Επιστήμονες, γιατροί και πολίτες καταγγέλλουν τις επιπτώσεις της εντατικής χρήσης φυτοφαρμάκων στις παιδικές χαρές
Η καλλιέργεια λουλουδιών, και ιδιαίτερα των κρίνων, έχει μακρά παράδοση στην Ολλανδία, όμως η εντατική χρήση φυτοφαρμάκων έχει μετατρέψει αυτή την πρακτική σε εστία ανησυχίας και κοινωνικής έντασης. Η PAN-Europe ανέδειξε ένα τέτοιο φλέγον ζήτημα στην κοινότητα Westerveld στη βόρεια Ολλανδία, όπου οι κάτοικοι, σε συνεργασία με γιατρούς και επιστήμονες, ζητούν άμεση παρέμβαση για την προστασία της υγείας. Η μαζική χρήση εντομοκτόνων και μυκητοκτόνων, με ψεκασμούς σχεδόν κάθε εβδομάδα, έχει δημιουργήσει έναν αόρατο κίνδυνο για τους πολίτες. Το πρόβλημα εντείνεται από την εγγύτητα των ανθώνων σε κατοικημένες περιοχές, σχολεία και παιδικές χαρές. Παράλληλα, η πίεση των εξαγωγικών συμφερόντων προς την Ασία οδηγεί σε εντατικοποίηση της παραγωγής, με τους τοπικούς καλλιεργητές να προσφέρουν υψηλά μισθώματα για την εκμετάλλευση αγροτεμαχίων.
Στις 27 Μαΐου, στο δημαρχείο του Westerveld εκατοντάδες πολίτες ζήτησαν με συνθήματα να μπει τέλος στους ψεκασμούς. Την ίδια ώρα, αγρότες παρέταξαν τρακτέρ και με κόρνες επιχείρησαν να εκφράσουν τη δική τους διαμαρτυρία, θεωρώντας ότι στοχοποιούνται άδικα. Η πρωτοβουλία πολιτών Meten=Weten συνέλεξε 87 δείγματα από περιοχές γύρω από ανθώνες, ανακαλύπτοντας 132 διαφορετικά φυτοφάρμακα ή υπολείμματά τους στο περιβάλλον. Πολλά από αυτά εξαπλώνονται σε ακτίνα τουλάχιστον 1 χλμ., ενώ ορισμένα εντοπίζονται ακόμα και σε προστατευόμενες φυσικές περιοχές.
Ανεξάρτητες μελέτες στην Ολλανδία, τη Γερμανία και τη Γαλλία επιβεβαιώνουν την εκτεταμένη ρύπανση από φυτοφάρμακα. Η γερμανική ομάδα του καθηγητή Dr. Carsten Brühl εντόπισε 63 δραστικές ουσίες σε 97% των δειγμάτων εδάφους και βλάστησης. Παράλληλα, η ερευνητική ομάδα SPRINT βρήκε 170 διαφορετικά φυτοφάρμακα στη σκόνη εσωτερικών χώρων σπιτιών. Η καθηγήτρια Violette Geissen σχολίασε χαρακτηριστικά: «Είμαστε περικυκλωμένοι από ένα σύννεφο υπολειμμάτων. Τα εισπνέουμε και τα καταναλώνουμε χωρίς να γνωρίζουμε τις μακροπρόθεσμες συνέπειες».
Το θέμα έχει και μια επικίνδυνη διάσταση για τη δημόσια υγεία με σύνδεση με νευροεκφυλιστικές ασθένειες, όπως η νόσος Πάρκινσον και η ALS. Ο καθηγητής Bas Bloem, ειδικός παγκόσμιας εμβέλειας, έχει τεκμηριώσει δημόσια τη σχέση πολλών φυτοφαρμάκων με τη νευροτοξικότητα. Προειδοποιεί για τον συνδυασμένο κίνδυνο από το «κοκτέιλ» χημικών ουσιών στο περιβάλλον. Παρά τα επιστημονικά ευρήματα, οι διαδικασίες έγκρισης συχνά βασίζονται σε παρωχημένα δεδομένα, ενώ οι δοκιμές για νευροτοξικότητα θεωρούνται από ανεξάρτητους φορείς ελλιπείς. Μια ειδική διάσκεψη με συμμετοχή της EFSA πρότεινε αλλαγές, που όμως αγνοήθηκαν από τη διοίκηση του οργανισμού, καθυστερώντας σημαντικές αναθεωρήσεις.
Στην πρόσφατη διαδήλωση στη Χάγη, το συνδικάτο FNV, η Ένωση Πάρκινσον και η Natuur & Milieu παρέδωσαν ψήφισμα στο κοινοβούλιο ζητώντας άμεσο τερματισμό των ψεκασμών με ύποπτες ουσίες. Την πρωτοβουλία αυτή στηρίζει πλέον και ένα δίκτυο άνω των 500 γιατρών, με το σύνθημα: «Όταν υπάρχει αμφιβολία, μην ψεκάζετε». Η γιατρός Evelien van Soldt, που εργάζεται στην περιοχή, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου: «Βλέπουμε υψηλά ποσοστά νόσου Πάρκινσον και καρκίνου, ακόμα και σε νεότερους ανθρώπους. Ο αριθμός των κρουσμάτων είναι ανησυχητικός σε σχέση με τον πληθυσμό. Ο δήμος πρέπει να δράσει άμεσα».
*Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ασφάλειας τροφίμων και απευθύνεται στον κλάδο και στους επαγγελματίες τροφίμων, όπως και σε συνειδητοποιημένους καταναλωτές. Το παρόν άρθρο έχει σκοπό να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες στους επιστήμονες τροφίμων και επαγγελματίες που σχεδιάζουν τα συστήματα και μέτρα ασφάλειας τροφίμων των επιχειρήσεων τροφίμων. Τα συμβάντα ασφάλειας τροφίμων σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο αποτελούν πολύτιμα εισερχόμενα δεδομένα στην ανάλυση επικινδυνότητας της διαδικασίας διαχείρισης τροφίμων (HACCP) που υποχρεούται να συντάσσει και να διατηρεί βάση νόμου, κάθε επιχείρηση τροφίμων.
