Η ετικέτα στη συσκευασία βοηθά όσους έχουν ήδη τη δυνατότητα επιλογής
Οι ετικέτες στο μπροστινό μέρος των συσκευασιών τροφίμων αποτελούν εδώ και χρόνια ένα από τα κύρια εργαλεία πολιτικής δημόσιας υγείας για τη μείωση της κατανάλωσης ζάχαρης. Η λογική πίσω τους είναι απλή. Aν ο καταναλωτής βλέπει καθαρά πόση ζάχαρη περιέχει ένα προϊόν, θα κάνει πιο υγιεινές επιλογές. Νέα συστηματική ανασκόπηση που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Obesity Reviews από ερευνητές του Charles Perkins Centre του Πανεπιστημίου του Σίδνεϊ εξέτασε αυτή τη λογική με αυστηρή μεθοδολογία, αναλύοντας 10 μελέτες από χώρες υψηλού εισοδήματος, συμπεριλαμβανομένων ΗΠΑ, Σουηδίας, Χιλής και Ισημερινού, που είχαν δημοσιευτεί από το 2005 και έπειτα. Η ανασκόπηση χρησιμοποίησε τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές και παρατηρητικές μελέτες, με ανεξάρτητη αξιολόγηση από τουλάχιστον δύο ερευνητές σε κάθε στάδιο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται αλεύρι με θανατηφόρες τοξίνες – Πωλήθηκε σε μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ
Οι ετικέτες λειτουργούν σε επίπεδο γενικού πληθυσμού, μειώνοντας μετρήσιμα την κατανάλωση και αγορά ζαχαρούχων προϊόντων. Ταυτόχρονα, υπάρχουν ελάχιστες και ασυνεπείς ενδείξεις ότι επηρεάζουν τη συμπεριφορά των νοικοκυριών με οικονομικές δυσκολίες ή συμβάλλουν στη μείωση των υγειονομικών ανισοτήτων. Αυτό δεν είναι τυχαίο. Τα δεδομένα της Αυστραλιανής Στατιστικής Υπηρεσίας δείχνουν ότι το 27,1% των ατόμων που ζουν σε οικονομικά πιεσμένες περιοχές καταναλώνουν ζαχαρούχα ποτά, έναντι 20,3% στις λιγότερο επιβαρυμένες περιοχές. Η διαφορά αυτή δεν οφείλεται σε έλλειψη πληροφόρησης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κοτόπουλα Νιτσιάκος: Πώς η πώληση της εταιρείας σε Ουκρανό πολυεκατομμυριούχο φέρνει τα πάνω κάτω στην πτηνοτροφία
Η ετικέτα απευθύνεται σε έναν καταναλωτή που διαβάζει, κατανοεί και έχει τη δυνατότητα να επιλέξει διαφορετικά. Όταν η επιλογή περιορίζεται από οικονομικούς περιορισμούς, η πληροφορία στη συσκευασία δεν αλλάζει τη συμπεριφορά γιατί δεν αλλάζει τις συνθήκες που την καθορίζουν. Τα υγιεινά τρόφιμα κοστίζουν περισσότερο, και αυτό παραμένει ανεξάρτητο από το πόσο ευκρινής είναι η ένδειξη ζάχαρης στη συσκευασία. Πρόκειται για την πρώτη συστηματική ανασκόπηση που εξετάζει ειδικά τον αντίκτυπο των ετικετών στις ανισότητες κατανάλωσης ζάχαρης ανάλογα με το εισοδηματικό επίπεδο, καλύπτοντας ένα σημαντικό κενό στη βιβλιογραφία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καταγγελίες για αδράνεια και θεσμική σιωπή των ελεγκτικών αρχών στην υπόθεση της αλλαντοβιομηχανίας με τους 10 νεκρούς
Οι ερευνητές δεν απορρίπτουν τις ετικέτες ως εργαλείο πολιτικής, αλλά είναι σαφείς ως προς τα όριά τους. Φορολογία ζάχαρης, επανασχεδιασμός συνταγών από τους παραγωγούς, επιδοτήσεις σε υγιεινά τρόφιμα και στοχευμένη διατροφική εκπαίδευση είναι τα μέτρα που, σε συνδυασμό με τις ετικέτες, μπορούν να παράγουν ουσιαστικό αντίκτυπο ιδίως στα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες. Μεμονωμένα, οι ετικέτες παραμένουν ένα εργαλείο που ωφελεί κυρίως όσους έχουν ήδη τη δυνατότητα να κάνουν υγιεινότερες επιλογές, αναπαράγοντας έτσι τις ανισότητες που υποτίθεται ότι καλούνται να αντιμετωπίσουν.