Νέα έρευνα αμφισβητεί την παραδοχή ότι οι αλκοόλες ζάχαρης είναι μεταβολικά αδρανείς.
Η σορβιτόλη είναι μια από τις πιο διαδεδομένες αλκοόλες ζάχαρης στη βιομηχανία τροφίμων. Απαντάται σε τσίχλες, καραμέλες χωρίς ζάχαρη, μπάρες πρωτεΐνης και πλήθος άλλων προϊόντων μειωμένων θερμίδων, ενώ υπάρχει φυσικά και σε ορισμένα φρούτα. Η εκτεταμένη χρήση της βασίζεται στην εκτίμηση ότι, σε αντίθεση με την κοινή ζάχαρη ή τη φρουκτόζη, αποβάλλεται από τον οργανισμό χωρίς σημαντικές μεταβολικές επιπτώσεις. Μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science Signaling αμφισβητεί αυτή ακριβώς την παραδοχή, εισάγοντας έναν νέο παράγοντα στη συζήτηση για τη νόσο του λιπώδους ήπατος.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποια φρούτα και λαχανικά δεν πρέπει να αγοράζετε ΠΟΤΕ έτοιμα ή κομμένα σύμφωνα με διαιτολόγους
Από σορβιτόλη σε φρουκτόζη μέσα στο συκώτι
Ερευνητές χρησιμοποίησαν μοντέλα ζέβρας ψαριού για να παρακολουθήσουν τον τρόπο με τον οποίο η διατροφική γλυκόζη και η σορβιτόλη επεξεργάζονται στον οργανισμό. Τα ευρήματα αποκάλυψαν ότι τα εντερικά κύτταρα μπορούν να μετατρέψουν τη γλυκόζη σε σορβιτόλη, η οποία υπό κανονικές συνθήκες διασπάται από βακτήρια του εντέρου πριν φτάσει στο συκώτι. Όταν όμως αυτά τα βακτήρια απουσιάζουν ή είναι υπερφορτωμένα, η σορβιτόλη φτάνει στο ήπαρ, όπου μετατρέπεται σε φρουκτόζη-1-φωσφορική, ενεργοποιώντας τη γλυκόλυση και οδηγώντας σε συσσώρευση λίπους στο ήπαρ, χαρακτηριστικό εύρημα της μεταβολικά συνδεόμενης στεατωτικής ηπατικής νόσου, γνωστής παλαιότερα ως μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Η νόσος αυτή επηρεάζει περίπου το 30% των ενηλίκων παγκοσμίως και συνδέεται με παχυσαρκία, διαβήτη και μεταβολική δυσλειτουργία. Η φρουκτόζη έχει ήδη αναγνωριστεί ως βασικός συντελεστής στην εξέλιξή της, και τα νέα δεδομένα δείχνουν ότι η σορβιτόλη βρίσκεται «μία μετατροπή μακριά από τη φρουκτόζη», όπως χαρακτηριστικά τη διατύπωσαν οι ερευνητές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ο συνδυασμός τροφίμων που σκοτώνει τα κατεστραμμένα κύτταρα στο παχύ έντερο πριν γίνουν καρκίνος
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ρομπότ-αγρότες εκπαιδεύονται σε ψηφιακές φάρμες – Νέα μέθοδος κόβει στα μισά το κόστος παραγωγής
Ο ρόλος του μικροβιώματος ως γραμμή άμυνας
Το εντυπωσιακότερο εύρημα της μελέτης αφορά τον ρόλο του εντερικού μικροβιώματος ως προστατευτικού μηχανισμού. Η επαναεισαγωγή βακτηριακών στελεχών του γένους Aeromonas, ικανών να διασπούν τη σορβιτόλη, μείωσε σημαντικά τη συσσώρευση λίπους στο ήπαρ. Αυτό σημαίνει ότι η επίδραση της σορβιτόλης δεν είναι ομοιόμορφη για όλους, αλλά εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη σύνθεση του εντερικού μικροβιώματος κάθε ατόμου. Άτομα με διαταραγμένη εντερική χλωρίδα, λόγω αντιβιοτικών, χρόνιων παθήσεων ή διατροφής χαμηλής σε φυτικές ίνες, ενδέχεται να είναι πιο ευάλωτα στις ηπατικές επιπτώσεις της σορβιτόλης. Παράλληλα, η υπερβολική κατανάλωση σορβιτόλης μπορεί να υπερφορτώσει ακόμα και ένα υγιές μικροβίωμα, ανατρέποντας τον φυσικό μηχανισμό άμυνας. Οι ερευνητές τονίζουν ότι χρειάζονται περαιτέρω μελέτες για να διαπιστωθεί αν οι ίδιοι μηχανισμοί ισχύουν στους ανθρώπους, καθώς τα ευρήματα προέρχονται από ζωικά μοντέλα. Ωστόσο, τα δεδομένα είναι αρκετά για να θέσουν υπό αμφισβήτηση την ευρέως διαδεδομένη εκτίμηση ότι οι αλκοόλες ζάχαρης αποτελούν αβλαβή υποκατάστατα της ζάχαρης, ιδίως σε συνθήκες υψηλής κατανάλωσης ή διαταραγμένου εντερικού μικροβιώματος.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποια ροφήματα προστατεύουν τα νεφρά – Τι πίνετε κάθε πρωί σύμφωνα με τις τελευταίες έρευνες
