Κίνδυνος από τοξικό και ανθεκτικό υποπροϊόν TFA
Σε μια σημαντική περιβαλλοντική απόφαση, η Δανία ανακάλεσε την άδεια κυκλοφορίας 23 φυτοφαρμάκων που περιέχουν PFAS, χημικές ουσίες που, σύμφωνα με την Εθνική Γεωλογική Υπηρεσία της χώρας, σχηματίζουν τριφθοροξικό οξύ (TFA) και αποτελούν σοβαρή απειλή για τα υπόγεια ύδατα και το πόσιμο νερό. Η κίνηση αυτή, την οποία χαιρέτισε η ευρωπαϊκή οργάνωση PAN Europe, βασίζεται σε νέα επιστημονικά δεδομένα που αποδεικνύουν ότι το TFA, ένα εξαιρετικά ανθεκτικό, τοξικό και κινητικό υποπροϊόν, διαρρέει στο υπόγειο υδροφόρο σύστημα μετά από τη χρήση φυτοφαρμάκων που περιέχουν φλουαζινάμη, φλουοπιράμη, διφλουφενικαν, μεφεντριφλουκοναζόλη, ταου φλουβαλινάτη και φλονικαμίδη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακοινώσεις ανάκλησης για δημοφιλή μπαχαρικά ιδιωτικής ετικέτας γνωστού σουπερμάρκετ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται σπιρουλίνα με επικίνδυνη ουσία
Η Δανική Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος (EPA) επανεξέτασε τις εγκρίσεις των εν λόγω ουσιών βάσει των ευρημάτων του ερευνητικού προγράμματος TriFluPest, το οποίο εκπόνησε το Εθνικό Γεωλογικό Ινστιτούτο της Δανίας και της Γροιλανδίας (GEUS). Η έρευνα τεκμηρίωσε ότι οι εν λόγω ουσίες, όταν χρησιμοποιούνται σε συνθήκες γεωργικής εφαρμογής, αποδομούνται σε TFA και ρυπαίνουν τα υπόγεια ύδατα πάνω από το επιτρεπόμενο ευρωπαϊκό όριο των 0,1 µg/L. Ειδικότερα, σύμφωνα με τη νομοθεσία της ΕΕ για τα φυτοφάρμακα, ουσίες που προκαλούν ή μεταβολίζονται σε τοξικά παράγωγα όπως το TFA δεν επιτρέπεται να ρυπαίνουν τα υπόγεια ύδατα. Ωστόσο, οι ισχύουσες ευρωπαϊκές εκτιμήσεις κινδύνου δεν λάμβαναν έως σήμερα υπόψη την ύπαρξη του TFA, επιτρέποντας έτσι την ευρεία χρήση των σχετικών φυτοφαρμάκων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | GLP-1: Αυτά είναι τα τρόφιμα και ο τρόπος ζωής που ενισχύουν φυσικά την ορμόνη που έκανε γνωστή το Ozempic
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση φοινικέλαιου λόγω υπέρβασης ρυπαντών – Έκκληση προς τους καταναλωτές για έλεγχο αποθεμάτων
Η Δανία, χωρίς να περιμένει τη νομοθετική παρέμβαση της ΕΕ, ανέλαβε μονομερώς δράση, προχωρώντας σε ανακλήσεις προϊόντων και ενεργοποιώντας τις προβλέψεις του Κανονισμού 1107/2009 της ΕΕ. Όπως δήλωσε η εκπρόσωπος της PAN Europe, Salomé Roynel, «Τα κράτη-μέλη οφείλουν να επανεξετάζουν και να αποσύρουν φυτοφάρμακα όταν υπάρχουν αποδείξεις ότι θέτουν σε κίνδυνο την υγεία ή το περιβάλλον». Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές στον γεωργικό τομέα, με τους παραγωγούς να ανησυχούν για πιθανές επιπτώσεις στην καλλιέργεια αμυλοπαραγωγών πατατών, ένα προϊόν-πρώτη ύλη για πλήθος βιομηχανικών τροφίμων. Παρ’ όλα αυτά, η δανική κυβέρνηση επιμένει ότι η προστασία του υδροφόρου ορίζοντα υπερέχει της βραχυπρόθεσμης αγροτικής ευκολίας, ιδίως όταν πρόκειται για χημικά που δεν αποδομούνται φυσικά και συσσωρεύονται στο περιβάλλον.
Οι αποφάσεις προβλέπουν πλήρη απαγόρευση εντός έξι έως δεκαπέντε μηνών, ανάλογα με την κατηγορία προϊόντος. Η αξιολόγηση για δέκα ακόμα φυτοφάρμακα PFAS βρίσκεται σε εξέλιξη, με την τελική απόφαση να αναμένεται έως το φθινόπωρο. Παράλληλα, αναλύσεις και από άλλες χώρες, όπως η Σουηδία, η Γερμανία, η Ολλανδία και το Βέλγιο, έχουν ανιχνεύσει TFA σε υπόγεια και επιφανειακά ύδατα, ακόμη και σε τρόφιμα όπως κρασί και δημητριακά. Έρευνες της γερμανικής UmweltBundesAmt (UBA) δείχνουν ότι τα PFAS φυτοφάρμακα αποτελούν την κύρια πηγή ρύπανσης TFA στις αγροτικές περιοχές, με δευτερεύουσες πηγές να περιλαμβάνουν χημικά προϊόντα όπως ψυκτικά και αερολύματα.
