Καταναλωτές ανέδειξαν τα προϊόντα που «πουλάνε εικόνα» αντί για περιεχόμενο
Το βραβείο «Gouden Windei 2026» (Χρυσό αυγό 2026), μια ετήσια ολλανδική «αντι-διάκριση» που αναδεικνύει τα πιο παραπλανητικά προϊόντα στα σούπερ μάρκετ, κατέληξε φέτος σε μια ιδιαίτερα ηχηρή τριπλή νίκη, με τους καταναλωτές να καταγγέλλουν έντονα πρακτικές «ωραιοποίησης» στις συσκευασίες και στην επικοινωνία τροφίμων.
Πρώτη θέση κατέλαβαν από κοινού τρία προϊόντα που δέχθηκαν κριτική για παραπλανητική παρουσίαση: το Van de Boom Siroop Peer της εταιρείας Riedel, ένα συμπυκνωμένο σιρόπι αχλαδιού στο οποίο όμως η πραγματική περιεκτικότητα σε αχλάδι είναι χαμηλή και ενισχύεται κυρίως με χυμό μήλου, το Innocent Citrus Shield της Innocent Drinks, ένα ρόφημα τύπου χυμού με «εσπεριδοειδή» στην ονομασία αλλά με βασικό συστατικό τον χυμό μήλου, και το 1 de Beste Ice Tea Perzik, ιδιωτική ετικέτα της αλυσίδας Dirk, ένα παγωμένο τσάι με γεύση ροδάκινο στο οποίο όμως το ποσοστό πραγματικού ροδάκινου είναι εξαιρετικά μικρό, παρότι προβάλλεται έντονα στη συσκευασία. Η επιλογή αυτή συγκέντρωσε το 28% των ψήφων του κοινού.
Η βασική κατηγορία που αποδίδεται στα προϊόντα αυτά είναι η λεγόμενη «φρουτώδης ασάφεια»: στις συσκευασίες προβάλλονται έντονα, ελκυστικά φρούτα, τα οποία όμως δεν ανταποκρίνονται στην πραγματική περιεκτικότητα των ροφημάτων. Στην περίπτωση του σιροπιού αχλαδιού Van de Boom, μόλις το 10% προέρχεται από αχλάδι, ενώ το 75% είναι χυμός μήλου. Στο Innocent Citrus Shield, το μεγαλύτερο μέρος του μείγματος αποτελείται από χυμό μήλου περίπου 35%, παρά την έμφαση στα εσπεριδοειδή. Στο παγωμένο τσάι ροδάκινο της 1 de Beste, η περιεκτικότητα σε ροδάκινο περιορίζεται μόλις στο 0,1%, παρότι η συσκευασία προβάλλει εμφανώς το συγκεκριμένο φρούτο.
Στη δεύτερη θέση βρέθηκε το προϊόν Ella’s Kitchen Crispy Lentil Sticks με 25% των ψήφων, το οποίο επικρίθηκε επειδή περιέχει μόλις 8% φακές, ενώ η βασική πρώτη ύλη είναι το καλαμποκάλευρο, που δεν προβάλλεται επαρκώς στη συσκευασία. Παράλληλα, καταναλωτές και οργανώσεις σχολίασαν ότι το προϊόν, παρότι προορίζεται για παιδιά, έχει διατροφικά χαρακτηριστικά παρόμοια με πιο επεξεργασμένα σνακ.
Την τρίτη θέση κατέλαβε το John West Protein tonijnmoot της John West με 17% των ψήφων. Η κριτική εστιάζει στο γεγονός ότι το προϊόν προβάλλεται ως «πρωτεϊνικό», ενώ στην πραγματικότητα ο τόνος από τη φύση του είναι ήδη πλούσιος σε πρωτεΐνη, χωρίς να έχει προστεθεί κάτι επιπλέον που να δικαιολογεί τον ισχυρισμό ως καινοτομία ή αναβάθμιση.
Στην τέταρτη θέση, επίσης με 17% αλλά οριακά λιγότερες ψήφους, βρέθηκε η Calvé Cheddarsaus της Unilever, η οποία περιέχει μόλις 1% τυρί τσένταρ, παρά την έντονη γευστική και οπτική υπόσχεση της ονομασίας της. Η εταιρεία δεν απάντησε στην καταγγελία.
Την πεντάδα ολοκλήρωσε η σοκολάτα Milka της Mondelez International, με 13% των ψήφων, όπου οι καταναλωτές κατήγγειλαν πρακτική συρρίκνωσης προϊόντος, καθώς η μπάρα μειώθηκε από 100 σε 90 γραμμάρια, χωρίς αντίστοιχη μείωση τιμής.
Η φετινή διοργάνωση επικεντρώθηκε στο φαινόμενο της «εικόνας που ξεπερνά την πραγματικότητα», με τους διοργανωτές να υποστηρίζουν ότι όλο και περισσότερα προϊόντα χρησιμοποιούν ελκυστική οπτική επικοινωνία για να δημιουργήσουν εντύπωση υψηλότερης ποιότητας, μεγαλύτερης περιεκτικότητας ή πιο υγιεινού προφίλ από ό,τι ισχύει στην πράξη. Στόχος της καμπάνιας, όπως τονίζεται, είναι η μεγαλύτερη διαφάνεια στην αγορά τροφίμων και η ενίσχυση της ενημερωμένης επιλογής των καταναλωτών.
