου σήμερα υπάρχει περιορισμένος αριθμός μεγάλων αλυσίδων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Πεπτίδια: Έξι δημοφιλή σκευάσματα μπορεί σύντομα να γίνουν πιο εύκολα διαθέσιμα
- Διεθνής Ημέρα Μπύρας: Γιατί η μπύρα είναι ένα από τα πιο ασφαλή ποτά
- San Pellegrino: Γιατί βάζει ερωτήσεις στις φιάλες του νερού
- Πώς μια vegan διατροφή βοήθησε στην απώλεια βάρους χωρίς περιορισμό της ποσότητας φαγητού
- Foodwatch: «Δεν απαγορεύουμε τίποτα, θέλουμε οι καταναλωτές να γνωρίζουν τι αγοράζουν»
- Γλουτένη: Γιατί οι ετικέτες τροφίμων μπορεί να αλλάξουν για κριθάρι, σίκαλη και βρώμη
- Χρόνιος πόνος: Νέα έρευνα αναζητά τον «διακόπτη» που μπορεί να τον απενεργοποιήσει στην πηγή του
