Έρευνα επιβεβαιώνει αυτό που οι καταναλωτές βιώνουν καθημερινά στο ταμείο
Στη Γαλλία, ένας στους έξι αγρότες ζει κάτω από το όριο της φτώχειας, ενώ ένας στους τρεις πολίτες δεν έχει πρόσβαση σε επαρκή ποσότητα υγιεινής τροφής για τρία γεύματα την ημέρα. Αυτή η αντίφαση δεν είναι τυχαία. Σύμφωνα με έκθεση γαλλικής γερουσιαστικής επιτροπής έρευνας που δημοσιεύτηκε στις 21 Μαΐου 2026, το σύστημα διανομής τροφίμων στη χώρα λειτουργεί συστηματικά εις βάρος τόσο των παραγωγών όσο και των καταναλωτών, εξυπηρετώντας κυρίως τα συμφέροντα μιας χούφτας κολοσσών της μεγάλης λιανικής. Τα συμπεράσματα αυτά υιοθετεί και αναλύει η γαλλική οργάνωση προστασίας καταναλωτών Foodwatch, η οποία παρουσίασε στοιχεία στην επιτροπή τον Ιανουάριο του 2026 και τα προωθεί ως επιχείρημα για νομοθετική παρέμβαση, καθώς πέντε αλυσίδες σούπερ μάρκετ ελέγχουν το 80% της αγοράς τροφίμων, και η έκθεση επιβεβαιώνει ότι τα πιο υγιεινά και βιολογικά προϊόντα επιβαρύνονται με δυσανάλογα υψηλά περιθώρια κέρδους, κάνοντας την ποιοτική διατροφή προνόμιο των λίγων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποια φρούτα και λαχανικά δεν πρέπει να αγοράζετε ΠΟΤΕ έτοιμα ή κομμένα σύμφωνα με διαιτολόγους
Τα στοιχεία που παρουσιάζει η έκθεση αποτυπώνουν με ακρίβεια τον τρόπο που λειτουργεί αυτός ο μηχανισμός. Η αδιαφανής κατασκευή τιμών επιτρέπει στις αλυσίδες λιανικής να χρησιμοποιούν ορισμένα φθηνά, συχνά επεξεργασμένα προϊόντα ως «δόλωμα» για να προσελκύσουν καταναλωτές, ενώ ταυτόχρονα εφαρμόζουν υψηλότερα περιθώρια κέρδους στα φρούτα, τα λαχανικά, τα όσπρια, τα δημητριακά ολικής άλεσης και τα βιολογικά προϊόντα. Το Παρατηρητήριο Σχηματισμού Τιμών και Περιθωρίων Κέρδους Τροφίμων κατέγραψε αύξηση του μεικτού περιθωρίου κατά 57% στα ζυμαρικά και κατά 12,7% σε ένα εποχικό καλάθι λαχανικών μεταξύ 2021 και 2022. Το 2020, τα φρούτα και λαχανικά απέφεραν 11,2 δισεκατομμύρια ευρώ στους παραγωγούς, αλλά πωλήθηκαν στους καταναλωτές για 22 δισεκατομμύρια ευρώ χωρίς καμία επεξεργασία. Τα «φθηνά» προϊόντα, από την άλλη, ανήκουν σε κατηγορίες αντίθετες με τις συστάσεις δημόσιας υγείας. Έρευνα σε 12 κατηγορίες τροφίμων που διεξήγαγε το foodwatch διαπίστωσε ότι τα φθηνότερα προϊόντα ήταν συστηματικά πιο γλυκά από τα ακριβότερα, ακόμα και σε κατηγορίες όπου η παρουσία ζάχαρης δεν αναμένεται.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ο συνδυασμός τροφίμων που σκοτώνει τα κατεστραμμένα κύτταρα στο παχύ έντερο πριν γίνουν καρκίνος
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ρομπότ-αγρότες εκπαιδεύονται σε ψηφιακές φάρμες – Νέα μέθοδος κόβει στα μισά το κόστος παραγωγής
Νόμος εκτάκτου ανάγκης για 100 υγιεινά προϊόντα σε τιμή κόστους
Η γερουσιαστική έκθεση στοχεύει σε μεγαλύτερη διαφάνεια στην κατασκευή τιμών, εγγύηση δίκαιης αμοιβής για τους αγρότες και καλύτερο έλεγχο των περιθωρίων κέρδους στα πιο υγιεινά προϊόντα. Το κόστος του τρέχοντος συστήματος για τη δημόσια υγεία υπολογίζεται μεταξύ 19 και 120 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως, σύμφωνα με εκτιμήσεις ανεξάρτητων ερευνητών και του ΟΗΕ για τη διατροφή και τη γεωργία. Σε αυτό το πλαίσιο, το foodwatch μαζί με έναν συνασπισμό άνω των 30 οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών ζητά τη θέσπιση νόμου εκτάκτου ανάγκης που θα υποχρεώνει τη μεγάλη λιανική να πουλά σε τιμή κόστους 100 τρόφιμα που συνιστώνται από το εθνικό πρόγραμμα διατροφής και υγείας, όπως φρούτα, λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης και βιολογικά προϊόντα. Η πρόταση αφορά ολόκληρη τη χώρα, συμπεριλαμβανομένων των υπερπόντιων εδαφών, και παρουσιάζεται από το foodwatch ως το πρώτο συγκεκριμένο βήμα για να σπάσει το παρόν σύστημα που μετατρέπει την υγιεινή διατροφή από δικαίωμα σε κοινωνικό προνόμιο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποια ροφήματα προστατεύουν τα νεφρά – Τι πίνετε κάθε πρωί σύμφωνα με τις τελευταίες έρευνες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το «ακίνδυνο» γλυκαντικό που μπορεί να βλάψει το συκώτι – Τι δείχνει νέα μελέτη για τη σορβιτόλη
