Προειδοποίηση για σοβαρό πλήγμα στην ανταγωνιστικότητα, την απασχόληση και τη βιωσιμότητα του ευρωπαϊκού κλάδου από τις οργανώσεις Ελλάδας, Ισπανίας και Ιταλίας
Σαφή και κατηγορηματική αντίθεση στη συμφωνία ΕΕ–Mercosur εκφράζουν οι ευρωπαϊκές οργανώσεις του κλάδου των επιτραπέζιων ελιών — ASEMESA (Ισπανία), ASSOM (Ιταλία) και ΠΕΜΕΤΕ (Ελλάδα) — κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για τις επιπτώσεις που αυτή συνεπάγεται στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται ο κλάδος. Όπως επισημαίνουν, η συμφωνία συνιστά ευθεία απειλή για την ανταγωνιστικότητα, την απασχόληση και τη βιωσιμότητα ενός τομέα στρατηγικής σημασίας για δεκάδες αγροτικές περιοχές σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι, σε μια περίοδο όπου ο ευρωπαϊκός κλάδος των επιτραπέζιων ελιών συνεχίζει να αντιμετωπίζει σοβαρά εμπόδια και υψηλούς δασμούς σε αγορές τρίτων χωρών, η Ευρωπαϊκή Ένωση αποδέχθηκε μια εμπορική συμφωνία που διαμορφώνει ένα σαφώς ανισόρροπο και δυσμενές ανταγωνιστικό περιβάλλον για τους Ευρωπαίους παραγωγούς και μεταποιητές.
Σύμφωνα με τη συμφωνία ΕΕ–Mercosur, προβλέπεται η σταδιακή κατάργηση των δασμών στις επιτραπέζιες ελιές που προέρχονται από τις χώρες της Mercosur μέσα σε επταετή περίοδο, ξεκινώντας από το σημερινό επίπεδο του 12,8%. Η εξέλιξη αυτή ανοίγει τον δρόμο για τη σταδιακή είσοδο προϊόντων στην ευρωπαϊκή αγορά με όρους σαφώς ευνοϊκότερους από εκείνους που αντιμετωπίζει η εγχώρια παραγωγή. Την ίδια στιγμή, οι αγορές της Mercosur παραμένουν στην πράξη κλειστές για τις ευρωπαϊκές επιτραπέζιες ελιές, οι οποίες εξακολουθούν να επιβαρύνονται με δασμούς της τάξης του 12,6%, υπονομεύοντας κάθε έννοια αμοιβαιότητας και δίκαιου ανταγωνισμού.
Η ασυμμετρία αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα σε αγορές-κλειδιά όπως η Βραζιλία, μία από τις μεγαλύτερες καταναλώτριες επιτραπέζιων ελιών διεθνώς, όπου τα ευρωπαϊκά προϊόντα παραμένουν ουσιαστικά αποκλεισμένα, ενώ άλλοι διεθνείς ανταγωνιστές απολαμβάνουν προνομιακή πρόσβαση μέσω ειδικών εμπορικών συμφωνιών.
Ως αποτέλεσμα, η συμφωνία ΕΕ–Mercosur επιφέρει διπλό πλήγμα στον ευρωπαϊκό κλάδο:
αφενός περιορίζει δραστικά τις εξαγωγικές δυνατότητες των ευρωπαϊκών επιτραπέζιων ελιών σε κομβικές αγορές και αφετέρου εντείνει την ανταγωνιστική πίεση εντός της ευρωπαϊκής αγοράς, μέσω της προνομιακής εισόδου προϊόντων από τρίτες χώρες.
Η ASEMESA, η ASSOM και η ΠΕΜΕΤΕ προειδοποιούν ότι η εξέλιξη αυτή θέτει σε άμεσο κίνδυνο τη βιωσιμότητα της μεταποιητικής βιομηχανίας, τις θέσεις εργασίας, την οικονομική αντοχή των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, καθώς και την κοινωνική και οικονομική συνοχή εκτεταμένων αγροτικών περιοχών της ΕΕ, σε έναν κλάδο που έχει διαχρονικά αποδείξει τη διεθνή του ηγετική θέση, την ισχυρή εξαγωγική του δυναμική και τη συμμόρφωσή του με τα αυστηρά ευρωπαϊκά κοινωνικά, περιβαλλοντικά και πρότυπα ασφάλειας τροφίμων.
Παράλληλα, οι τρεις οργανώσεις βρίσκονται στο τελικό στάδιο δημιουργίας μιας νέας Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας για τον κλάδο των επιτραπέζιων ελιών, με στόχο την ενίσχυση της θεσμικής εκπροσώπησης, τον ουσιαστικό διάλογο με τα όργανα της ΕΕ και την πιο συντονισμένη υπεράσπιση των κοινών συμφερόντων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Υπό αυτό το πρίσμα, η ASEMESA, η ASSOM και η ΠΕΜΕΤΕ απευθύνουν σαφή έκκληση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη-μέλη να επανεξετάσουν άμεσα τη μεταχείριση των επιτραπέζιων ελιών στο πλαίσιο της συμφωνίας ΕΕ–Mercosur, ώστε να αρθούν οι υφιστάμενες ανισορροπίες και να αποτραπούν περαιτέρω επιπτώσεις σε έναν τομέα κρίσιμης σημασίας για την ευρωπαϊκή οικονομία, την απασχόληση και τη συνοχή της υπαίθρου.
Φωτoγραφία Shutterstock